KÜHEYLAN HUKUK
27 Temmuz 2026
Bu rehber, 5187 sayılı Basın Kanunu ve 5651 sayılı Kanun esas alınarak 2026 yılı itibarıyla güncellenmiştir.
Özet Cevap ve düzeltme (tekzip) hakkı, bir kişi veya kurumun hakkında yapılan gerçeğe aykırı yayına karşı kendi beyanını aynı mecrada yayınlatabilme yetkisidir. Yazılı basında başvuru süresi yayından itibaren 2 aydır ve noter kanalıyla yapılmalıdır; sorumlu müdür bu metni günlük yayında 3 gün içinde yayınlamak zorundadır. İnternet medyasında ise metin, başvurudan itibaren 24 saat içinde ve en az 1 hafta süreyle yayınlanmalıdır. Yayınlanmazsa 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği'ne başvurulabilir.
Hakkında gerçeğe aykırı bir haber yayınlanan kişi veya kurumun ilk tepkisi genellikle sosyal medyada açıklama yapmak olur. Ancak hukuk sistemi, aynı kitleye aynı mecradan doğru bilgiyi ulaştırmak için çok daha güçlü bir araç sunar: tekzip hakkı. Bu hakkın gücü, doğru kullanıldığında medya organını hakim kararıyla dahi yayına zorlayabilmesinden gelir; ancak süre ve şekil kuralları oldukça katıdır.
Bu rehberde tekzip hakkının şartları, yazılı ve dijital medyada izlenecek süreç, yasal süreler ve hakimlik başvurusu ele alınmaktadır.
Cevap ve Düzeltme Hakkı Nedir?
Cevap ve düzeltme hakkı, bir kişinin veya kurumun, hakkında yapılan gerçeğe aykırı ya da kişilik haklarını zedeleyici radyo, televizyon, gazete, dergi veya internet yayınına karşı, yasal süreler içinde kendi beyanını ilgili medya organında aynen yayınlatabilme yetkisidir. Bu hak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 32. maddesinde düzenlenmiştir; Anayasa'ya göre bu hak, kişilerin haysiyet ve şerefine dokunulması veya kendileriyle ilgili gerçeğe aykırı yayın yapılması hâllerinde tanınır. Yazılı basındaki uygulaması 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 14. maddesinde detaylandırılmıştır.
Bir yayına karşı tekzip hakkının doğabilmesi için mevzuat üç şartın birlikte gerçekleşmesini arar. Yalnızca bir haberi beğenmemek veya eleştirel bulmak tekzip hakkı doğurmaz.
Kişilik haklarının ihlali: Yayının, kişinin veya kurumun şeref, haysiyet, ticari itibar veya mesleki onurunu zedeleyici unsurlar barındırması gerekir. Gerçeğe aykırılık: Yayındaki iddiaların somut gerçeklikle bağdaşmaması, asılsız olması veya eksik aktarılarak yanlış bir algı yaratması gerekir. Doğrudan ilgi: Yayında hakkı ihlal edilen kişinin adının açıkça geçmesi ya da isim verilmese dahi bu kişinin kim olduğunun kamuoyunca tereddütsüz anlaşılabilmesi gerekir.
Ulusal çapta yayın yapan bir gazetede, gıda üretimi yapan bir şirket hakkında hiçbir resmi rapora dayanmayan, "ürünlerinde ağır kimyasal tespit edildi, fabrika kapatılıyor" şeklinde asılsız bir haber yayınlanmıştır. Haber, şirketin hisse değerini düşürmüş ve bayi siparişlerinin iptaline yol açmıştır.
Haber tamamen gerçeğe aykırı ve ticari itibarı zedeleyici olduğundan, şirket Basın Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca gazeteye noter kanalıyla tekzip metni göndererek aynı sayfada ve aynı puntolarla yayınlanmasını talep edebilir.
Süreç, yayının türüne göre iki farklı hat üzerinden yürütülür ve hak düşürücü sürelere bağlıdır.
Hakkı ihlal edilen kişi, gerçeğe aykırı yayının yapıldığı tarihten itibaren 2 ay içinde cevap ve düzeltme metnini ilgili yayının sorumlu müdürüne ulaştırmalıdır. Hak kaybı yaşanmaması için bu gönderimin noter aracılığıyla ihtarname şeklinde yapılması ispat açısından önemlidir. Sorumlu müdür, metni aldığı tarihten itibaren günlük süreli yayınlarda 3 gün içinde, diğer süreli yayınlarda ise metnin alınmasını takip eden ilk nüshada yayınlamakla yükümlüdür. Tekzip metni, iddiaların yer aldığı sayfada, aynı sütunlarda, aynı puntolarla ve hiçbir yorum eklenmeksizin aynen yayınlanmak zorundadır.
İnternet ortamındaki yayınlarda süreç 5651 sayılı Kanun uyarınca yürütülür. İçerik veya yer sağlayıcıya iletilen cevap metni, ihlalin gerçekleştiği URL adresinde en geç 24 saat içinde, ana sayfadan kolayca ulaşılabilecek şekilde ve en az 1 hafta süreyle yayınlanmak zorundadır.
Olay Özeti (İnternet Medyası) Bir internet haber portalında bir doktor hakkında "ameliyatta hastasını bırakıp kaçtı, hakkında soruşturma açıldı" başlıklı bir içerik yayınlanmıştır. Gerçekte doktor başarılı bir operasyon gerçekleştirmiş ve hakkında hiçbir soruşturma açılmamıştır.
Doktor, mesleki onurunu korumak amacıyla ilgili internet sitesine 5651 sayılı Kanun kapsamında cevap ve düzeltme metni ileterek yayına alınmasını isteyebilir; site bu metni 24 saat içinde ve en az 1 hafta süreyle yayınlamakla yükümlüdür.
Medya organının sorumlu müdürü tekzip metnini hiç yayınlamaz, süresinde yayınlamaz veya şekil şartlarına aykırı yayınlarsa (örneğin küçük puntoyla veya arka sayfada), süreç yargıya taşınır. Mağdur, yayınlama süresinin bitiminden itibaren 15 gün içinde, yerleşim yerindeki veya medya organının merkezinin bulunduğu yerdeki Sulh Ceza Hakimliği'ne başvurarak metnin hakim kararıyla yayınlatılmasını talep edebilir. Hakim, talebi duruşma açmaksızın evrak üzerinden inceler ve en geç 3 gün içinde kesin olarak karara bağlar. Karar olumlu çıkarsa Erişim Sağlayıcıları Birliği veya doğrudan yayın organına tebliğ edilir; kesinleşen karara rağmen metni yayınlamayan sorumlu müdürler hakkında ağır adli para cezaları uygulanır.
Yazılı basın Yayından itibaren 2 ay, sorumlu İhtardan sonra 3 gün (dergide ilk sayı) Sürenin bitiminden müdüre ihtar itibaren 15 gün
İnternet Yayından itibaren 2 ay, içerik Başvurudan sonra 24 saat, en az 1 hafta Sürenin bitiminden medyası sağlayıcıya başvuru yayında kalmalı itibaren 15 gün
Radyo ve Yayından itibaren 2 ay, yayın İlk ilgili programda veya 3 gün içinde Red veya sessiz kalmada televizyon kuruluşuna başvuru 15 gün
Tekzip metnine istediğim her şeyi yazabilir miyim? Hayır. Metin, hakaret, tehdit veya üçüncü kişilerin haklarını ihlal edecek ifadeler içeremez ve ihlale neden olan yazının hacmini aşmamalıdır; yazılı basında kural olarak 300 kelimeyi geçmemesi beklenir. Metinde suç unsuru bulunması veya uzunluk sınırının aşılması, Sulh Ceza Hakimliği'nin talebi doğrudan reddetmesine yol açar.
Noter ihtarnamesi göndermeden doğrudan hakimliğe başvurulabilir mi? Hayır. Öncelikle yayın organına veya sorumlu müdüre yasal süre içinde başvuru yapılmalı, ancak bu başvuru reddedilir veya süresinde yayınlanmazsa hakimliğe gidilebilir. Hakimlik başvurusu, ilk başvurunun yapıldığını gösteren belge olmadan değerlendirilemez.
2 aylık sürenin kaçırılması: Bu süre hak düşürücüdür; yayından 2 ay sonra yapılan başvurular tekzip hakkını doğurmaz.
Metnin şekil şartlarına uymaması: Uzunluk sınırının aşılması veya metne hakaret ya da suç unsuru içeren ifadeler eklenmesi, talebin doğrudan reddedilmesine yol açar.
Gönderim yönteminin ispatlanamaması: Noter ihtarnamesi yerine sıradan bir e-posta ile yapılan başvurular, ihtilaf hâlinde başvurunun süresinde yapıldığının ispatını zorlaştırır.
Cevap ve düzeltme hakkı, zedelenen itibarın hızla onarılmasını sağlayan acil bir hukuki araçtır. Ancak bu hakkın kullanımındaki iki aylık hak düşürücü süre, metnin kelime sınırı, gönderim yöntemi ve hakimlik başvurusundaki usul kuralları oldukça katıdır; küçük bir hata medya organına haklı bir ret gerekçesi sunabilir.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar ve örnek olaylar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her olayın kendine özgü koşulları sonucu değiştirebileceğinden, sürecin bir basın ve medya hukuku avukatından destek alınarak yürütülmesi tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
Küheylan Hukuk Bürosu — Burhaniye Mh. Neşetbey Sk. No:12/5 Kat:5 Daire:3 Üsküdar/İstanbul — info@kuheylan.av.tr — kuheylanhukuk.com
KÜHEYLAN HUKUK