KÜHEYLAN HUKUK
Maçta Kavga, Meşale, Hakaret ve Sahaya Girme: 6222 Sayılı Kanun'daki Suçlar ve Cezaları Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında suç tipleri, ceza aralıkları, artırım hâlleri ve yargılama süreci 2026 itibarıyla güncellenmiştir
Tribünde yakılan bir meşale, sahaya atılan bir pet şişe, derbi sonrası stat çevresinde çıkan bir kavga ya da sosyal medyada yazılan bir küfür, 6222 sayılı Kanun kapsamında ceza soruşturmasına konu olabilir. Uygulamada "6222 sayılı Kanun'a muhalefet" diye anılan bu suçların cezası, adli para cezasından beş yıla kadar hapse uzanır. Spor alanında işlenen kasten yaralama ve mala zarar vermede şikâyet aranmaz ve ceza yarı oranında artırılır. Hemen her dosyaya seyirden yasaklanma tedbiri eşlik eder. Rehberde suç tipleri tablo hâlinde gösterilmekte, Yargıtay'ın meşale, tezahürat ve yaralama dosyalarındaki yerleşik yaklaşımı ile savunmada dikkat edilecek noktalar anlatılmaktadır.
1. Kanun Nerede ve Kimlere Uygulanır?
6222 sayılı Kanun yalnızca stadyumun içini kapsamaz. Kanun'un 3. maddesindeki spor alanı tanımı; müsabaka ve antrenman alanlarına ek olarak seyir alanlarını, soyunma odalarını, müsabaka öncesinde, sırasında veya sonrasında taraftarların gruplar hâlinde toplandığı yerleri, stada gidiş ve dönüş güzergâhlarını, takım veya taraftarların toplu olarak seyahat ettiği araçları ve takımların kamp yaptığı yerleri de içine alır. Bu nedenle maçtan saatler önce bir meydanda toplanan taraftar grubunun karıştığı olay da Kanun kapsamında değerlendirilebilir.
Kanun'un muhatabı yalnızca taraftar değildir. Sporcular, kulüp yöneticileri, teknik heyet, hakemler ve basın mensupları da kapsam içindedir. Kanun ayrıca hakem, gözlemci, saha komiseri ve temsilcileri, görevleriyle bağlantılı olarak kendilerine karşı işlenen suçlar bakımından kamu görevlisi sayar (m.20). Bu kural, hakeme yönelik hakaret ve yaralama dosyalarında cezayı doğrudan ağırlaştırır.
Aşağıdaki tablo, Kanun'un üçüncü bölümünde yer alan ve uygulamada en sık karşılaşılan suçları özetler. Cezalar Kanun'un yürürlükteki metnine göre gösterilmiştir.
Bu maddeleri seyircilere temin etmek amacıyla sokmak veya temin etmek m.13/3 2 ile 5 yıl arası hapis
Bu maddeleri kullanarak müsabaka veya antrenman düzenini bozmak m.13/4 1 ile 5 yıl arası hapis
Yasak olmayan bir eşyayla (pet şişe, çakmak vb.) düzeni bozmak m.13/5 100 gün adli para cezası
Din, dil, ırk, etnik köken, cinsiyet veya mezhep ayrımı gözeten hakaret m.14/2 1 ile 3 yıl arası hapis
Biletsiz veya başkasının kartıyla girmek, kartını kullandırmak m.15/1, 15/4 En az 50 gün adli para cezası
Yetkisiz yerde veya değerinin üstünde bilet satmak m.15/6 Yetkisiz satışta 6 ay ile 1 yıl, fahiş fiyatla satışta 1 ile 3 yıl hapis; ayrıca adli para cezası
Sahaya, soyunma odasına veya sporcu tüneline yetkisiz girmek m.16/1 3 ay ile 1 yıl arası hapis veya adli para cezası
Spor alanında kasten yaralama veya mala zarar verme m.17/1 TCK'daki ceza yarı oranında artırılır
Tablodaki aralıklara iki genel artırım eklenebilir. Pankart taşıyarak, asarak veya duvara yazarak işlenen tezahürat suçlarında ceza yarı oranında artırılır (m.14/3). Kimliğini gizlemek için yüzünü tamamen veya kısmen kapatarak Kanun'daki herhangi bir suçu işleyen kişinin cezası da yarı oranında artar (m.17/A-1). Ruhsatsız ateşli silah gibi bulundurulması zaten suç olan silahların spor alanına sokulmasında ise 6136 sayılı Kanun'un ek 1. maddesi uygulanır.
3. Meşale Dosyalarında Asıl Soru: Sokmak mı, Düzeni Bozmak mı?
Tribünde meşale yakılan olaylarda iddianameler çoğunlukla m.13/4'e dayanır ve bir yıldan beş yıla kadar hapis istenir. Yargıtay ise iki fıkra arasındaki farkı belirgin biçimde ortaya koymaktadır. Meşaleyi spor alanına sokmak ve orada bulundurmak, kutlama amacıyla dahi olsa m.13/2'deki suçu oluşturur. Daha ağır olan m.13/4'ün uygulanabilmesi için ise müsabaka düzeninin fiilen bozulmuş olması gerekir. Yargıtay'a göre düzenin bozulması, sportif faaliyetin olağan akışının dışarıdan yapılan bir müdahaleyle durdurulmasıdır ve bu sonuç objektif bir cezalandırılabilme şartıdır (Yargıtay 7. CD, E.2022/17905, K.2023/2885, 28.03.2023).
Aynı Daire, maçın bitiminden sonra yakılan meşale nedeniyle m.13/4'ten kurulan mahkûmiyeti, düzenin bozulduğuna dair bir tespit bulunmadığı gerekçesiyle bozmuştur (Yargıtay 7. CD, E.2023/2228, K.2023/5321, 30.05.2023). Hakem raporu, maç gözlemcisi tutanağı ve stat kamera kayıtları, müsabakanın gerçekten durup durmadığını gösteren başlıca delillerdir. Bu ayrım, cezanın alt sınırını altı aydan bir yıla çıkardığı için savunmanın ilk sorusu olmalıdır.
Kanun'un 17. maddesine göre spor alanında işlenen kasten yaralama ve mala zarar verme suçlarında şikâyet şartı aranmaz ve TCK'ya göre belirlenecek ceza yarı oranında artırılır. Spor alanları ve bu alanlardaki eşya, mala zarar verme suçu bakımından kamu malı hükmündedir. Yarı oranındaki artırım, 7182 sayılı Kanun'la getirildiği için ancak 12.07.2019 ve sonrasında işlenen fiillere uygulanabilir (Yargıtay 2. CD, E.2021/7597, K.2023/13, 09.01.2023).
Basit yaralamalarda bile mağdurun şikâyetini geri alması dosyayı sona erdirmez. Yargıtay, spor alanında TCK m.86/2 kapsamında kalan bir yaralamada kamu davasının şikâyete tabi olmadığını ve vazgeçmenin hükmü etkilemeyeceğini kabul etmiştir (Yargıtay 1. CD, E.2022/4591, K.2022/7852, 11.10.2022). Bununla birlikte CMK m.253, TCK m.86'nın üçüncü fıkrası dışındaki kasten yaralama hâllerini şikâyete bağlı olup olmadığına bakmaksızın uzlaştırma kapsamına almıştır. 6222 sayılı Kanun uzlaştırmayı dışlayan ayrı bir hüküm içermediğinden, taraflar arasında uzlaşma imkânı dosya bazında ayrıca değerlendirilmelidir. Hakeme yönelik fiiller Hakem, gözlemci, saha komiseri ve temsilci görevleriyle bağlantılı fiiller bakımından kamu görevlisi sayıldığından, bu kişilere yönelik yaralama TCK m.86/3-c, hakaret ise TCK m.125/3-a kapsamında değerlendirilir. Her iki durumda ceza ağırlaşır; nitelikli yaralama uzlaştırma kapsamı dışında kalır, hakaret suçunda ise CMK m.253/3 uyarınca zaten uzlaştırma yoluna gidilemez.
Kanun'un 14. maddesi, taraftarların belirli bir kişiyi hedef alıp almadığına bakılmaksızın duyanların veya görenlerin tehdit ya da hakaret olarak algılayacağı biçimde aleni söz ve davranışlarını cezalandırır. Suç için şikâyet gerekmez. Bir futbolcunun veya yöneticinin adı anılmadan hep birlikte söylenen küfürlü bir tezahürat da kapsam içindedir. Toplum kesimlerini din, dil, ırk, etnik köken, cinsiyet veya mezhep farkı gözeterek aşağılayan söz ve davranışlar ise ayrı ve daha ağır bir suç oluşturur.
7182 sayılı Kanun'la eklenen dördüncü fıkra, aynı fiillerin her türlü yazılı, görsel, işitsel veya elektronik kitle iletişim aracıyla işlenmesini de madde kapsamına almıştır. Belirli bir kişiyi hedef alan paylaşımlar ayrıca TCK m.125 kapsamında hakaret suçunu oluşturabilir. Sporda şiddeti teşvik eden açıklamalar ise suç oluşturmadığı ölçüde m.22 uyarınca idari para cezasına ve bir yıllık idari seyirden yasaklanmaya yol açar.
Görevli mahkeme: Kanun kapsamındaki suçlar, Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun ihtisas mahkemesi olarak görevlendirdiği asliye ceza mahkemelerinde görülür (m.23/1).
Seyirden yasaklanma: Soruşturmanın başlamasıyla birlikte koruma tedbiri olarak uygulanır; hükümle birlikte güvenlik tedbirine dönüşür. Süreleri ve kaldırılma yolları bu serinin seyirden yasaklanma rehberinde ayrıca ele alınmıştır.
HAGB ve erteleme: Şike ve teşvik primi dışındaki suçlarda hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme ve seçenek yaptırımlar mümkündür. Bu kararlar verildiğinde dahi seyirden yasaklanma kesinleşmeden itibaren bir yıl daha sürer (m.18/6).
Kısa süreli hapis: Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş kişiye verilen otuz gün ve daha az süreli hapis cezası TCK m.50/3 uyarınca seçenek yaptırıma çevrilmek zorundadır. Yargıtay, tribünde meşale yakan bir sanığa verilen 25 günlük hapsin çevrilmemesini bu nedenle bozmuştur (Yargıtay 7. CD, E.2024/851, K.2024/6635, 10.09.2024).
Hak yoksunluğu: Bir yıl veya daha uzun süreli hapis cezasına mahkûmiyette, kişi ayrıca spor kulüplerinin ve federasyonların yönetim ve denetim organlarında görev yapmaktan yasaklanır (m.17/A-2).
Tazminat: Spor alanındaki eşyaya verilen zarardan fail ile taraftarı olduğu kulüp müteselsilen sorumludur; zararı ödeyen kulüp taraftarına rücu edebilir (m.17/2).
Bir taraftar, maçın son düdüğünden sonra tribünde meşale yakarken kamera kaydına girmiştir. Hakkında 6222 sayılı Kanun m.13/4 uyarınca, yasak madde kullanarak müsabaka düzenini bozmak suçundan dava açılmış ve bir yıldan beş yıla kadar hapsi istenmiştir. Dosyada hakem raporu ve maç tutanakları bulunmamakta, iddianame yalnızca görüntü tespit tutanağına dayanmaktadır.
Maç sona erdikten sonra yakılan meşale, sportif faaliyetin olağan akışını durduramayacağından m.13/4'teki objektif şart gerçekleşmemiştir. Savunmada öncelikle hakem raporu, gözlemci raporu ve müsabaka saatini gösteren kayıtlar istenmeli, fiilin en fazla m.13/2 kapsamında meşaleyi spor alanına sokmak olarak nitelendirilebileceği ileri sürülmelidir. Yargıtay da benzer olaylarda bu yönde bozma kararı vermiştir. Suç vasfının değişmesi ceza aralığını altı ay ile iki yıla indirir; bu da HAGB ve seçenek yaptırım ihtimalini güçlendirir. Seyirden yasaklanmanın başlangıç ve bitiş tarihlerinin hükümde açıkça gösterilip gösterilmediği de ayrıca denetlenmelidir.
"6222 sayılı Kanun'a muhalefet" ne anlama gelir?
Kanun'da tanımlanan suçlardan birinin işlendiği iddiasını anlatan genel bir ifadedir. Somut dosyada hangi fıkranın uygulandığı, ceza aralığını ve HAGB, erteleme gibi imkânları belirlediğinden, iddianamedeki madde ve fıkra mutlaka kontrol edilmelidir.
Maç sonrası stat dışındaki kavga da bu Kanun kapsamında mı?
Kavga, taraftarların gruplar hâlinde toplandığı bir yerde veya stada gidiş ve dönüş güzergâhında çıkmışsa evet. Kanun'un spor alanı tanımı bu yerleri de kapsar. Taraftar gruplarınca spor alanları dışında işlenen yaralama, hakaret veya tehdit içeren tezahürat ve mala zarar verme suçları için seyirden yasaklanma hükümleri de uygulanır.
Karşı taraf şikâyetini geri aldı, dava düşer mi?
Hayır. Spor alanında işlenen kasten yaralama ve mala zarar vermede şikâyet aranmadığı için vazgeçme davayı düşürmez. Uzlaştırma ise ayrı bir kurumdur ve suçun niteliğine göre değerlendirilir.
Sosyal medyada takıma veya futbolcuya küfür etmek suç mu?
Tehdit veya hakaret içeren paylaşımlar m.14/4 uyarınca bu Kanun kapsamında değerlendirilebilir. Belirli bir kişiyi hedef alan paylaşımlar ayrıca TCK m.125'teki hakaret suçunu oluşturabilir.
HAGB kararı alırsam stada gidebilir miyim?
HAGB kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl boyunca seyirden yasaklanma devam eder. Bu süre dolmadan stada girmek m.15/1 uyarınca en az iki yüz gün adli para cezası gerektiren ayrı bir suçtur.
Meşale dosyalarında müsabakanın gerçekten durup durmadığını araştırmadan m.13/4 nitelendirmesini kabul etmek.
Mağdurla anlaşınca dosyanın kendiliğinden kapanacağını düşünmek.
Yüz kapatma artırımı, pankart artırımı gibi ağırlaştırıcı hâllerin somut delillerle desteklenip desteklenmediğini sorgulamamak.
Hakeme yönelik sözlü tartışmanın, kamu görevlisine hakaret olarak daha ağır biçimde nitelendirileceğini hesaba katmamak.
Soruşturma sürerken imza yükümlülüğünü ihmal edip yeni bir ceza dosyası açılmasına yol açmak.
6222 sayılı Kanun'daki suçlar, aynı olayın farklı fıkralar altında çok farklı cezalarla sonuçlanabildiği bir alandır. Meşalenin sokulması ile düzenin bozulması arasındaki ayrım, hakemin kamu görevlisi sayılması veya fiilin 2019 öncesinde ya da sonrasında işlenmiş olması gibi ayrıntılar, sonucun hapis cezası mı yoksa adli para cezası mı olacağını belirleyebilir. Seyirden yasaklanma, hak yoksunluğu ve tazminat sorumluluğu ise ceza davasının ötesinde uzun süreli sonuçlar doğurur.
Küheylan Hukuk Bürosu; 6222 sayılı Kanun kapsamındaki soruşturma ve kovuşturmalarda taraftarlar, sporcular ve kulüp yöneticileri için savunmanın hazırlanması, suç vasfının doğru belirlenmesi, uzlaştırma ve HAGB süreçlerinin yönetilmesi ile seyirden yasaklanma tedbirine ilişkin talepler konusunda hukuki destek sunmaktadır.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Spor hukukunda federasyon talimatları sık değişir, itiraz ve başvuru süreleri kısadır; her dosya kendine özgü koşullar taşıdığından, işlem yapmadan önce bir avukattan destek alınması tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK