KÜHEYLAN HUKUK
Yabancı Türkiye'de Vergi Öder mi? Tam ve Dar Mükellefiyet, Kira Geliri ve Çifte Vergilendirme Rehberi 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.3, m.4, m.7 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ve Ekim 2026 tarihli resmî kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır.
Gelir Vergisi Kanununa göre Türkiye'de ikametgâhı olanlar ile bir takvim yılı içinde Türkiye'de altı aydan fazla oturanlar tam mükellef sayılır ve dünya genelindeki kazançları bakımından vergilendirilir. Türkiye'de ikametgâhı olmayan veya altı aydan fazla oturmayanlar ise yalnızca Türkiye'de elde ettikleri kazançlar bakımından dar mükellef olur (m.3, m.4). Yabancı uyruklu olmak vergi yükümlülüğünü kaldırmaz.
Yabancı Hangi Durumda Vergi Mükellefi Olur?
Vergi mükellefiyeti vatandaşlığa değil, ikametgâha ve Türkiye'de kalış süresine bağlıdır. Türkiye'de ikametgâhı olan yabancı veya bir takvim yılı içinde Türkiye'de altı aydan fazla oturan yabancı tam mükellef sayılır. Tam mükellef olan kişi, Türkiye içinde ve dışında elde ettiği kazançlar bakımından vergilendirilebilir. Kısa süreli ayrılmalar ve bazı özel hâller için kanun ayrı düzenlemeler içerir. Bu nedenle kalış süresi, giriş ve çıkış kayıtlarıyla birlikte incelenmelidir.
Türkiye'de ikametgâhı olmayan veya altı aydan fazla oturmayan yabancı dar mükellef olur. Dar mükellef, yalnızca Türkiye'de elde ettiği kazanç ve iratlar bakımından vergi öder.
Kazanç Türkiye'de Ne Zaman Elde Edilmiş Sayılır?
Dar mükellefiyette belirleyici olan kazancın Türkiye'de elde edilip edilmediğidir. Gelir Vergisi Kanunu m.7, bu konuda ölçütler koyar. Başlıca örnekler:
Ücretler: Hizmetin Türkiye'de ifa edilmiş veya edilmekte olması ya da Türkiye'de değerlendirilmesi.
Serbest meslek kazançları: Faaliyetin Türkiye'de icra edilmesi veya Türkiye'de değerlendirilmesi.
Gayrimenkul sermaye iratları: Gayrimenkulün Türkiye'de bulunması.
Menkul sermaye iratları: Sermayenin Türkiye'de yatırılmış olması.
Ticari kazançlar: İşyerinin Türkiye'de olması veya daimi temsilci bulundurulması ve kazancın bu yerlerde ya da temsilciler aracılığıyla sağlanması.
Bu nedenle Türkiye'de taşınmazı olan ve kira geliri elde eden yabancı, Türkiye'de ikametgâhı olmasa bile bu gelir bakımından vergi yükümlülüğüne girebilir.
Yabancıların en sık karşılaştığı vergi başlıkları taşınmaz kirası, taşınmaz satışı ve çalışma gelirleridir. Kira geliri için beyanname verme yükümlülüğü, gelir tutarına ve mükellef durumuna göre değişir. Taşınmaz satışında elde tutma süresi ve kazancın niteliği vergilendirmeyi etkileyebilir. Yabancıların mülk sahibi olduğu birçok dosyada bu konular, satış veya kiralama kararı verilmeden önce değerlendirilmelidir. Güncel haddeler ve oranlar sık değiştiğinden bu yazıda tutar verilmemiştir. Güncel veri, Gelir İdaresi Başkanlığı kaynaklarından öğrenilmelidir.
Bir yabancı hem kendi ülkesinde hem Türkiye'de vergi yükümlüsü olabilir. Türkiye, birçok ülkeyle çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması imzalamıştır. Anlaşmalar, hangi ülkenin hangi geliri vergilendireceğini ve mükellefin yurt dışında ödediği vergiyi nasıl mahsup edebileceğini düzenler. Anlaşmanın varlığı ve şartları ülkeye göre değiştiğinden, kişinin uyruğuna ve ikamet ülkesine göre ayrıca kontrol edilmesi gerekir. Yurt dışında ödenen verginin Türkiye'de mahsubu için belge ve süre şartları aranabilir.
Vergi dairesi tarafından yapılan tarhiyata veya ceza kesilmesine karşı belirli sürelerde vergi mahkemesinde dava açılabilir veya uzlaşma yoluna başvurulabilir. Süreler kısa olduğu için tebliğ tarihi önem taşır. Vergi incelemesi veya ödeme emri alan yabancı, işlemi süresi içinde hukuki olarak değerlendirmelidir.
Olay Özet Formu: Kurgusal örnek: Yurt dışında yaşayan yabancı bir kişi, Türkiye'deki dairesini kiraya veriyor ve yıl içinde Türkiye'de birkaç ay kalıyor. Vergi mükellefi olup olmadığını ve kira gelirini nasıl beyan edeceğini bilmiyor. Süreç: Avukat veya mali müşavir, kişinin Türkiye'de kaldığı gün sayısını, kira gelirini ve yurt dışındaki vergi durumunu inceliyor. Çifte vergilendirme anlaşması olup olmadığı kontrol ediliyor. Sonuç: Kalış süresi altı ayı aşmıyorsa dar mükellefiyet söz konusu olabilir. Yine de kira geliri için Türkiye'de beyan yükümlülüğü doğabilir. Sonuç dosyanın verilerine bağlıdır.
Yabancı Türkiye'de vergi öder mi?
Evet, mükellefiyet kişinin ikametgâhına ve kalış süresine bağlıdır. Vatandaşlık tek başına belirleyici değildir.
Altı ay kuralı nedir?
Bir takvim yılı içinde Türkiye'de altı aydan fazla oturan kişi tam mükellef sayılır (m.3, m.4). Kalış sürelerinin hesabı için giriş ve çıkış kayıtları incelenir.
Türkiye'de ikametgâhı olmayan yabancı vergi öder mi?
Türkiye'de elde ettiği kazanç ve iratlar bakımından dar mükellef olarak vergilendirilebilir (m.7).
Türkiye'deki daireden kira geliri elde eden yabancı ne yapmalı?
Gayrimenkul sermaye iradı Türkiye'de elde edilmiş sayılır (m.7/5). Beyan yükümlülüğü gelir tutarına ve mükellef durumuna göre değerlendirilmelidir.
Çifte vergilendirme anlaşması her ülke için var mı?
Hayır. Türkiye çok sayıda ülkeyle anlaşma yapmıştır, ancak her ülkeyle bulunmayabilir. Ülkeye göre kontrol edilmelidir.
Vergi cezasına itiraz süresi var mı?
Evet. Vergi mahkemesinde dava açma ve uzlaşma süreleri kısadır. Tebliğ tarihi bu nedenle önemlidir.
Altı aylık kalış süresini giriş ve çıkış kayıtlarına göre hesaplamamak.
Kira gelirini beyan etmeyi gözden kaçırmak.
Çifte vergilendirme anlaşmasını incelemeden yurt dışında da Türkiye'de de vergi ödemek.
Taşınmaz satışında vergi sonuçlarını önceden değerlendirmemek.
Vergi dairesi tebliğine karşı dava veya uzlaşma süresini kaçırmak.
Yabancı yatırımcı, çalışan veya mülk sahibi için vergi planlaması, ikamet ve mülkiyet kararlarının ayrılmaz bir parçasıdır. Erken planlama, hem gereksiz vergi yükünü hem de ceza riskini azaltabilir. Küheylan Hukuk Bürosu, yabancıların Türkiye'deki vergi yükümlülüklerinin hukuki değerlendirmesinde, taşınmaz kira ve satış gelirlerinin planlanmasında ve vergi uyuşmazlıklarında hukuki destek sunmaktadır.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları, sonucu değiştirebilir. Başvuru, itiraz ve dava sürelerinin kaçırılmaması için süreç başlamadan önce bir avukattan hukuki destek alınması tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK