KÜHEYLAN HUKUK
Yurt Dışında Alınan Boşanma Kararının Türkiye'de Tanınması ve Tenfizi (2026) 5490 Sayılı Kanun m. 27/A Uyarınca İdari Tescil, MÖHUK m. 50–59 Kapsamında Tanıma ve Tenfiz Davası, Gerekli Belgeler ve Velayet ile Nafaka Hükümlerinin Akıbeti 2026 itibarıyla güncellenmiştir
Yabancı bir mahkemeden alınan boşanma kararı, Türkiye'de kendiliğinden hüküm doğurmaz; nüfus kayıtlarına işlenmedikçe kişi Türk hukuku bakımından evli görünmeye devam eder. Bu sonucun giderilmesi için iki yol vardır: koşulları uygun olan kararlarda nüfus müdürlüğü veya konsolosluk aracılığıyla idari tescil ve her durumda başvurulabilecek aile mahkemesindeki tanıma davası. Velayet, nafaka ve tazminat gibi icrası gereken hükümler için ise tenfiz kararı alınması gerekir. Tanıma davası herhangi bir süreye bağlı değildir.
1. Neden Tanıma Gerekir?
Yabancı mahkeme kararları, Türk devlet egemenliği alanında doğrudan sonuç doğurmaz. Yurt dışında boşanan bir Türk vatandaşının nüfus kaydında evlilik devam ediyorsa; yeniden evlenme, miras paylaşımı, soyadı kullanımı, çocukların nüfus kaydı ve sosyal güvenlik hakları bakımından ciddi sorunlar ortaya çıkar. Örneğin eski eşlerden birinin vefatı hâlinde, kesin hüküm Türkiye'de tanınmamışsa diğeri hâlâ yasal mirasçı konumunda görünebilir.
Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 27/A maddesi, belirli koşulları taşıyan yabancı boşanma kararlarının dava açılmadan, doğrudan idari makamlarca nüfus kütüğüne işlenmesine imkân tanır.
Kararın yabancı ülkenin yetkili makamınca verilmiş ve o ülke hukukuna göre kesinleşmiş olması,
Başvurunun kural olarak eşlerce birlikte yapılması; eşlerden biri ölmüş veya yabancı ise Türk vatandaşı eşin tek başına başvurabilmesi,
Eşlerden biri ayrı başvurduysa diğerinin 90 gün içinde aynı makama başvurması.
Başvuru, kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliğine veya Türkiye'de il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne yapılır. İdari tescil yalnızca boşanma hükmünü kütüğe işler; velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı hükümlerini kapsamaz. Ayrıca idari tescil zorunlu bir ön aşama değildir; ilgili kişi doğrudan tanıma davası açabilir.
İdari tescil şartlarının bulunmadığı (örneğin eşlerin birlikte başvuramadığı) ya da karşı tarafın işbirliği yapmadığı durumlarda tanıma davası açılır. Tanıma, yabancı kararın Türkiye'de kesin hüküm ve kesin delil etkisinin kabul edilmesidir. Tanıma şartları (MÖHUK m. 54 yollamasıyla)
Münhasır yetki Kararın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemiş olması
Savunma hakkı Karşı tarafın usulüne uygun çağrılmış, temsil edilmiş ve savunma hakkının kısıtlanmamış olması
Türk mahkemesi, yabancı kararın esasını yeniden incelemez (révision au fond yasağı). Boşanma sebebinin Türk hukukunda bulunmaması, örneğin tek taraflı beyana dayalı boşanma, tek başına kamu düzenine aykırılık sayılmaz; ancak tarafın hiç haberdar edilmeden boşandırıldığı durumlar savunma hakkı ihlali kapsamında değerlendirilir.
Yabancı kararın icra gerektiren kısımları (nafaka, tazminat, velayet uyarınca çocuk teslimi, mal paylaşımı) için tanıma yeterli değildir; tenfiz kararı alınması gerekir. Tenfizde tanıma şartlarına ek olarak karşılıklılık şartı aranır: kararın verildiği ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma, kanuni düzenleme veya fiili uygulama bulunmalıdır (MÖHUK m. 54/1-a). Uygulamada tanıma ve tenfiz talepleri genellikle aynı dilekçede birlikte ileri sürülür.
Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Yetkili mahkeme, aleyhine tanıma istenen kişinin Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesidir. Bunlar da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde dava açılabilir (MÖHUK m. 51).
Her iki belgenin apostil şerhi (Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf ülkeler için) veya konsolosluk onayı,
Avukat aracılığıyla takip ediliyorsa vekâletname.
Tanıma kararı kesinleştiğinde, eşler yabancı kararın kesinleştiği tarihten itibaren boşanmış sayılır ve karar nüfus kütüğüne işlenir.
Almanya'da yaşayan Türk vatandaşı çift, 2021'de Alman aile mahkemesinde boşanmış, çocukların velayeti anneye verilmiş ve baba aylık nafaka ödemeye mahkûm edilmiştir. Baba Türkiye'ye dönmüş, nafakayı ödememekte ve Türkiye'de yeniden evlenmek istemektedir. Karar Türkiye'de tanınmamıştır.
Babanın yeniden evlenebilmesi için boşanma kararının nüfusa işlenmesi gerekir; anne işbirliği yapmazsa baba tanıma davası açmalıdır. Annenin ise Türkiye'deki nafaka alacağını tahsil edebilmesi için kararın nafaka ve velayet kısımlarının tenfizini istemesi gerekir. Türkiye ile Almanya arasında karşılıklılık bulunduğundan tenfiz şartları karşılanmaktadır. Tenfiz kararı sonrasında babanın Türkiye'deki maaşına haciz konulabilir.
Tanıma davası için yurt dışından Türkiye'ye gelmek gerekir mi?
Hayır. Dava vekil aracılığıyla takip edilebilir. Yurt dışındaki kişi, bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğunda avukata vekâletname düzenleyebilir.
Tanıma davası ne kadar sürer?
Karşı tarafın yurt dışında olması hâlinde süreyi büyük ölçüde tebligat süreci belirler. Karşı taraf Türkiye'deyse veya davaya katılıyorsa dava birkaç ay içinde, yurt dışı tebligatı gerekiyorsa daha uzun sürede sonuçlanabilir.
Yurt dışında boşandım ama Türkiye'de tanıtmadım, yeniden evlenebilir miyim?
Türkiye'de evlenmek için önceki evliliğin Türk kayıtlarında sona ermiş olması gerekir. Yurt dışında yapılan yeni evlilikler de Türkiye'de tescil edilirken önceki evlilik sorun oluşturur.
Anlaşmalı olarak noterde veya idari makamda yapılan boşanmalar tanınabilir mi?
Bazı ülkelerde boşanma yargısal değil idari makamlarca yapılır. Bu tür kararlar, o ülke hukukunda mahkeme kararı etkisi taşıyorsa ve diğer şartlar varsa tanınabilir; değerlendirme somut belgeye göre yapılır.
Kesinleşme şerhini almadan yalnızca karar metniyle başvurmak.
Belgelerin apostil şerhini veya yeminli tercümesini eksik bırakmak.
İdari tescille velayet ve nafakanın da tanındığını düşünmek.
Tanıma ile tenfizi ayırt etmeden yalnızca tanıma talep etmek.
Kararın tanınmasını yıllarca ertelemek ve miras, evlilik işlemlerinde sorunla karşılaşmak.
Yurt dışında alınan bir boşanma kararı, Türkiye'de tanınana kadar yalnızca yarım kalmış bir hukuki süreçtir. Doğru yolun seçilmesi, belgelerin eksiksiz hazırlanması ve icra gerektiren hükümlerin tenfizinin birlikte talep edilmesi süreci önemli ölçüde kısaltır. Küheylan Hukuk Bürosu, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının tanıma ve tenfiz davalarını vekâletname ile uzaktan, belge hazırlığından nüfus tesciline kadar uçtan uca yürütmektedir.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehber, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık kendine özgü olgular içerdiğinden, somut bir olayda hak kaybına uğramamak için dosyanın bir avukat tarafından ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Metinde yer alan mevzuat ve içtihat bilgileri yayım tarihi itibarıyla günceldir; sonraki değişiklikler sonucu etkileyebilir.
Küheylan Hukuk Bürosu · Burhaniye Mh. Neşetbey Sk. No:12/5 Kat:5 Daire:3 Üsküdar/İstanbul · info@kuheylanhukuk.com · kuheylanhukuk.com
KÜHEYLAN HUKUK