KÜHEYLAN HUKUK
195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun m.35/A ve m.49, AYM E.2023/168, K.2025/132 Sayılı Kararı Kapsamında Rehber 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ve Kasım 2026 tarihli resmî kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır.
Resmî ilan ve reklam geliri, yerel gazeteler ve internet haber siteleri için çoğu zaman temel gelir kalemidir. Anayasa Mahkemesi, Basın İlan Kurumuna sınırları belirsiz bir ilan kesme yetkisi veren eski düzenlemeyi kanunilik ilkesine aykırı bularak iptal etmiş, 7587 sayılı Kanun ile 1.7.2026 tarihinden geçerli yeni bir müeyyide sistemi kurulmuştur. Yeni sistemde ilk ihlalde bir ila on gün arasında ilan kesme uygulanır, tekrarlarda süre kademeli artar ve bir defada uygulanabilecek toplam süre altmış günü aşamaz. Müeyyide kararlarına karşı idari yargı yolu açıktır. Ayrıca Kurumun Ekim 2026'da yayımladığı kılavuzlarla internet haber siteleri için yeni teknik kurallar 1.1.2027 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Resmî İlan Hakkı Nasıl Kazanılır?
195 sayılı Kanun uyarınca kamu kurumlarının yayımlatmak zorunda olduğu resmî ilanlar, Basın İlan Kurumu aracılığıyla ve Kurumun belirlediği vasıfları taşıyan süreli yayınlara dağıtılır. Kurum Genel Müdürlüğü, resmî ilan verilebilecek gazete ve internet haber sitelerinin listesini her ay sonunda internet sitesinde duyurur; listeye alınmamaktan doğan uyuşmazlıklar Kanun'un 38. maddesindeki usulle çözülür (m.37).
7587 sayılı Kanun ile eklenen 35/A maddesi, internet haber sitelerinin vasıflarının haber sayısı, içerik, kadro, okur sayısı ve asgari yayın hayatı süresi bakımından Kurum Genel Kurulunca belirleneceğini öngörür. Böylece daha önce yalnızca yönetmelik düzeyinde bulunan kriterler kanuni bir çerçeveye kavuşmuştur. Bir sitenin resmî ilan alabilmesi için öncelikle Basın Kanunu'na göre beyanname vermiş bir internet haber sitesi olması, ardından Genel Kurul kriterlerini belirlenen bekleme süresi boyunca kesintisiz karşılaması gerekir.
Anayasa Mahkemesi Eski Düzenlemeyi Neden İptal Etti?
Anayasa Mahkemesi, 17.6.2025 tarihli ve E.2023/168, K.2025/132 sayılı kararıyla 195 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendini iptal etmiştir. Bu bent, Kuruma ilan ve reklamları iki ayı geçmeyecek bir süreyle kesme yetkisi veriyordu. Mahkeme, hangi eylemin yaptırıma bağlanacağı ile yaptırımın süresi ve ölçüsü belirli bir çerçeveye oturtulmadan genel bir atıfla yetki verilmesini, Anayasa'nın 13. maddesindeki kanunilik ilkesine ve 26 ile 28. maddelerdeki ifade ve basın özgürlüğüne aykırı bulmuştur.
Aynı kararla, itiraz üzerine verilen kararın kesin olduğuna ilişkin cümle de iptal edilmiştir. Mahkeme, ağır ekonomik sonuç doğuran yaptırım kararlarının üst bir merciin denetimine kapatılmasını hak arama özgürlüğüne orantısız bir sınırlama olarak değerlendirmiştir. Karar 13.10.2025 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Yeni İlan Kesme Sistemi Nasıl İşler?
7587 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle yeniden düzenlenen 49. madde, 1.7.2026 tarihinden itibaren uygulanmaktadır. Kurum Yönetim Kurulu, Kanun'da öngörülen vasıfları taşımayan veya ödevleri yerine getirmeyen gazete, dergi ve internet haber sitelerine ihlalin niteliği, ağırlığı ve süresini gözeterek bir günden on güne kadar resmî ilan ve reklam kesme müeyyidesi uygular. Yayın organı aynı süre boyunca Kanun'un sağladığı diğer menfaatlerden de yararlandırılmaz.
Müeyyide kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı nitelikte ihlalin ilk tekrarında beş ila on beş gün, ikinci tekrarında on ila yirmi gün, üçüncü ve sonraki tekrarlarında on beş ila yirmi beş gün kesme uygulanır. İhlal bir aydan uzun sürmüşse belirlenen gün sayısı bir kat artırılır; birden fazla konuda ihlal varsa günler toplanır, ancak bir defada uygulanabilecek toplam müeyyide altmış günü aşamaz. Karar, kesinleşmesini takiben Genel Müdürlükçe uygulanır; bekleme süresindeki yayınlar için ise ilan hakkı kazanıldıktan sonra uygulanır.
Yeni metin, eski düzenlemede yer alan basın ahlak esaslarına ilişkin genel atfa yer vermemekte, müeyyideyi Kanun ve Genel Kurulca belirlenen vasıf, ödev ve sorumluluklara bağlamaktadır. Bu değişiklik, içerik temelli yaptırımlar bakımından savunma imkânlarını genişletmektedir.
Kurum Yönetim Kurulunun 9.10.2026 tarihli toplantısında, Resmî İlanların İnternet Haber Sitelerinde Yayınlanmasına Dair Tebliğ ile İnternet Haber Sitelerinin Teknik Kurallarına Dair Tebliğ'de değişiklik yapılmış ve Ekim 2026 sonunda iki uygulama kılavuzu yayımlanmıştır. Değişiklikler 1.1.2027 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Buna göre resmî ilanlara yönlendiren görseller mobil cihazlar dâhil tüm ziyaretçilere gösterilmeli, ana sayfa ile "Resmî İlanlar" kategori sayfası teknik olarak işaretlenmeli ve kategori sayfasının adresi İLANBİS üzerinden Kuruma bildirilmelidir. Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 1.7.2026 tarihli ilke kararı doğrultusunda, kişisel veri içeren ilanların metni yayından yedi
gün sonra belirlenen açıklama metniyle değiştirilecek ve eski metne erişim kaldırılacaktır. Teknik kılavuzda ayrıca reklam alanlarının özel etiketlerle işaretlenmesi ve içerik kaynağı standartları düzenlenmiştir. Bu kurallara uyulmaması, yeni 49. madde kapsamında ödev ihlali olarak değerlendirilebilir.
Olay Özet Formu: Kurgusal örnek: Resmî ilan alan bir yerel internet haber sitesinin, iki ay boyunca Genel Kurul kriterlerindeki asgari günlük özgün haber sayısının altında kaldığı tespit edilmiştir. Yönetim Kurulu, ihlalin bir aydan uzun sürdüğünü gerekçe göstererek on gün kesmeyi iki katına çıkarmış ve yirmi gün ilan kesme müeyyidesi vermiştir. Süreç: Site, kararın tebliğinden itibaren süresi içinde idare mahkemesinde iptal davası açmıştır. Dilekçede haber sayımında mükerrer kabul edilen içeriklerin aslında özgün olduğu sunucu kayıtlarıyla gösterilmiş, ayrıca bir ila on gün aralığında üst sınırın seçilmesinin gerekçelendirilmediği ileri sürülmüştür. Sonuç: Yeni 49. madde, gün sayısının ihlalin niteliği, ağırlığı ve süresi gözetilerek belirlenmesini emreder. İlk ihlalde üst sınırın seçilmesi somut gerekçe gerektirir. Tespitin dayandığı sayımın hatalı olduğunun ispatı hâlinde işlemin sebep unsuru yönünden iptali, sayım doğru olsa bile ölçülülük yönünden kısmi hukuka aykırılık tespiti mümkündür.
Eski düzenlemeye göre verilmiş kesme cezaları ne olacak?
İptal edilen hükme dayanan ve henüz kesinleşmemiş işlemler yönünden Anayasa Mahkemesi kararının etkisi dosya bazında değerlendirilmelidir. Devam eden davalarda iptal kararına dayanılması mümkündür.
Haber içeriği nedeniyle ilan kesme cezası verilebilir mi?
Yeni metin müeyyideyi vasıf ve ödev ihlallerine bağlamıştır. İçerik temelli bir yaptırım uygulanması hâlinde dayanılan ödevin hangi kanun veya Genel Kurul düzenlemesinden kaynaklandığı açıkça gösterilmelidir.
Bekleme süresindeki bir site de müeyyideye tabi midir?
Evet. Ancak bu sitelere verilen müeyyide, resmî ilan hakkı kazanıldıktan sonra uygulanır.
Dava açmak kesme cezasının uygulanmasını durdurur mu?
Kanun, müeyyidenin kararın kesinleşmesini takiben uygulanacağını öngörmektedir. Kesinleşme anının tespiti somut dosyaya göre yapılmalı; gerekirse yürütmenin durdurulması da talep edilmelidir.
Kişisel veri içeren ilanlarda site sorumlu olur mu?
1.1.2027'den itibaren yedi günlük sürenin sonunda metnin değiştirilmesi bir ödev hâline gelmektedir. Bu yükümlülüğe uyulmaması hem Kurum müeyyidesi hem de kişisel veri mevzuatı bakımından risk doğurur.
●Haber sayısı, kadro ve trafik verilerinin aylık olarak belgelenmemesi ve savunmanın delilsiz kalması. ●Müeyyide kararında gün sayısının gerekçelendirilip gerekçelendirilmediğinin denetlenmemesi. ●Dava süresinin kaçırılması veya eski düzenlemedeki itiraz yolunun izlenmesi. ●1.1.2027'de yürürlüğe girecek teknik kurallara sitenin altyapısının uyarlanmaması. ●Kişisel veri içeren ilanların yedi gün sonra değiştirilmesi için iş akışı kurulmaması.
Basın İlan Kurumu müeyyideleri, Anayasa Mahkemesi kararı ve 7587 sayılı Kanun ile birlikte kademeli, sınırları belirli ve yargısal denetime açık bir yapıya kavuşmuştur. Bu yapı, yayın organlarına daha güçlü savunma imkânları sunmakla birlikte, teknik ve idari uyumun sürekli izlenmesini de gerektirmektedir. Küheylan Hukuk Bürosu, resmî ilan alan gazete ve internet haber sitelerinin mevzuat uyumunun denetlenmesinde, Kurum nezdindeki savunmaların hazırlanmasında ve müeyyide kararlarına karşı iptal davalarında hukuki destek sunmaktadır.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Genel Kurul kriterleri ve tebliğ hükümleri değişebileceğinden başvuru tarihindeki güncel metinler ayrıca kontrol edilmelidir. Dava ve savunma süreçlerinden önce bir avukattan hukuki destek alınması tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK