6284 Sayılı Kanun Kapsamında Koruma ve Uzaklaştırma Kararı

Kısa Cevap: Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?

  1. Delil şartı yok: Tedbir kararı için şiddetin belge veya delille ispatı aranmaz.
  2. Başvuru: Polis veya jandarmaya 7/24, Cumhuriyet başsavcılığına ya da aile mahkemesine harçsız başvurulabilir; ALO 183 ve KADES de kullanılabilir.
  3. Süre: Karar kural olarak en fazla altı ay için verilir ve gerektiğinde uzatılabilir.
  4. İhlal: Tedbire aykırı davranana ilk ihlalde 3–10 gün, tekrarında 15–30 gün zorlama hapsi verilir; toplam süre altı ayı geçemez.

Aile Hukuku

6284 Sayılı Kanun Kapsamında Koruma ve Uzaklaştırma Kararı (2026) Koruyucu ve Önleyici Tedbirler, Başvuru Yolları, Tedbir Süresi, İtiraz ve Tedbire Aykırılığın Yaptırımı Olan Zorlama Hapsi 2026 itibarıyla güncellenmiştir

Özet

6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişilere hızlı ve belgeye bağlı olmayan bir koruma sağlar. Tedbir kararı için şiddetin delil veya belge ile ispatı aranmaz; kural olarak en fazla altı ay süreyle verilir ve gerektiğinde uzatılabilir. Kanun yalnızca kadınları değil, şiddet mağduru çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takibe maruz kalanları da korur. Tedbire aykırı davranan kişi zorlama hapsine çarptırılır.

1. Kanunun Kapsamı: Kimler Korunur?

Kanun, şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişileri korur. Evli olmak şart değildir; boşanmış eşler, nişanlılar, birlikte yaşayan çiftler ve hatta hiç birlikte yaşamamış ancak ısrarlı takibe maruz kalan kişiler de Kanun'un koruma alanındadır. Şiddet kavramı geniş yorumlanır: fiziksel şiddetin yanı sıra cinsel, psikolojik, ekonomik şiddet ve tehdit de kapsamdadır (m. 2).

2. Tedbir Türleri

Koruyucu tedbirler (mağdura yönelik)

Mülki amir veya hâkim tarafından, korunan kişi lehine verilir (m. 3–4). Barınma yeri sağlanması, geçici maddi yardım, psikolojik ve hukuki danışmanlık, hayati tehlike hâlinde geçici koruma, kreş imkânı ve iş yerinin değiştirilmesi bu kapsamdadır. Hâkim ayrıca kimlik ve diğer kayıtların gizlenmesine karar verebilir.

Önleyici tedbirler (şiddet uygulayana yönelik)

Aile mahkemesi hâkimi, şiddet uygulayan veya uygulama tehlikesi bulunan kişi hakkında aşağıdaki tedbirlere karar verebilir (m. 5):

Şiddet içeren söz ve davranışlardan kaçınma, tehdit, hakaret ve aşağılamada bulunmama,

Ortak konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılma ve ortak konutun korunan kişiye tahsisi,

Korunan kişiye, konutuna, okuluna ve iş yerine yaklaşmama,

Çocuklarla kişisel ilişkinin refakatli kurulması, sınırlanması ya da kaldırılması,

Korunan kişiye iletişim araçlarıyla ulaşmama, rahatsız etmeme,

Silah teslimi, alkol veya uyuşturucu etkisinde korunan kişiye yaklaşmama,

Muayene ve tedaviye, eğitim veya danışmanlık programına katılma.

Hâkim, şiddet uygulayanın gelir durumunu dikkate alarak korunan kişi lehine tedbir nafakasına da hükmedebilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amirleri de belirli önleyici tedbirleri alabilir; bu tedbirler en geç ertesi iş günü hâkimin onayına sunulur.

3. Başvuru Nasıl Yapılır?

Başvuru Merci Açıklama

Polis veya jandarma 7/24 başvuru; acil durumda tedbirler derhâl uygulanır

Cumhuriyet başsavcılığı Hem tedbir talebi hem de suç şikâyeti birlikte yapılabilir

Aile mahkemesi Dilekçe ile doğrudan başvuru; harç ve masraf alınmaz

ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi) Destek, danışmanlık ve yönlendirme hizmeti

ALO 183 ve KADES uygulaması Acil yardım ve kolluğa doğrudan bildirim

Kanun'un en önemli güvencesi, tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin delil veya belge ile ispatının aranmamasıdır (m. 8/3). Beyan yeterlidir. Bu düzenleme, şiddet mağdurunun hızla korunmasını amaçlar; ancak gerçeğe aykırı başvuruların da hem iftira hem de velayet ve boşanma davalarında aleyhe sonuçlar doğurabileceği unutulmamalıdır.

4. Tedbirin Süresi ve Uzatılması

Tedbir kararları ilk defasında en fazla altı ay için verilebilir (m. 8/1). Şiddet tehlikesinin devam ettiğinin anlaşılması hâlinde, talep üzerine ya da resen, süre uzatılabilir veya tedbirin içeriği değiştirilebilir. Uygulamada mahkemeler genellikle bir ila altı ay arasında süreler belirlemektedir. Tedbir süresi dolduğunda koruma kendiliğinden sona erer; bu nedenle tehlike devam ediyorsa sürenin bitiminden önce uzatma talebinde bulunulmalıdır.

5. Tedbir Kararına İtiraz

Hakkında tedbir kararı verilen kişi, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edebilir (m. 9). İtiraz, kararı veren mahkemenin bulunduğu yerdeki başka bir aile mahkemesi (tek mahkeme varsa asliye hukuk mahkemesi) tarafından incelenir ve verilen karar kesindir. İtirazda, iddiaların gerçeği yansıtmadığını gösteren deliller (tanık, mesaj kayıtları, kamera görüntüleri, adres bilgileri) sunulmalıdır. Tedbirin süresi, kapsamı veya ölçülülüğü de itirazın konusu olabilir.

6. Tedbire Aykırılığın Yaptırımı: Zorlama Hapsi

İhlal Zorlama Hapsi (m. 13)

İlk ihlal 3 günden 10 güne kadar

Tekrarlanan her ihlal 15 günden 30 güne kadar

Toplam üst sınır 6 ay

Zorlama hapsi bir ceza değil, tedbire uyulmasını sağlamaya yönelik bir disiplin önlemidir. Bu nedenle ihlal eylemi ayrıca suç oluşturuyorsa (tehdit, yaralama, ısrarlı takip) ceza soruşturması da başlatılır. Türk Ceza Kanunu'nun 123/A maddesinde düzenlenen ısrarlı takip suçu, bu alanda sık karşılaşılan bir suç tipidir.

Örnek Olay

Olay Özeti

Boşanma davası devam eden kadın, eşinin kendisini telefonla sürekli tehdit ettiğini ve iş yerinin önünde beklediğini beyan ederek karakola başvurmuştur. Aile mahkemesi, erkeğin kadına ve iş yerine yaklaşmamasına, iletişim araçlarıyla ulaşmamasına iki ay süreyle karar vermiştir. Erkek, karardan bir hafta sonra mesaj göndermeye devam etmiştir.

Hukuki Değerlendirme

Mesaj gönderilmesi, iletişim yasağına aykırılık oluşturur. Kadının mesajların ekran görüntüleriyle başvurusu üzerine erkek hakkında ilk ihlal nedeniyle 3 ila 10 gün zorlama hapsine hükmedilir. Tehdit içerikli mesajlar ayrıca TCK m. 106 kapsamında soruşturma konusu olur. Ayrıca tedbir kararı ve ihlal tutanakları boşanma davasında erkeğin ağır kusurunun ispatında ve kadının manevi tazminat talebinde güçlü delil niteliği taşır.

7. Sıkça Sorulan Sorular

Uzaklaştırma kararı için boşanma davası açmak gerekir mi?

Hayır. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirler boşanma davasından bağımsızdır; evlilik devam ederken de, boşanmadan sonra da talep edilebilir.

Tedbir kararı sabıka kaydına işler mi?

Hayır. Tedbir kararı bir mahkûmiyet değildir ve adli sicil kaydına işlenmez. Ancak ihlal eylemi suç oluşturuyorsa yürütülen ceza yargılamasının sonucu kayda geçebilir.

Korunan kişi şiddet uygulayanı eve kendi isteğiyle alırsa ne olur?

Tedbir kararı yürürlükte kaldıkça hukuken bağlayıcıdır. Korunan kişinin rızası kararı ortadan kaldırmaz; tedbirin kaldırılması için mahkemeye başvurulması gerekir.

Erkekler de 6284 sayılı Kanun'dan yararlanabilir mi?

Evet. Kanun'un adı kadına karşı şiddeti öne çıkarsa da aile bireylerine ve ısrarlı takip mağdurlarına yönelik koruma cinsiyet ayrımı gözetmez.

Dikkat: Süreçte Sık Yapılan Hatalar

Tedbir süresinin bittiğini fark etmeden korumanın sürdüğünü düşünmek.

İhlalleri belgelememek; mesaj, arama kaydı ve tanık bilgilerinin saklanması gerekir.

Hakkında tedbir verilen kişinin iki haftalık itiraz süresini kaçırması.

Tedbir kararını boşanma davasına delil olarak sunmamak.

Gerçeğe aykırı başvuruda bulunmak; bu durum iftira suçu ve davalarda güven kaybı doğurur.

8. Sonuç

6284 sayılı Kanun, şiddetle karşılaşan kişiye saatler içinde etkili bir koruma sağlayabilen güçlü bir araçtır. Ancak korumanın süresinin takibi, ihlallerin belgelenmesi ve tedbir kararının boşanma, velayet ve tazminat davalarıyla uyumlu biçimde kullanılması profesyonel bir koordinasyon gerektirir. Küheylan Hukuk Bürosu, hem korunan kişiler hem de hakkında haksız tedbir kararı verilen kişiler adına 6284 sürecini hızla ve bütüncül bir stratejiyle yürütmektedir.

Önemli Yasal Uyarı: Bu rehber, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık kendine özgü olgular içerdiğinden, somut bir olayda hak kaybına uğramamak için dosyanın bir avukat tarafından ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Metinde yer alan mevzuat ve içtihat bilgileri yayım tarihi itibarıyla günceldir; sonraki değişiklikler sonucu etkileyebilir.

Yazar: Av. Mert Deniz Küheylan

Küheylan Hukuk Bürosu · Burhaniye Mh. Neşetbey Sk. No:12/5 Kat:5 Daire:3 Üsküdar/İstanbul · info@kuheylanhukuk.com · kuheylanhukuk.com

İlgili Mevzuat ve Kaynaklar

Küheylan Hukuk

KÜHEYLAN HUKUK