KÜHEYLAN HUKUK
6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun m.29/A, m.32 ve m.33 Kapsamında Rehber 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ve Kasım 2026 tarihli resmî kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), yayın ilkelerine aykırılık hâlinde medya hizmet sağlayıcılara bir önceki ayın brüt ticari iletişim gelirine göre hesaplanan idari para cezası, program durdurma ve tekrarlarda yayın durdurma ile lisans iptali yaptırımları uygular. Yayınlarını yalnızca internet üzerinden sunmak isteyen radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti sağlayıcıları da 6112 sayılı Kanun'un 29/A maddesi uyarınca RTÜK'ten lisans almak zorundadır. RTÜK yaptırımlarına karşı idare mahkemesinde dava açma süresi, genel altmış günlük sürenin aksine tebliğden itibaren on beş gündür ve dava açılması kararın uygulanmasını durdurmaz.
RTÜK Hangi Yaptırımları Uygulayabilir?
6112 sayılı Kanun'un 32. maddesi yaptırımları iki gruba ayırır. Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasındaki temel yayın ilkelerinden belirli bentlere (Devletin varlığı ve bağımsızlığı, toplumu kin ve düşmanlığa tahrik, terörü övme, genel ahlak, suçu övme, çocuklara yönelik istismar, müstehcenlik ve şiddeti özendirme gibi) aykırı yayın yapan kuruluşa, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde ikisinden beşine kadar idari para cezası verilir. Kişi veya kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşüren yayınlar, tarafsızlık ve doğruluk ilkesi ile suçluluk karinesine aykırılık gibi diğer ilke ve yükümlülüklerin ihlalinde oran yüzde birden üçe kadardır. Her iki grupta da Kanun'da radyo ve televizyon kuruluşları için ayrı alt sınırlar öngörülmüştür.
Birinci gruptaki ihlallerde para cezasıyla birlikte veya ayrı olarak ihlale konu programın beş keze kadar durdurulmasına, isteğe bağlı yayınlarda programın katalogdan çıkarılmasına karar verilebilir. Program durdurulduğunda, sorumlu yapımcı ve sunucu durdurma süresince aynı veya farklı bir kuruluşta başka bir program yapamaz veya sunamaz (m.32/4). Üst Kurul, ikinci gruptaki her bir ihlal için bir defaya mahsus olmak üzere para cezası yerine uyarı kararı verebilir (m.32/8).
Tekrar Hâlinde Yaptırımlar Nasıl Ağırlaşır?
Kanun'un 32. maddesinin beşinci fıkrasına göre en ağır ilkelerden birine aykırı yayının ardından verilen yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlal tekrarlanırsa yayın on güne kadar durdurulur; ikinci tekrarda yayın lisansı iptal edilir. Diğer ilkeler ve ticari iletişim kuralları bakımından bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal hâlinde yayın beş güne kadar durdurulur, tekrarlarda süre artar ve sonunda lisans iptali gündeme gelir. Süreli durdurma kararına rağmen yayına devam edilmesi doğrudan lisans iptali sebebidir.
Basın Kanunu veya 6112 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca getirilen yayın yasaklarına aykırı yayın ise ayrı bir yaptırım rejimine bağlıdır: İlk ihlalde programların yayını bir gün durdurulur, bir yıl içindeki tekrarlarda beş ve on beş güne kadar durdurma, üçüncü tekrarda lisans iptali uygulanır (m.7/4).
İnternet Üzerinden Yayın İçin RTÜK Lisansı Gerekir mi?
21.3.2018 tarihinde Kanun'a eklenen 29/A maddesine göre radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerini yalnızca internet ortamından sunmak isteyen medya hizmet sağlayıcılar Üst Kuruldan yayın lisansı, bu yayınları internet üzerinden iletmek isteyen platform işletmecileri de yayın iletim yetkisi almak zorundadır. Usul ve esaslar, RTÜK ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun müştereken çıkardığı yönetmelikle düzenlenmiştir.
Bireysel iletişim bu kapsamda değildir. Ayrıca yayın hizmetlerini internetten iletmeye özgülenmemiş platformlar ile yalnızca yer sağlayan kişiler platform işletmecisi sayılmaz (m.29/A-4). Uygulamada tartışma, düzenli program akışıyla haber ve yorum yayını yapan ve ticari gelir elde eden sosyal medya kanallarının medya hizmet sağlayıcı sayılıp sayılmayacağı noktasında yoğunlaşmaktadır. RTÜK'ün 2025 yılında kamuoyunda tanınan bir gazetecinin YouTube kanalına lisans başvurusu için 72 saat süre vermesi, bu yorumun uygulamadaki karşılığını göstermektedir.
Lisanssız yayın tespit edilirse Üst Kurulun talebi üzerine sulh ceza hâkimi, yirmi dört saat içinde duruşmasız olarak içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine karar verebilir; bu karara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilir (m.29/A-2). Lisans almadan yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü hakkında ayrıca bir yıldan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülmüştür (m.33).
Yaptırım Kararına Karşı Dava Nasıl Açılır?
Kanun'un 32. maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre yaptırım kararlarına karşı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre yargı yoluna başvurulur; ancak dava işlemin tebliğinden itibaren on beş gün içinde açılmalıdır. Dava açılması kararın yerine getirilmesini durdurmaz; bu nedenle program veya yayın durdurma kararlarında yürütmenin durdurulması talebi ayrıca ve gerekçeli olarak ileri sürülmelidir. Kararlar, kuruluşun Üst Kurula bildirdiği kayıtlı elektronik posta adresine tebliğ edilir (m.32/10) ve para cezası tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.32/11).
Dava dilekçesinde yayının bütünlüğü içinde değerlendirilmesi, ihlalin hangi ilkeye dayandırıldığının açıkça gösterilip gösterilmediği, ceza oranının ihlalin ağırlığıyla orantılı belirlenip belirlenmediği ve brüt ticari iletişim gelirinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı ayrı ayrı denetlenmelidir. Haber ve tartışma programlarında Anayasa Mahkemesinin ifade ve basın özgürlüğüne ilişkin içtihadı, ihlal değerlendirmesinin merkezinde yer alır.
Olay Özet Formu: Kurgusal örnek: Ulusal yayın yapan bir televizyonda canlı yayınlanan siyasi tartışma programında bir konuğun bir kamu görevlisi hakkında ağır ifadeler kullanması üzerine RTÜK, kişileri eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürme yasağına (m.8/1-ç) aykırılık gerekçesiyle brüt ticari iletişim gelirinin yüzde üçü oranında, yani üst sınırdan idari para cezası vermiştir. Kuruluşun bu bentten daha önce yaptırım almadığı bilinmektedir. Süreç: Kuruluş, kararın KEP adresine tebliğinden itibaren on beş gün içinde idare mahkemesinde iptal ve yürütmenin durdurulması istemiyle dava açmıştır. Dilekçede sunucunun konuğu yayın sırasında uyardığı, ifadenin kuruluşun değil konuğun görüşü olduğu, kamu görevlisine yönelik eleştirinin sınırlarının geniş olduğu, üst oranın seçilme gerekçesinin bulunmadığı ve ilk ihlalde Kanun'un 32. maddesinin sekizinci fıkrasındaki uyarı imkânının hiç değerlendirilmediği ileri sürülmüştür. Sonuç: Anayasa Mahkemesi içtihadında yayıncının canlı yayında konuk beyanlarından sorumluluğu, alınan önlemler ve programın kamusal tartışmaya katkısı gözetilerek değerlendirilir. Sunucunun müdahalesi ve kamusal tartışma bağlamı, ihlal tespitinin kendisini; uyarı imkânının değerlendirilmemesi ve üst oranın gerekçesiz seçilmesi ise yaptırımın ölçülülüğünü sorgulanabilir kılar. Ceza bir ay içinde ödenmesi gereken bir alacak olduğundan yürütmenin durdurulması talebinin de gerekçelendirilmesi yerinde olur.
Bir YouTube kanalı RTÜK lisansı almak zorunda mıdır?
Bireysel paylaşımlar kapsam dışındadır. Ancak düzenli yayın akışı olan, editoryal sorumluluk altında haber veya program sunan ve ticari gelir elde eden kanallar RTÜK tarafından medya hizmet sağlayıcı olarak değerlendirilebilir.
RTÜK cezası taksitle ödenebilir mi?
Kanun, cezanın tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmesini öngörür. Tahsil, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır; tecil ve taksit imkânı ilgili mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.
On beş günlük dava süresi kaçırılırsa ne olur?
Süre hak düşürücüdür; süresinden sonra açılan dava esasa girilmeden reddedilir. Bu nedenle KEP tebligatlarının günlük takibi zorunludur.
Aynı yayın hem RTÜK cezasına hem ceza davasına konu olabilir mi?
Evet. Kanun'un 32. maddesinin üçüncü fıkrası, ihlalin suç oluşturması hâlinde soruşturma şartına bağlı olmaksızın idari yaptırım uygulanacağını öngörür.
Yabancı bir yayın kuruluşu Türkiye'ye yönelik internet yayını yapabilir mi?
Türkçe olarak Türkiye'ye yönelik yayın yapan veya Türkiye'ye yönelik ticari iletişime yer veren yabancı kuruluşların da RTÜK lisansı alması gerekir; aksi hâlde erişim engeli uygulanabilir (m.29/A-3).
●İdari davalar için genel altmış günlük sürenin uygulanacağı düşünülerek on beş günlük sürenin kaçırılması. ●Dava açılmasının program durdurma kararını kendiliğinden durduracağının sanılması. ●Brüt ticari iletişim gelirinin hesaplanma yönteminin denetlenmemesi. ●İnternet yayınlarında lisans gerekip gerekmediğinin yayın modeline göre önceden değerlendirilmemesi. ●Canlı yayında sunucunun aldığı önlemlerin kayıt ve tutanaklarla belgelenmemesi.
RTÜK yaptırımları, kısa dava süresi ve kararın derhal uygulanması nedeniyle hızlı ve teknik bir hukuki müdahale gerektirir. İnternet yayıncılığının da lisans rejimine bağlanmasıyla birlikte bu risk, geleneksel televizyon ve radyoların ötesine geçmiştir. Küheylan Hukuk Bürosu, medya hizmet sağlayıcıların ve internet yayıncılarının lisans süreçlerinde, RTÜK yaptırımlarına karşı iptal ve yürütmeyi durdurma taleplerinde ve yayın içeriklerinin önleyici hukuki denetiminde destek sunmaktadır.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kanunda yer alan alt sınır tutarları ve lisans bedelleri güncellenebileceğinden başvuru tarihindeki metinler ayrıca kontrol edilmelidir. Dava ve lisans süreçlerinden önce bir avukattan hukuki destek alınması tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK