KÜHEYLAN HUKUK
Şiddete Uğrayan Yabancı Kadın Türkiye'de Nasıl Korunur? 6284 Sayılı Kanun Tedbirleri, İkamet ve Sınır Dışı Koruması 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun m.2, m.3, m.4, m.5, m.13; 6458 sayılı Kanun m.34, m.55; 5510 sayılı Kanun m.60 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ve Ekim 2026 tarihli resmî kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır.
6284 sayılı Kanun, şiddet mağduru olan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişileri korur. Kanunun tanımları uyruğa göre sınırlama getirmez; bu nedenle Türkiye'de bulunan yabancı kadın da koruyucu ve önleyici tedbirlerden yararlanabilir. Ayrıca 6458 sayılı Kanun, şiddet mağdurlarının tedavileri tamamlanıncaya kadar sınır dışı edilmemesini düzenler (m.55/1-d). Başvuru için ikamet izninin olmaması, korunma talebini tek başına engellemez.
6284 Sayılı Kanun Kimi Korur?
Kanunun 2. maddesi şiddet mağduru kavramını geniş tanımlar: Şiddet olarak tanımlanan tutum ve davranışlara doğrudan ya da dolaylı olarak maruz kalan veya kalma tehlikesi bulunan kişiler ve şiddetten etkilenen kişiler korunur. Şiddet; fiziksel, cinsel, psikolojik, sözlü veya ekonomik her türlü tutum ve davranışı kapsar. Ev içi şiddet, aynı haneyi paylaşılmasa da aile veya aile mensubu sayılan kişiler arasında meydana gelebilir. Tanımlarda vatandaşlık şartı yer almaz.
Hangi Tedbirler Alınabilir?
Mülki amir tarafından (m.3): Uygun barınma yeri sağlanması, geçici maddi yardım, psikolojik, mesleki, hukuki ve sosyal danışmanlık, hayati tehlike hâlinde geçici koruma altına alınma ve belirli koşullarda kreş imkânı. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bazı tedbirleri kolluk amirleri de alabilir. Kolluk amiri evrakı ilk işgünü içinde mülki amirin onayına sunar; mülki amir tarafından kırksekiz saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.
Hâkim tarafından (m.5): Şiddet uygulayana yönelik tedbirler arasında şiddet tehdidi, hakaret ve küçük düşürme içeren davranışlardan kaçınma, müşterek konuttan derhal uzaklaştırma, korunan kişiye, konuta, okula ve işyerine yaklaşmama, iletişim yoluyla rahatsız etmeme, silahın teslimi, bağımlılık durumunda tedavi gibi önlemler yer alır. Kolluk amirlerinin aldığı bazı acil tedbirler yirmidört saat içinde hâkim onayına sunulur; onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.
Koruyucu tedbirler (m.4): İşyerinin değiştirilmesi, evli kişi için ayrı yerleşim yeri belirlenmesi, aile konutu şerhi ve hayati tehlike hâlinde kimlik bilgilerinin değiştirilmesi gibi ek önlemler hâkimce kararlaştırılabilir.
Tedbire aykırı davranan şiddet uygulayan kişi hakkında hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsi uygulanabilir. Aykırılığın tekrarında süre artar; toplam süre altı ayı geçemez (m.13).
Yabancı kadın şiddet gördüğü için çoğu zaman ikamet izninin eşine bağlı olduğunu, boşanırsa veya şikâyet ederse ülkeden çıkarılacağını düşünür. Kanun bu korkuyu bazı yönlerden gidermiştir:
Türk vatandaşıyla evli yabancı, boşanma hâlinde en az üç yıl aile ikamet izniyle kalmışsa kısa dönem ikamet izni alabilir.
Yabancı eşin aile içi şiddet gerekçesiyle mağdur olduğu mahkeme kararıyla sabitse üç yıllık süre şartı aranmaz (6458 m.34/6).
Psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları, tedavileri tamamlanıncaya kadar sınır dışı edilmez (6458 m.55/1-d).
6284 kapsamında koruyucu tedbir kararı verilen kişilerden genel sağlık sigortalısı olmayanlar, gelir tespiti yapılmaksızın sağlık sigortasından yararlandırılır (5510 m.60).
Bu hükümlerin uygulaması dosyanın belgelerine bağlıdır. Mahkeme kararı veya tedbir kararı gibi belgeler özenle saklanmalıdır.
Nasıl Başvurulur?
Başvuru kolluğa, Cumhuriyet başsavcılığına, aile mahkemesine, valiliğe veya şiddet önleme ve izleme merkezlerine yapılabilir. Mağdur ifade vermeden önce haklarını öğrenmelidir. Tedbir kararı talebi dilekçeyle veya kolluğa sözlü olarak yapılabilir. Acil tehlike hâlinde 112 gibi acil çağrı hatları kullanılmalıdır.
Olay Özet Formu: Kurgusal örnek: Türk vatandaşıyla evli yabancı bir kadın, eşi tarafından defalarca darp ediliyor. İkamet izninin eşine bağlı olduğunu, şikâyet ederse sınır dışı edileceğini düşünüyor. Süreç: Avukat, tıbbi raporları, tanıkları ve yazışmaları topluyor. 6284 kapsamında uzaklaştırma ve yaklaşmama tedbiri talep ediliyor, güvenli barınma imkânı için mülki amire başvuruluyor. Sonuç: Tedbir kararı verilirse şiddet uygulayan kişi konuttan uzaklaştırılabilir. Aile içi şiddet mahkeme kararıyla sabitlenirse, boşanma sonrası kısa dönem ikamet izni imkânı gündeme gelebilir. Sonuç dosyadaki delillere bağlıdır.
Yabancı uyruklu kadın 6284 sayılı Kanundan yararlanabilir mi?
Kanun tanımlarında vatandaşlık şartı yoktur. Şiddet mağduru olan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişi koruma talep edebilir (m.2).
İkamet izni olmayan yabancı koruma isteyebilir mi?
Koruyucu tedbir talebi için ikamet izni şartı aranmaz. İkamet durumunun ayrıca hukuki olarak değerlendirilmesi gerekir.
Şikâyetçi olan yabancı kadın sınır dışı edilir mi?
Şiddet mağdurları tedavileri tamamlanıncaya kadar sınır dışı edilmez (6458 m.55/1-d). Dosyanın tüm yönü ayrıca incelenmelidir.
Tedbir kararı ne kadar sürede çıkar?
Acil durumlarda kolluk amiri bazı tedbirleri hemen alabilir. Bu tedbirler hâkim onayına sunulur. Süreçler dosyaya göre değişir.
Tedbire aykırı davranan kişiye ne olur?
Hâkim kararıyla zorlama hapsi uygulanabilir (m.13). Fiili bir suç oluşuyorsa ayrıca ceza yargılaması yürür.
Sağlık sigortası olmayan şiddet mağduru tedavi görebilir mi?
Hakkında 6284 kapsamında koruyucu tedbir kararı verilen kişilerden sigortası olmayanlar belirli koşullarda genel sağlık sigortası kapsamına alınır (5510 m.60).
Tıbbi rapor ve delilleri almadan şikâyetçi olmak.
Şiddeti sınır dışı korkusuyla hiç bildirmemek.
Tedbir kararının tebliğ ve ihlal kayıtlarını saklamamak.
Boşanma ve ikamet izni sürecini birlikte planlamamak.
Çocuklar ve velayet konusunu koruyucu tedbirlerle birlikte değerlendirmemek.
Şiddet gören yabancı kadın için en önemli adım, erken ve belgeli biçimde başvuru yapmaktır. Kanun, hem acil korumayı hem de ikamet hakkının sürmesini bazı hâllerde destekler. Küheylan Hukuk Bürosu, şiddete uğrayan yabancı kadınlara koruyucu tedbir başvurusunda, boşanma ve velayet davalarında ve ikamet izni sürecinin planlanmasında hukuki destek sunmaktadır.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları, sonucu değiştirebilir. Başvuru, itiraz ve dava sürelerinin kaçırılmaması için süreç başlamadan önce bir avukattan hukuki destek alınması tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK