KÜHEYLAN HUKUK
11 Nisan 2026
6735 Sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu Uyarınca Çalışma İzni Türleri, Başvuru Şartları ve Ret Kararına
Bu rehber, 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı uygulama esasları dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Türkiye'de bağımlı veya bağımsız çalışacak yabancıların, çalışma izni muafiyeti veya mavi kart sahipliği bulunmadıkça, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan çalışma izni alması zorunludur. Kanun; en fazla bir yıl geçerli süreli çalışma izni, belirli şartların sağlanmasıyla verilen süresiz çalışma izni ve kendi ad ve hesabına çalışan yabancılara özgü bağımsız çalışma izni olmak üzere üç izin türü öngörmektedir. Çalışma izni aynı zamanda ikamet izni yerine geçer; ancak iznin sona ermesi hâlinde on gün içinde uygun bir ikamet izni alınmalıdır. Başvurular yurt içinden Bakanlığa veya yurt dışından Türkiye'nin dış temsilciliklerine yapılabilir ve işverenin en az beş Türk vatandaşı istihdamı ile asgari mali yeterlilik şartlarını sağlaması gerekir. Başvurunun reddi veya iznin iptali hâlinde otuz gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir; itirazın olumsuz sonuçlanması durumunda altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Türkiye'de çalışmak isteyen yabancıların büyük çoğunluğu, çalışmaya başlamadan önce resmî bir çalışma izni almak zorundadır. Bu zorunluluğun istisnaları sınırlıdır: Türkiye'nin taraf olduğu anlaşmalar veya diğer kanunlar uyarınca çalışma izni muafiyeti tanınan yabancılar ile çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığından ayrılan mavi kart sahipleri, çalışma izni almaksızın Türkiye'de çalışabilir. Bu iki grup dışında kalan tüm yabancılar için çalışma izni, çalışmanın hukuka uygunluğunun ön koşuludur.
Konunun yasal çerçevesi 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ile çizilmiştir. Kanun uyarınca çalışma izinleri, Uluslararası İşgücü Politikası esas alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından değerlendirilir ve verilir. Bakanlık bu değerlendirmeyi yaparken yalnızca başvuru sahibi yabancının niteliklerini değil, istihdam edileceği işyerinin mali yapısını, sektördeki Türk istihdam oranını ve başvurunun ülkenin işgücü politikasıyla uyumunu da dikkate alır.
Çalışma izninin önemli bir özelliği, aynı zamanda ikamet izni yerine geçmesidir. Çalışma iznine sahip bir yabancının ayrıca ikamet izni almasına gerek yoktur. Ancak bu durumun bir sonucu olarak, çalışma izninin sona erdiği tarihte buna bağlı ikamet hakkı da kendiliğinden sona erer; yabancının en geç on gün içinde durumuna uygun bir ikamet izni alması gerekir. Aksi hâlde ikamet izni ihlali gündeme gelir ve sınır dışı etme kararı riski doğar. Yabancının ikameti çalışma iznine değil başka bir sebebe (örneğin öğrenci veya aile ikamet iznine) dayanıyorsa, çalışma izninin sona ermesi mevcut ikamet iznini etkilemez.
Süreli çalışma izni, iş sözleşmesinin veya işin süresine göre belirli bir işyerinde çalışmak üzere en çok bir yıl süreyle verilir. Aynı işverene bağlı çalışmaya devam edilmesi hâlinde ilk uzatma başvurusunda izin en çok iki yıla, sonraki uzatmalarda ise en çok üç yıla kadar uzatılabilir. Farklı bir işveren nezdinde çalışmak için yapılan başvuru, uzatma değil yeni bir başvuru olarak değerlendirilir ve süre hesabı yeniden başlar.
Uzun dönem ikamet iznine sahip olan veya Türkiye'de kesintisiz en az sekiz yıl kanuni çalışma izniyle bulunan yabancılara süresiz çalışma izni verilebilir. Bu izin, yeni işyerinde çalışmaya başlamadan en geç on gün önce Bakanlığa bildirim yapılması kaydıyla, yabancıya bağımsız ya da bir veya birden fazla işverene bağlı çalışma hakkı tanır. Süresiz çalışma izni sahipleri, seçme-seçilme hakkı, kamu görevine girme hakkı ve askerlik yükümlülüğü hariç olmak üzere Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanır.
Kendi ad ve hesabına çalışacak yabancılara verilen izin türüdür. Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 29. maddesi uyarınca bağımsız çalışma izni; Bakanlıkça belirlenecek profesyonel meslek mensuplarına, sınır ötesi hizmet sunucularına ve limited, anonim veya komandit şirketlerde ortak sıfatıyla yönetici konumunda bulunan yabancılara verilebilir. Bu izin türünde yabancı, birden fazla işyerinde faaliyette bulunabilir.
Süreli Çalışma 1 yıl (uzatmalarla 3 Belirli bir işyerinde bağımlı çalışacak yabancılar 6735 sayılı Kanun
Süresiz Çalışma Süresiz Uzun dönem ikamet izni sahipleri veya 8 yıl kanuni çalışma 6735 sayılı Kanun
Bağımsız 1 yıl (uzatılabilir) Kendi ad ve hesabına çalışan profesyoneller, şirket ortağı Uygulama
Çalışma izni başvurusunun kabulü yalnızca yabancının niteliklerine değil, aynı zamanda istihdam edileceği işyerinin taşıdığı şartlara da bağlıdır. Bakanlığın değerlendirme kriterleri kapsamında öne çıkan başlıca şartlar şunlardır: Türk İstihdamı Kriteri: Çalışma izni talep edilen işyerinde, izin istenen her bir yabancı personel için en az beş Türk vatandaşının sigortalı olarak çalışması gerekir. Örneğin iki yabancı için başvuru yapılacaksa işyerinde en az on Türk vatandaşı istihdam edilmelidir. Şirket ortağı yabancılar için bu şart, ilk çalışma izninin yedinci ayından itibaren aranır.
Mali Yeterlilik Kriteri: İşyerinin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması ya da net satışlarının veya ihracatının kanunda öngörülen asgari tutarları karşılaması gerekir. Son yıl net satış tutarı belirli bir eşiğin üzerinde olan işyerlerinde, belirli sayıya kadar yabancı için istihdam kriteri aranmayabilir.
Ücret Kriteri: Yabancıya ödenecek ücret, göreviyle bağdaşır seviyede ve asgari ücretin belirli katları esas alınarak belirlenir; üst düzey yöneticiler, pilotlar ve ön izne tabi mühendis-mimarlar için daha yüksek, uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde daha düşük katsayılar uygulanır. Ücretin asgari ücret seviyesinde beyan edilmesi kabul edilmez.
Kanunda ve ilgili yönetmelikte bu kriterlerden muaf tutulan yabancı grupları da sayılmıştır. Anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancılar; insani ikamet izni veya insan ticareti mağduru ikamet izni sahipleri; vatansız kişi kimlik belgesi sahipleri ile çeşitli ikamet izinleriyle Türkiye'de kesintisiz en az sekiz yıl bulunmuş yabancılar için istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterleri uygulanmaz.
Türkiye'den yapılacak başvuruda, yabancının başvuru tarihinde geçerli ve en az altı ay süreli bir ikamet iznine sahip olması esastır. İşveren, e-Devlet şifresi veya e-imza ile e-İzin Sistemi üzerinden başvuruyu elektronik ortamda tamamlar; gerekli belgeler taranarak sisteme yüklenir ve başvuru e-imzayla onaylanır. Usulüne uygun ve eksiksiz yapılan başvurular, Bakanlık tarafından ortalama otuz gün içinde sonuçlandırılır.
Yabancı bir işverene bağlı çalışacak olan kişi, öncelikle bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçiliği veya başkonsolosluğuna çalışma vizesi başvurusunda bulunur. Konsolosluk tarafından verilen referans numarasının ardından işverenin on iş günü içinde e-İzin Sistemi üzerinden başvuruyu tamamlaması gerekir; bu sürenin kaçırılması başvuru sürecini baştan başlatır. Onaylanan çalışma izni, yabancının Türkiye'ye girişini engelleyen vize yasağını kaldırır; yabancının izin geçerlilik tarihinden itibaren altı ay içinde Türkiye'ye gelmesi gerekir, aksi hâlde çalışma izni iptal edilir.
Almanya'da mühendislik eğitimi almış Bay F., İstanbul'da bir mühendislik firmasından iş teklifi almıştır. Firma bünyesinde üç Türk vatandaşı çalışmakta olup, daha önce yabancı personel istihdam edilmemiştir. Firma, tek başvuru için gerekli beş Türk çalışan şartını karşılayamadığından başvuru reddedilmiştir.
Firma, ret kararının ardından iki yeni mühendis daha istihdam ederek Türk personel sayısını beşe çıkarmış; ayrıca Bay F.'nin diploma denklik belgesini YÖK'ten temin ederek dosyayı güçlendirmiştir. Bay F.'ye önerilen ücretin, birim müdürü ve mühendis kategorisi için öngörülen asgari ücretin dört katı seviyesinde belirlenmesine dikkat edilmiştir. Firma, güncellenen istihdam tablosu ve ücret taahhüdüyle yeni bir çalışma izni başvurusu yapmıştır.
Bakanlık, güncellenen başvuruyu otuz gün içinde değerlendirerek Bay F. adına bir yıl süreli çalışma izni düzenlemiştir. Bay F., çalışma izninin ikamet izni yerine geçmesi sayesinde ayrıca ikamet izni başvurusunda bulunmaksızın Türkiye'de yasal olarak ikamet etmeye ve çalışmaya başlamıştır.
Bakanlık değerlendirmesi Ortalama 30 gün Eksiksiz belge ve doğru istihdam/mali tablo süreci hızlandırır.
Yurt dışı başvurusunda işveren Referans numarasından itibaren 10 iş Süre kaçırılırsa başvuru süreci baştan başlar.
onayı günü Türkiye'ye giriş (yurt dışı İzin geçerlilik tarihinden itibaren 6 ay Bu süre içinde giriş yapılmazsa çalışma izni iptal başvurusu) edilir.
İzin sona erdiğinde ikamet izni 10 gün Süre kaçırılırsa ikamet ihlali ve sınır dışı riski doğar.
alma Ret/iptal kararına itiraz Tebliğden itibaren 30 gün İtirazın reddi hâlinde 60 gün içinde iptal davası açılabilir.
İkamet izni olan bir yabancı doğrudan çalışmaya başlayabilir mi? Hayır. İkamet izni, Türkiye'de yasal olarak kalma hakkı verir; çalışma hakkı vermez. Bağımlı veya bağımsız çalışmaya başlamadan önce ayrıca çalışma izni alınması zorunludur.
Öğrenci ikamet izni olan bir yabancı çalışma izni almadan çalışabilir mi? Hayır. Örgün öğretim programına kayıtlı yabancı öğrenciler de çalışabilmek için çalışma izni almalıdır. Ön lisans ve lisans öğrencileri, öğrenimlerinin ilk yılını tamamladıktan sonra ve yalnızca kısmi zamanlı olarak çalışma iznine başvurabilir; lisansüstü öğrenciler için böyle bir sınırlama yoktur.
Çalışma iznim sona erdi, ne kadar süre içinde ikamet izni almalıyım? Çalışma izninize dayalı ikamet hakkınız, iznin sona erdiği tarihte kendiliğinden sona erer. En geç on gün içinde durumunuza uygun bir ikamet izni başvurusunda bulunmanız gerekir; aksi hâlde ikamet ihlali nedeniyle sınır dışı riskiyle karşılaşabilirsiniz.
Çalışma izni farklı bir işyerinde de geçerli midir? Hayır, kural olarak süreli çalışma izinleri belirli bir işyeri veya işletme üzerinden verilir. Farklı bir işverende çalışmak istenmesi hâlinde bu durum uzatma değil, yeni bir çalışma izni başvurusu olarak değerlendirilir.
Çalışma izni uzatma başvurusu sonuçlanana kadar çalışmaya devam edebilir miyim? Evet. Süresi içinde yapılan uzatma başvurusu değerlendirilirken, çalışma izni süresinin bitiminden itibaren en fazla kırk beş gün boyunca aynı işyerinde ve meslekte çalışmaya devam edilebilir.
Şirketimizde yeterli Türk çalışan yoksa yabancı personel için çalışma izni alamaz mıyız? Genel kural bu yönde olsa da kanun ve yönetmelikte istisnalar öngörülmüştür; belirli net satış veya ihracat eşiklerini aşan işyerleri ile bazı sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler için istihdam kriteri esnetilebilir. Somut duruma uygun istisnanın bulunup bulunmadığı, işyerinin mali tabloları ve faaliyet alanı incelenerek tespit edilmelidir.
Türk İstihdamı Şartının Gözden Kaçırılması: Başvuru öncesinde işyerindeki Türk personel sayısının yeterli olup olmadığının kontrol edilmemesi; her yabancı için ayrı ayrı beş Türk çalışan şartının hesaba katılmaması.
Ücretin Düşük Beyan Edilmesi: Yabancıya ödenecek ücretin göreviyle bağdaşmayacak şekilde asgari ücret seviyesinde veya kanunda öngörülen katsayının altında beyan edilmesi; bu durum başvurunun reddiyle sonuçlanır.
On İş Günlük Sürenin Kaçırılması: Yurt dışından yapılan başvurularda, konsolosluk referans
numarasının ardından işverenin on iş günü içinde sistemi onaylamaması; bu hata sürecin baştan başlamasına yol açar.
Çalışma İzni Sonrası İkamet İzninin İhmal Edilmesi: Çalışma izninin sona ermesinin ardından on günlük süre içinde uygun ikamet izni başvurusu yapılmaması; bu durum ikamet ihlali ve sınır dışı riski doğurur.
İzinsiz Çalıştırma: Çalışma izni sonuçlanmadan yabancı personelin fiilen çalıştırılmaya başlanması; bu hem yabancı için sınır dışı riski hem de işveren için ciddi idari para cezaları doğurur.
Farklı İşyeri Değişikliğinin Uzatma Sanılması: Yabancının başka bir işverende çalışmaya başlaması durumunda mevcut iznin otomatik geçerli sayılacağının düşünülmesi; bu hâllerde yeni bir çalışma izni başvurusu şarttır.
Yabancıların Türkiye'de çalışma izni alması, yalnızca yabancının kişisel niteliklerine değil, istihdam edileceği işyerinin mali yapısına, Türk personel oranına ve teklif edilen ücretin mevzuata uygunluğuna sıkı sıkıya bağlı, çok katmanlı bir idari süreçtir. Sürecin herhangi bir aşamasındaki eksiklik veya süre kaçırma, hem yabancı için sınır dışı edilme riskini hem de işveren için idari para cezası riskini doğurabilir. Küheylan Hukuk Bürosu olarak, çalışma izni başvurusunun hazırlık aşamasından olası bir ret kararına karşı açılacak iptal davasına kadar sürecin tamamında işveren ve yabancı personeli birlikte gözeten bir hukuki strateji ile yanınızda yer alıyor; başvurunuzun ilk seferde ve eksiksiz şekilde sonuçlanması için gerekli özeni gösteriyoruz.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olayın kendine özgü koşullarına ve Bakanlığın güncel değerlendirme kriterlerine göre sonuç değişebilir. Çalışma izni süreçlerinde yapılacak usul hataları veya eksik belge sunumu, telafisi mümkün olmayan zaman ve mali kayıplara yol açabileceğinden, sürecin bir avukat desteğiyle yürütülmesi önemle tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
Burhaniye Mh. Neşetbey Sk. No:12/5 Kat:5 Daire:3 Üsküdar/İstanbul - info@kuheylan.av.tr - kuheylanhukuk.com Küheylan Hukuk Bürosu © 2026
KÜHEYLAN HUKUK