KÜHEYLAN HUKUK
4458 sayılı Gümrük Kanunu m.238, m.241, m.242; 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu m.3; 2009/15481 sayılı Karar m.3, m.16 ila m.20, m.43; Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezaları ile Cezaların Tahsiline İlişkin Yönetmelik (RG 29.07.2026) 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun Şubat 2026 tarihli kararı ve Kasım 2026 tarihli resmî kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır.
Yabancı plakalı kişisel araçlar, yalnızca yurt dışında yerleşik kişiler tarafından geçici ithalat rejimi kapsamında ve belirli sürelerle Türkiye'de kullanılabilir. Süre aşımında yaptırım kademelidir: ilk üç ay içinde usulsüzlük cezası, üç ayı aşan ihlallerde ise aracın gümrük vergilerinin dörtte biri tutarında idari para cezası uygulanır. Aracın Türkiye'de yerleşik bir kişiye kullandırılması, ödünç verilmesi veya satılması yasaktır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 25.02.2026 tarihli kararında, yasal yoldan girmiş aracın yerleşik kişi tarafından kullanılmasını kaçakçılık suçu değil, gümrük kabahati olarak nitelendirmiştir. Temmuz 2026'dan itibaren ödenmemiş otoyol geçiş borcu bulunan aracın yurt dışına çıkışına da izin verilmemektedir.
Yabancı Plakalı Aracı Kimler Türkiye'de Kullanabilir?
Geçici ithalat izni, aracın Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik bir kişi adına ve bu bölge dışında tescil edilmiş olması şartına bağlıdır (Uygulama Kararı m.16/1-a). Yerleşim yeri, kişinin Türkiye'ye son giriş tarihinden geriye doğru bir yıl içinde en az 185 gün yaşadığı yer olarak tanımlanır (m.3/1-z). Uygulamada "185 gün kuralı" olarak bilinen bu ölçüt, gurbetçi vatandaşların yurt dışında yerleşik sayılıp sayılmayacağını belirler.
Danıştay 10. Dairesi, 25.05.2021 tarihli ve E.2016/2455, K.2021/2626 sayılı kararında, son bir yıl içinde Türkiye'de 221 gün kalan kişinin aracına geçici ithalat izni verilmemesini hukuka uygun bulmuştur. Yurt dışından emekli olanlar ile Türkiye'de ikamet izni bulunan yabancı emekliler için 185 gün şartı bazı hâllerde aranmaz (m.19/5). Belirli süreyle çalışmak veya öğrenim görmek amacıyla gelenler de araçlarını bu süre boyunca kullanabilir (m.19/2).
Geçici İthalat Süreleri Ne Kadardır?
Uygulama Kararı'nın 20. maddesine göre yurt dışında yerleşik kişilerin kişisel kara taşıtlarına 24 ay süre verilir. Yurt dışından emeklilerin taşıtlarına iki yıl, ikamet izinli yabancı emeklilerin taşıtlarına ise ikamet izni süresince izin verilir. Öğrencilerin taşıtlarına öğrenim süresi, görevlilerin taşıtlarına ise görev süresi boyunca izin tanınır. Emeklilere tanınan sürelerin bitiminden önce başvurulması ve yurt dışı yerleşiklik şartının yeniden sağlanması hâlinde aynı süreler yeniden verilir (m.19/8).
Bu süreleri tamamlamış veya yerleşim şartını sağlayamayan, ancak Avrupa Birliği, EFTA ya da Birleşik Krallık'ta yerleşik olan kişilerin taşıtlarına yılda bir kez bir ay süre verilir (m.20/1-c-6).
Aracı Türkiye'de Yerleşik Bir Akraba Kullanabilir mi?
Geçici ithal edilen araç kiralanamaz, ödünç verilemez, başkasının kullanımına bırakılamaz ve satılamaz (Uygulama Kararı m.43/1). Bu yasağın istisnaları dardır. Acil bir durumda araç sahibi araçta bulunmak şartıyla yerleşik kişi aracı kullanabilir (m.17/1-c). İzin hak sahibinin rızasıyla ve onun Türkiye'de bulunması kaydıyla, süreklilik arz etmeyen bir kullanım da mümkündür (m.18).
Araç sahibi yurt dışına aracı olmadan çıkarsa ve bunu gümrük idaresine bildirmezse, Gümrük Kanunu'nun 241. maddesinin altıncı fıkrasının (e) bendi uyarınca temel usulsüzlük cezasının sekiz katı ceza uygulanır. 2026 yılı için bu tutar 11.952 TL'dir. Aracın bu sürede Türkiye'de yerleşik bir kişi tarafından kullanıldığının tespit edilmesi ise rejim ihlali yaptırımını gündeme getirir.
Yerleşiklik ölçütü Son girişten geriye doğru bir yılda en az 185 gün yurt dışında yaşamak (m.3)
Emekliler Yurt dışından emeklilere iki yıl; ikamet izinli yabancı emeklilere izin süresince
Süre Aşımında Hangi Cezalar Uygulanır?
Gümrük Kanunu süre aşımını kademeli olarak cezalandırır. Sürenin bitiminden sonraki bir ay içinde araç yurt dışı edilirse 241. maddenin üçüncü fıkrasının (l) bendi uyarınca iki kat usulsüzlük cezası uygulanır; bu tutar 2026 yılında 2.988 TL'dir. İki ay içinde yurt dışı edilirse dördüncü fıkranın (g) bendine göre dört kat (5.976 TL), taşıtlarda üç ay içinde yurt dışı edilirse beşinci fıkranın (b) bendine göre altı kat (8.964 TL) usulsüzlük cezası uygulanır.
Üç ayı aşan ihlallerde ve aracın yerleşik kişilerce kullanılması gibi rejim ihlallerinde, 238. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi devreye girer. Bu hükme göre tam muafiyet suretiyle geçici ithal edilen özel kullanıma mahsus taşıtlarda aracın gümrük vergileri tutarının dörtte biri kadar idari para cezası verilir. Hesaplama aracın ithalinde alınacak vergiler üzerinden yapıldığından, bu ceza özellikle yüksek motor hacimli araçlarda ciddi tutarlara ulaşabilir. Danıştay 7. Dairesi, 09.03.2022 tarihli ve E.2019/6, K.2022/943 sayılı kararında kademeli sistemi açıklamış ve lehe kanun ilkesinin gümrük para cezalarında da uygulanacağını vurgulamıştır.
Yerleşik Kişinin Aracı Kullanması Kaçakçılık Suçu mudur?
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 25.02.2026 tarihli ve E.2024/382, K.2026/122 sayılı kararında, geçici ithalat rejimi kapsamında yasal yoldan yurda giren aracın Türkiye'de yerleşik bir kişi tarafından kullanılmasını Gümrük Kanunu'nun 238. maddesi kapsamında kabahat olarak değerlendirmiştir. Kararda çoğunluk, eylemin 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki kaçakçılık suçunu oluşturmadığını kabul etmiştir. Yargıtay 7. Ceza Dairesi de 14.05.2026 tarihli ve E.2023/14559, K.2026/5960 sayılı kararında aynı yaklaşımı sürdürmüştür. Oysa aynı Daire, 02.03.2021 tarihli ve E.2020/4912, K.2021/3094 sayılı kararında, aracı yurt dışında haricen satın alıp yabancı bir kişiye yurda sokturan ve daimi kullanma amacı taşıyan sanığın eylemini kaçakçılık suçu saymıştı. Ceza Genel Kurulu kararında karşı oyların bulunması, somut olayın özelliklerinin her dosyada ayrıca değerlendirilmesini gerektirir.
Bu içtihat sınırsız değildir. Araca sahte plaka veya ruhsat takılması, şase ve motor numaralarının değiştirilmesi ya da aracın sahte belgelerle trafiğe tescil edilmeye çalışılması gibi "millileştirme" amaçlı eylemler, kaçakçılık ve sahtecilik suçlarını gündeme getirebilir. Ayrıca 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin dördüncü fıkrası, geçici ithal edilen eşyayı hile ile yurt dışına çıkarılmış gibi gösteren kişiye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörür.
Otoyol Borcu Olan Araç Yurt Dışına Çıkabilir mi?
29 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni Yönetmelik ile yabancı plakalı araçların ödenmemiş otoyol ve köprü geçiş borçları sınır kapısında elektronik olarak sorgulanmaktadır. Borç tahsil edilmeden aracın yurt dışına çıkışına izin verilmez. İhlalli geçişten itibaren 15 gün içinde yapılan ödemede ceza uygulanmaz. Sonraki 30 gün içinde ödemede geçiş ücreti tutarında, 45. günden sonra ise geçiş ücretinin dört katı tutarında idari para cezası tahsil edilir.
Olay Özet Formu: Kurgusal örnek: Almanya'da yaşayan bir vatandaş, yaz tatilinde Türkiye'ye getirdiği aracını yurt dışına dönerken İzmir'de yaşayan kardeşine bırakmıştır. Kardeş, aracı birkaç ay boyunca kullanmış ve rutin bir denetimde araca el konulmuştur. Süreç: Gümrük idaresi, araç sahibinin taşıtsız çıkışını bildirmemesi nedeniyle usulsüzlük cezası ve rejim ihlali nedeniyle aracın gümrük vergilerinin dörtte biri tutarında idari para cezası tahakkuk ettirmiştir. Ayrıca kardeş hakkında kaçakçılık suçundan soruşturma başlatılmıştır. Sonuç: Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2026 tarihli kararı uyarınca, yasal yoldan yurda giren ve ayniyeti korunan aracın yerleşik kişi tarafından kullanılması suç değil, kabahattir. Ceza dosyasında bu içtihada dayanılması, idari para cezasına karşı ise 15 gün içinde itiraz edilmesi gerekir. Cezanın tutarı ile aracın iadesi koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
Yabancı plakalı araç Türkiye'de ne kadar kalabilir?
Yurt dışında yerleşik kişilerin kişisel kara taşıtlarına 24 ay süre verilir. Emekliler, öğrenciler ve görevliler için ayrı süreler uygulanır.
185 gün kuralı nasıl hesaplanır?
Türkiye'ye son giriş tarihinden geriye doğru bir yıllık dönemde en az 185 gün yurt dışında yaşamış olmak gerekir. Bu şartı sağlamayan kişi yurt dışında yerleşik sayılmaz.
Araç sahibi yurt dışındayken aracı Türkiye'deki eşi veya kardeşi kullanabilir mi?
Kural olarak kullanamaz. İstisnai kullanım hâlleri, araç sahibinin Türkiye'de veya araçta bulunmasına bağlıdır. Aksi durum rejim ihlali yaptırımına yol açar.
Süreyi birkaç gün aşmak ne kadar ceza gerektirir?
Sürenin bitiminden sonraki bir ay içinde araç yurt dışı edilirse 2026 yılı için 2.988 TL usulsüzlük cezası uygulanır. Ceza, gecikme süresi uzadıkça kademeli olarak artar.
Yerleşik kişinin aracı kullanması hapis cezası gerektirir mi?
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 25.02.2026 tarihli kararına göre, yasal yoldan giren aracın kullanılması kaçakçılık suçu değil, gümrük kabahatidir. Sahte plaka veya belge kullanımı ise ayrı suçlar oluşturur.
Otoyol borcu olan araçla sınırdan çıkılabilir mi?
Temmuz 2026'dan itibaren ödenmemiş geçiş ücreti ve cezaları tahsil edilmeden aracın yurt dışına çıkışına izin verilmez. Ödeme sınır kapısında da yapılabilir.
185 gün kuralının hesaplanmaması ve yurt dışı yerleşiklik şartının kaybedildiğinin fark edilmemesi. Taşıtsız yurt dışına çıkışın gümrük idaresine bildirilmemesi. Aracın Türkiye'de yerleşik akraba veya arkadaşa bırakılması. Süre aşımı cezası ile rejim ihlali cezası arasındaki farkın bilinmemesi ve fazla ödeme yapılması. Ceza soruşturmasında Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2026 tarihli içtihadına dayanılmaması.
Yabancı plakalı araçlara ilişkin uyuşmazlıklar, gümrük idari para cezaları ile ceza yargılamasının kesiştiği ve içtihadın 2026 yılında belirgin biçimde netleştiği bir alandır. Doğru nitelendirme, hem cezanın tutarını hem de aracın akıbetini belirler. Küheylan Hukuk Bürosu, yabancı plakalı araçlara ilişkin gümrük cezalarına itiraz, el konulan araçların iadesi ve kaçakçılık iddiasıyla yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda hukuki destek sunmaktadır.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları, sonucu değiştirebilir. Başvuru, itiraz ve dava sürelerinin kaçırılmaması için süreç başlamadan önce bir avukattan hukuki destek alınması tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK