KÜHEYLAN HUKUK
İş Kazası Sonrası İşçinin Hakları: İşverenin Sorumluluğu, Maddi ve Manevi Tazminat 5510 Sayılı Kanun m. 13, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Uyarınca Bildirim, Kusur ve Tazminat Davası (2026) 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ve Ekim 2026 tarihli resmî kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır.
İş kazası, 5510 sayılı Kanun m.13'te sayılan hâllerde sigortalıyı bedenen veya ruhen engelli hâle getiren olaydır. İşveren kazayı kolluğa derhâl, SGK'ya en geç üç iş günü içinde bildirmek zorundadır. SGK'nın bağladığı gelir ile işverene karşı açılacak maddi ve manevi tazminat davası ayrı yollardır; SGK gelirinin peşin sermaye değeri maddi tazminattan düşülür. Dava iş mahkemesinde görülür ve zorunlu arabuluculuk şartı yoktur. Kusur ve maluliyet raporlarına zamanında itiraz, sonucu doğrudan etkiler.
İş kazası, işçinin yalnızca bedensel bütünlüğünü değil, çalışma gücünü ve ailesinin geçimini de etkileyen ağır sonuçlar doğurabilir. Kaza sonrasında SGK'nın sağladığı sigorta yardımları ile işverene karşı açılacak tazminat davası birbirinden farklı iki hukuki yoldur ve çoğu zaman birlikte değerlendirilmelidir.
Bu rehber, hangi olayların iş kazası sayıldığını, işverenin bildirim ve önlem yükümlülüklerini, talep edilebilecek tazminat kalemlerini ve dava sürecini Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin güncel kararları ışığında açıklamaktadır.
Sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olay, aşağıdaki hâllerden birinde meydana gelmişse iş kazasıdır:
İşyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olaylar.
İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle meydana gelen olaylar; işçi işyeri dışında olsa bile.
Görevle başka bir yere gönderilme nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen olaylar.
Emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda meydana gelen olaylar.
İşverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş veya gelişi sırasında meydana gelen olaylar (servis kazaları).
İşveren, iş kazasını o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhâl, SGK'ya ise en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmek zorundadır. Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde meydana gelmişse süre, kazanın öğrenildiği tarihten başlar. Bildirimin yapılmaması, işveren için idari para cezası ve SGK'ya karşı sorumluluk doğurur.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve TBK m. 417 uyarınca işveren, işyerinde sağlık ve güvenliğin sağlanması için bilim ve tekniğin gerektirdiği her türlü önlemi almakla yükümlüdür: risk değerlendirmesi yapmak, işçiye eğitim vermek, kişisel koruyucu donanım sağlamak ve kullanılmasını denetlemek bu yükümlülüğün parçalarıdır. Yargıtay, işverenin bu yükümlülükleri yerine getirdiğini ispat etmedikçe kusurlu sayılacağını kabul etmektedir.
Kusur oranları, kural olarak iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetince belirlenir. İşçinin kendi davranışı kazaya katkıda bulunmuşsa (müterafik kusur), tazminattan TBK m. 52 uyarınca indirim yapılır; ancak işçinin kusuru işverenin önlem alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Geçici iş göremezlik ödeneği SGK İstirahatli olunan her gün için ödenir; iş kazasında prim günü şartı aranmaz
Maddi tazminat (iş göremezlik zararı) İşveren Kazanma gücü kaybının aktüerya hesabıyla bulunan karşılığı; SGK'nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri düşülür
Tedavi ve bakıcı giderleri İşveren / SGK SGK'ca karşılanmayan tedavi masrafları ile ihtiyaç hâlinde bakıcı gideri
Manevi tazminat İşveren Yaralanma veya ölüm nedeniyle duyulan elem ve ızdırap; kusur oranı ve yaralanmanın ağırlığı gözetilir
Destekten yoksun kalma tazminatı İşveren Ölümlü kazalarda, ölenin desteğinden yoksun kalan eş, çocuk ve diğer yakınlar için
Yakınların manevi tazminatı İşveren Ölüm veya ağır bedensel zarar hâlinde yakınlar için (TBK m. 56)
Maddi tazminatın temel unsuru sürekli iş göremezlik oranıdır. Yargıtay, bu oranın usulüne uygun ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerektiğini, oranın hem maddi tazminatın hesabında hem de manevi tazminatın takdirinde gözetileceğini vurgulamaktadır (Yargıtay 10. HD, E. 2025/19345, K. 2026/3971, T. 07.04.2026).
Görevli mahkeme: İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davaları iş mahkemelerinde görülür.
Arabuluculuk şartı yoktur: 7036 sayılı Kanunun 3. maddesi uyarınca iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları zorunlu arabuluculuk kapsamı dışındadır.
Zamanaşımı: Tazminat talebi, işverenin iş sözleşmesinden doğan koruma borcuna aykırılığa dayandığından genel on yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Yargıtay uygulamasında süre, zararın kapsamının, özellikle sürekli iş göremezlik oranının kesin olarak öğrenildiği tarihten itibaren değerlendirilmektedir.
Ceza yargılaması: Kaza nedeniyle yaralanma veya ölüm hâlinde sorumlular hakkında taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçlarından soruşturma yürütülür. Ceza dosyasındaki kusur raporu tazminat davasında önemli bir delil olmakla birlikte hukuk hâkimini bağlamaz.
SGK yardımları Geçici iş göremezlik ödeneği; kayıp %10 ve üzerindeyse sürekli iş göremezlik geliri
Olay Özeti: Bir konut projesinde çalışan Mehmet Bey, emniyet kemeri ve yaşam hattı bulunmayan üçüncü kat iskelesinden düşmüş, kalça kırığı nedeniyle SGK sağlık kurulu tarafından %28 oranında meslekte kazanma gücü kaybı tespit edilmiştir. Hukuki Değerlendirme: İskelede yüksekte çalışmaya karşı toplu ve kişisel koruma önlemlerinin alınmaması işverenin ağır kusurunu gösterir. Mehmet Bey'e SGK tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlanır; işverene karşı açılacak davada ise gelirin peşin sermaye değeri düşüldükten sonra kalan maddi zarar ile manevi tazminat talep edilir. İşverenin kusuru oranında SGK da yaptığı ödemeleri işverene rücu eder.
Olay Özeti: Bir fabrikada çalışan Fatma Hanım, işverenin sağladığı personel servisiyle işe giderken servisin karıştığı trafik kazasında yaralanmıştır. İşveren, kazanın işyeri dışında meydana geldiğini belirterek olayı iş kazası olarak bildirmemiştir. Hukuki Değerlendirme: İşverence sağlanan taşıtla işe gidiş sırasında meydana gelen olay 5510 sayılı Kanunun 13. maddesi uyarınca iş kazasıdır. Bildirimin yapılmaması işveren aleyhine idari ve mali sonuçlar doğurur. Fatma Hanım, SGK'ya başvurarak olayın iş kazası olarak kabulünü isteyebilir; işveren ve servis aracının sorumluları ile sigortacısına karşı tazminat yolları ayrıca değerlendirilir.
İş kazası geçiren işçi işten çıkarılabilir mi?
İstirahat süresi içinde işe gelmeme fesih sebebi yapılamaz. İstirahat, işçinin kıdemine göre belirlenen ihbar süresini altı hafta aştığında işverenin fesih hakkı doğabilir; bu durumda dahi kıdem tazminatı ödenir.
Kazada işçinin de kusuru varsa tazminat alabilir mi?
Evet. İşçinin müterafik kusuru yalnızca tazminattan kusuru oranında indirim yapılmasına yol açar. Kazanın tamamen işçinin kendi ağır kusuruyla meydana geldiği istisnai durumlar dışında işverenin sorumluluğu devam eder.
SGK'dan gelir bağlanması işverene dava açmayı engeller mi?
Engellemez. SGK geliri tazminattan mahsup edilir; gelirin karşılamadığı zarar ile manevi tazminat işverenden ayrıca talep edilir.
Kazayı SGK'ya üç iş günlük süre içinde bildirmemek.
Servis kazası gibi olayları işyeri dışında gerçekleştiği gerekçesiyle iş kazası saymamak.
Risk değerlendirmesi, eğitim ve koruyucu donanım teslim kayıtlarını tutmamak.
Maluliyet oranına ve kusur raporuna süresinde itiraz etmemek.
SGK geliri bağlandığı için işverene karşı tazminat davası açılamayacağını sanmak.
İş kazası tazminat davaları; SGK işlemleri, iş güvenliği bilirkişi incelemesi, sağlık kurulu raporları ve aktüerya hesabının iç içe geçtiği teknik süreçlerdir. Maluliyet oranına veya kusur raporuna zamanında itiraz edilmemesi, tazminat tutarını kalıcı olarak etkileyebilir.
Küheylan Hukuk Bürosu, iş kazası geçiren işçiler ve hayatını kaybeden işçilerin yakınları adına SGK süreçlerinin takibinden kusur ve maluliyet raporlarına itiraza, maddi ve manevi tazminat davalarına kadar kapsamlı hukuki destek sunmakta; işverenlere ise iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uyum ve rücu davalarında danışmanlık vermektedir.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları, sonucu değiştirebilir. Başvuru, itiraz ve dava sürelerinin kaçırılmaması için süreç başlamadan önce bir avukattan hukuki destek alınması tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK