KÜHEYLAN HUKUK
Tedavi Amaçlı İkamet İzni Nasıl Alınır? Türkiye'de Tedavi Görecek Yabancı Hastalar ve Refakatçiler İçin Şartlar 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.31, m.32, m.34 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ve Ekim 2026 tarihli resmî kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır.
Kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalıklardan birini taşımamak kaydıyla tedavi görecek yabancılara kısa dönem ikamet izni verilebilir (6458 sayılı Kanun m.31/1-f). Kısa dönem ikamet izni her defasında en fazla iki yıllık sürelerle verilebilir (m.31/2). Başvuruda tedaviye ilişkin belgeler, barınma ve adres bilgisi ile adli sicil gibi şartlar gündeme gelir. Uygulamada istenen belgeler değişebildiğinden güncel liste il göç idaresinden öğrenilmelidir.
Tedavi Amaçlı İkamet İzni Nedir?
Türkiye, sağlık hizmeti almak için gelen yabancı hastalara kısa dönem ikamet izni verebilir. Bu izin, normal turistik giriş süresini aşacak tedavi süreçlerinde önem taşır. Örneğin birkaç ay sürecek bir kanser tedavisi veya ameliyat sonrası rehabilitasyon, vize süresine sığmayabilir. Bu durumda tedavi amaçlı ikamet izni, hastanın yasal olarak ülkede kalmasını sağlar.
Şartlar Nelerdir?
Kanunun 31. maddesindeki gerekçelerden birini ileri sürmek ve bununla ilgili bilgi ve belgeleri sunmak. Tedavi için bu gerekçe 31/1-f bendidir.
Kanunun 7. maddesi kapsamına girmemek (giriş yasağı veya bazı güvenlik nedenleri).
Genel sağlık ve güvenlik standartlarına uygun barınma şartlarına sahip olmak.
İstenilmesi hâlinde, vatandaşı olduğu veya yasal olarak ikamet ettiği ülkenin yetkili makamlarınca düzenlenmiş adli sicil kaydı sunmak.
Türkiye'de kalacağı adres bilgilerini vermek.
Kanunun tedavi gerekçesinde bir sınırlama daha bulunur: Hastanın kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen bir hastalığı taşımaması gerekir.
Hangi Belgeler İstenebilir?
Kanun metni belgeleri tek tek saymaz. Uygulamada tedaviye ilişkin hastane kayıt belgesi, tedavi süresini gösteren hekim veya başhekimlik yazısı, tedavi masraflarının karşılanacağını gösteren belge, pasaport, fotoğraf, barınma belgesi ve harç ödemesi gibi evraklar talep edilebilmektedir. Yurt dışında düzenlenen belgeler için apostil ve onaylı Türkçe tercüme gerekebilir. Belge listesi uygulamada güncellenebildiğinden başvurudan önce il göç idaresinden teyit edilmelidir.
Refakatçi İçin Ne Yapılır?
Hastaya eşlik edecek kişi için kanunda ayrı bir ikamet türü bulunmaz. Refakatçinin durumu, hastayla ilişkisine göre değerlendirilir. Hastanın eşi veya çocuğu ise aile ikamet izni ihtimali, 6458 sayılı Kanun m.34 kapsamında incelenir. Bu izin, destekleyicinin ikamet izni bulunmasına bağlıdır. Hastanın bu durumda olmadığı veya başka bir yakını eşlik edeceği hâllerde kısa dönem ikamet izni başvurusu gündeme gelebilir. Bazı devletlerle yapılan sağlık anlaşmaları, kalış koşullarını farklılaştırabilir. Her olayda hastanın ve refakatçinin ülkesine göre ayrı inceleme yapılmalıdır.
İzin Ne Kadar Sürer ve Ret Hâlinde Ne Yapılır?
Kısa dönem ikamet izni her defasında en fazla iki yıllık sürelerle verilebilir (m.31/2). Tedavi izninin süresi ise uygulamada hekimin öngördüğü tedavi süresiyle ilişkilendirilebilir. İzin uzatma başvurusu, süre dolmadan yapılmalıdır. Başvuru reddedilirse kanun, ret kararlarına karşı yargı yoluna ilişkin özel bir usul öngörür: Savunma verilmesiyle veya savunma süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır ve davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamazsa İYUK m.26/3'teki süre iki ay olarak uygulanır (m.31/7). İdare mahkemesinde dava açma süresi genel olarak tebliğden itibaren altmış gündür. Süreler kaçırılmamalıdır.
Olay Özet Formu: Kurgusal örnek: Yurt dışında yaşayan yabancı bir hasta, İstanbul'da uzun süreli bir tedavi görecek. Vize süresi tedavi için yetersiz kalıyor. Hastaya eşi refakat edecek. Süreç: Avukat, hastanın tedavi belgelerini, öngörülen tedavi süresini ve barınma durumunu inceliyor. Hasta için kısa dönem ikamet izni, eş için ise aile ikamet izni veya ayrı kısa dönem izni olasılıkları değerlendiriliyor. Sonuç: Belgeler eksiksiz hazırlanırsa başvuru ilerler. Ret kararı çıkarsa dava süresi içinde işlem yapılır. Hastalığın niteliği, izin sonucunu etkileyebilir.
Tedavi için gelen yabancı ikamet izni almak zorunda mı?
Vize veya muafiyet süresi içinde kalınacaksa gerekmez. Süre aşılacaksa ikamet izni gerekir.
Hangi hastalığı taşıyanlara izin verilmez?
Kanun, kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalıkları taşımayanlara izin verilebileceğini belirtir. Hangi hastalıkların bu kapsamda olduğu ilgili mevzuata göre değerlendirilir.
İzin en fazla kaç yıl verilir?
Kısa dönem ikamet izni her defasında en fazla iki yıllık sürelerle verilebilir.
Refakatçi de ikamet izni alabilir mi?
Refakatçi için ayrı izin türü yoktur. Hasta ile ilişkisine göre aile veya kısa dönem ikamet izni değerlendirilir.
Tedavi izniyle çalışılabilir mi?
İkamet izni tek başına çalışma hakkı doğurmaz. Çalışma için kanundaki çalışma izni şartları ayrıca aranır.
Başvuru reddedilirse ne yapılır?
Ret kararına karşı idare mahkemesinde dava açılabilir. Genel dava açma süresi tebliğden itibaren altmış gündür.
Başvuruyu vize süresi dolduktan sonra yapmak.
Tedavi sürecini gösteren belgeleri eksik veya çevirisiz sunmak.
Refakatçi için doğru izin türünü araştırmamak.
İzin uzatma başvurusunu süre dolmadan yapmamak.
Ret kararına karşı dava süresini kaçırmak.
Tedavi sürecindeki bir hasta için en son ihtiyaç duyulan şey, ikamet süresi konusunda belirsizliktir. Doğru izin türü ve eksiksiz belge düzeni, hem hasta hem refakatçi için sürecin güvenliğini artırır. Küheylan Hukuk Bürosu, Türkiye'de tedavi görecek yabancılara kısa dönem ikamet izni başvurusunda, refakatçi durumunun planlanmasında ve ret kararlarına karşı dava sürecinde hukuki destek sunmaktadır.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları, sonucu değiştirebilir. Başvuru, itiraz ve dava sürelerinin kaçırılmaması için süreç başlamadan önce bir avukattan hukuki destek alınması tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK