KÜHEYLAN HUKUK
8 Nisan 2026
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır? Şartları ve Kritik Detaylar Türk Medeni Kanunu m.166/3 Uyarınca Tek Celsede Boşanma Rehberi Bu rehber, Türk Medeni Kanunu ve 2026 yılı adliye uygulaması esas alınarak güncellenmiştir.
Özet Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma kararı ve tüm mali sonuçlar üzerinde tam mutabakata vararak başvurduğu hızlı bir usuldür. Kanun dört şart arar: evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, tarafların birlikte başvurması, hakimin her iki eşi de duruşmada bizzat dinlemesi ve protokolün hakim tarafından uygun bulunması. Protokolün velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı maddelerinin muğlak değil, icraya elverişli net ifadelerle yazılması, ileride açılacak yeni davaların önüne geçer.
Anlaşmalı boşanma, eşlerin birbirine en az kırgın ayrıldığı ve en hızlı sonuçlanan boşanma türü olarak bilinir. Ancak bu hız, protokolün gelişigüzel hazırlanabileceği anlamına gelmez. Duruşma bir günde bitse dahi, imzalanan protokol taraflar için yıllarca bağlayıcı bir mahkeme ilamına dönüşür. "Nafaka durum elverdiğince ödenir" gibi bir cümle, yarın icra dairesinin elini kolunu bağlayabilir.
Bu rehberde anlaşmalı boşanmanın dört yasal şartı, protokolün eksiksiz içermesi gereken bölümler, süreç akışı ve sahada en sık karşılaşılan hatalar ele alınmaktadır.
Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenir. Tarafların kendi aralarında anlaşmış olması tek başına yeterli değildir; aşağıdaki dört şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir.
Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması: Resmi nikâh tarihinden dava açıldığı güne kadar tam bir yılın (365 gün) geçmiş olması gerekir. Nişanlılık dönemi veya birlikte yaşanan süreler bu hesaba dahil edilmez. Süre dolmadan açılan davalar, taraflar anlaşsa dahi reddedilir. Birlikte başvuru veya kabul: Eşler ortak bir dava dilekçesi ve protokolle mahkemeye başvurmalı ya da bir eşin açtığı davadaki tüm şartları diğer eş duruşmada kayıtsız şartsız kabul etmelidir. Hakimin tarafları bizzat dinlemesi: Avukatları olsa dahi her iki eşin duruşma günü mahkemede şahsen hazır bulunması zorunludur. Hakim, tarafların iradelerini baskı veya hile altında kalmadan açıkladıklarını bizzat görmek ve duymak ister. Vekaletname ile avukatın müvekkili adına boşanma iradesi beyan etmesi geçersizdir. Protokolün hakim tarafından uygun bulunması: Sunulan protokol hakim tarafından denetlenir. Hakim, özellikle çocukların velayeti ve kişisel ilişki düzenlemesinde çocuğun menfaatine aykırı bir durum sezerse protokole müdahale edebilir. Taraflar değişikliği kabul ederse boşanma gerçekleşir; kabul etmezlerse dava çekişmeliye döner.
Anlaşmalı boşanma protokolü, hakimin onaylayıp karara geçirmesiyle mahkeme ilamı niteliği kazanır. İleride icra edilebilmesi için ucu açık veya yoruma dayalı hiçbir ifade barındırmamalıdır.
Taraf Bilgileri Her iki eşin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve MERNİS'e kayıtlı güncel adresi. Boşanma İradesi Tarafların evlilik birliğini sürdürme imkânlarının kalmadığını, özgür iradeleriyle boşanmaya karar verdiklerini belirten net bir beyan.
Velayet ve Velayetin kime verileceği ve görüşme takviminin gün, saat belirtilerek kesin ifadelerle yazılması ("her ayın Kişisel İlişki 1. ve 3. hafta sonu Cumartesi 10:00 - Pazar 17:00" gibi).
Nafaka İştirak ve yoksulluk nafakasının somut rakamla, ödeme tarihi ve IBAN bilgisiyle, yıllık artış oranı Hükümleri (ÜFE/TÜFE) belirtilerek yazılması.
Maddi ve Tazminat tutarı ve ödeme takvimi, ya da karşılıklı feragat beyanı. Manevi Tazminat
Mal Paylaşımı ve Ev, araç, nakit ve şirket hisselerinin kimde kalacağının tapu veya hesap numarasıyla tek tek listelenmesi. Ziynet
Yargılama Harç ve vekalet ücretinin hangi tarafça karşılanacağının açıkça belirtilmesi. Giderleri
Süreç Nasıl İşler?
Anlaşmalı boşanma davası, adliyenin yoğunluğuna göre dava açıldığı günden itibaren 1 ila 3 ay gibi kısa bir sürede sonuçlanabilir.
1. Evrak Nüfus cüzdanı fotokopileri, evlilik cüzdanı e-Devlet üzerinden alınan barkodlu "Nüfus Kayıt Örneği Toplama sureti, çocukların nüfus kayıt örnekleri, güncel (Aile)" doğrudan kabul görür. gelir belgeleri
2. Protokol En az 3 nüsha halinde hazırlanan, her iki Protokolün ve dava dilekçesinin her sayfası her iki eş İmzası tarafın mutabık kaldığı protokol metni tarafından ıslak imzalanmalıdır; imza eksikliği duruşmanın ertelenmesine yol açar.
3. Dava Dilekçe ve ıslak imzalı protokolle adliye tevzi Protokolün noter onaylı olması zorunlu değildir; mahkemeye Açılışı bürosuna veya UYAP üzerinden başvuru sunulan ıslak imzalı metin yeterlidir.
4. Karar ve Gerekçeli kararın tebliği ve 2 haftalık istinaf Taraflar feragat dilekçesiyle bu süreyi beklemeden kararı aynı Kesinleşme süresinin beklenmesi gün kesinleştirip nüfusa işletebilir.
Ahmet Bey (mühendis) ile Elif Hanım (öğretmen) 4 yıldır resmi nikâhlı evlidir ve 3 yaşında Mert adında bir çocukları bulunmaktadır. Fikir ayrılıkları nedeniyle evliliklerini sürdüremeyeceklerini anlayarak tüm şartlar üzerinde uzlaşmış ve bir anlaşmalı boşanma protokolü hazırlamışlardır.
Protokolün Şekillenmesi Çocuğun yaşı gözetilerek velayet Elif Hanım'a bırakılmış, Ahmet Bey'in çocukla her ayın çift hafta sonu ve yaz tatilinde 1-15 Temmuz arası kişisel ilişki kurması kararlaştırılmıştır. Ahmet Bey, çocuk için aylık 15.000 TL iştirak nafakası ödemeyi kabul etmiş, bu tutarın her yıl Ocak ayında TÜFE oranında artırılacağı maddeye eklenmiştir. Elif Hanım'ın düzenli geliri olduğu için yoksulluk nafakası talep edilmemiş, taraflar tazminat haklarından karşılıklı feragat etmiştir. Aile konutu Elif Hanım'da, araç Ahmet Bey'de kalmıştır.
Protokol ıslak imzayla mahkemeye sunulmuş, duruşma gününde her iki taraf da bizzat hazır bulunmuştur. Hakim, tarafların hür iradelerini dinledikten ve protokolün çocuğun üstün yararına uygun olduğunu denetledikten sonra tek celsede boşanma kararı vermiştir. Taraflar kanun yolundan feragat dilekçesi vererek süreci 35 gün içinde kesinleştirmiştir.
Karar kesinleşene kadar protokolden vazgeçilebilir mi? Evet. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, hakim hüküm kurmuş olsa dahi karar resmi olarak kesinleşene kadar eşlerin boşanma iradesinden veya protokol şartlarından dönme hakkı vardır. Taraflardan biri itiraz ederse dava, mahkeme tarafından çekişmeli boşanma davasına dönüştürülür ve tahkikat usulüyle baştan devam eder.
Protokole "yeniden evlenirse tazminat öder" gibi cezai şartlar konulabilir mi? Hayır. Protokol hükümlerinin kamu düzenine, kişilik haklarına ve emredici kanun hükümlerine aykırı olmaması şarttır. Yeniden evlenme özgürlüğünü kısıtlayan veya boşanma kararını bir şarta bağlayan maddeler hakim tarafından kabul edilmez ve protokolün düzeltilmesine yol açar.
Protokolde mal paylaşımı veya ziynet yazılmazsa ne olur? Anlaşmalı boşanabilmek için velayet, çocuk nafakası, eş nafakası ve tazminat konularında anlaşmak zorunludur; mal rejimi tasfiyesi ve düğün takıları zorunlu unsur değildir. Protokolde bu konularda madde veya genel feragat cümlesi bulunmuyorsa, boşanma sonrası 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde ayrı bir mal rejimi tasfiyesi veya ziynet alacağı davası açma hakkı saklı kalır. Ancak sonradan yeni bir davayla uğraşmamak için bu konuların protokolde çözülmesi en sağlıklı yoldur.
Muğlak ifadeler: "Çocukla kişisel ilişki her zaman kurulabilir" veya "nafaka durum elverdiğince ödenir" gibi belirsiz maddeler, ilam niteliğindeki bu belgenin icra edilmesini engeller; nafaka ödenmediğinde icra dairesi net bir tutar olmadan takip yapamaz. Eksik tapu devir maddesi: "Taşınmaz Elif adına devredilecektir" ifadesi yeterli değildir. Devir süresi, ilgili tapu müdürlüğü, ada-parsel bilgisi ve devredilmezse ilamın tescile zorlama hükmünde olacağı ayrıca yazılmalıdır. Aksi halde eş devirden kaçınırsa yıllarca sürecek yeni bir dava gerekebilir.
Anlaşmalı boşanma, doğru hazırlanmış bir protokolle taraflara hızlı ve az yıpratıcı bir çözüm sunar. Ancak bu hız, protokolün her maddesinin icraya elverişli, net ve kanuna uygun yazılmasına bağlıdır. Velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı maddelerindeki küçük bir eksiklik, yıllar sonra yeniden mahkeme kapısını çalmak anlamına gelebilir.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar, süreç akışları ve örnek senaryolar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Protokolde eksik bırakılan tek bir madde ömür boyu sürecek hak kayıplarına yol açabileceğinden, sürecin bir avukat desteğiyle yürütülmesi tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
Küheylan Hukuk Bürosu — Burhaniye Mh. Neşetbey Sk. No:12/5 Kat:5 Daire:3 Üsküdar/İstanbul — info@kuheylan.av.tr — kuheylanhukuk.com
KÜHEYLAN HUKUK