KÜHEYLAN HUKUK
1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun m.3 (7555 sayılı Kanunla değişik); Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar m.3, m.4; 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008-32/34) m.3, m.4 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat, Anayasa Mahkemesi kararları ve Kasım 2026 tarihli resmî kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır.
Döviz ve Türk parasının yolcu beraberinde yurda getirilmesi ve yurt dışına çıkarılması serbesttir, ancak çıkışta beyan sınırları vardır. 185.000 TL'yi aşan Türk parası ile 10.000 avroyu veya eşitini aşan döviz, çıkışta nakit beyan formuyla gümrük idaresine bildirilmelidir. Beyan edilmeyen ya da yanlış beyan edilen değerler muhafaza altına alınır ve durum MASAK'a ve Cumhuriyet savcılığına bildirilir. Temmuz 2025'te 7555 sayılı Kanunla değiştirilen 1567 sayılı Kanun, kıymetlerin izinsiz çıkarılması veya sokulması hâlinde rayiç bedelin yarısından iki katına kadar idari para cezası öngörmektedir. Anayasa Mahkemesi ise orantısız para cezalarını mülkiyet hakkı ihlali saymıştır.
Yurt Dışına Ne Kadar Nakit Para Çıkarılabilir?
32 Sayılı Karar'ın 4. maddesi uyarınca yurda döviz getirilmesi ve yurttan döviz çıkarılması kural olarak serbesttir. Serbestlik beyan yükümlülüğüyle sınırlandırılmıştır. 2008-32/34 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinin ikinci fıkrasına göre yolcu beraberinde 10.000 avroyu veya eşitini aşan döviz çıkarılırken Ticaret Bakanlığının nakit beyan formuyla gümrük idaresine beyanda bulunulması zorunludur.
Türk parası için sınır, 28 Mart 2025 tarihli değişiklikle 25.000 TL'den 185.000 TL'ye yükseltilmiştir. Tebliğ'in 3. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca 185.000 TL'yi aşan Türk parası ile Türk parası ile ödemeyi sağlayan belgelerin çıkışında da nakit beyan formu doldurulur. Sınır, yolcu başına ve döviz ile Türk parası için ayrı ayrı uygulanır. Sınırın altında kalan tutarlar için beyan zorunluluğu yoktur.
Beyan Edilmeyen Paraya Ne Olur?
Sınırı aşan döviz veya Türk parası beyan edilmeden ya da yanlış veya yanıltıcı beyanla çıkarılmaya çalışılırsa, Tebliğ'in 3. maddesinin altıncı fıkrası ile 4. maddesinin üçüncü fıkrası uygulanır. Bu durumda değerler gümrük idaresince muhafaza altına alınır ve durum şüpheli kabul edilerek Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığına bildirilir. Ayrıca 1567 sayılı Kanun'un 3. maddesi kapsamında işlem yapılması için Cumhuriyet savcılığına bildirimde bulunulur.
1567 sayılı Kanun'a göre idari para cezası vermeye Cumhuriyet savcısı yetkilidir. Paranın kaynağı ile suç geliri olduğuna ilişkin bir şüphe varsa, süreç aklama ve kaçakçılık mevzuatı yönünden de ayrıca değerlendirilir. Bu aşamada paranın yasal kaynağını gösteren banka dekontu, döviz alım belgesi veya satış sözleşmesi gibi belgelerin hazır olması, muhafaza altına alınan değerlerin iadesi bakımından belirleyicidir.
7555 sayılı Kanun ile Cezalar Nasıl Değişti?
1567 sayılı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrası, Cumhurbaşkanı kararlarındaki yükümlülüklere aykırılık için 3.000 TL ile 25.000 TL arasında idari para cezası öngörür. 24 Temmuz 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7555 sayılı Kanun, ikinci fıkrayı yeniden düzenlemiştir. Fiil, kıymetlerin izinsiz olarak yurttan çıkarılması veya yurda sokulması niteliğindeyse ve 5607 sayılı Kanun'a göre suç veya kabahat oluşturmuyorsa, kişiye eşya ve kıymetlerin rayiç bedelinin yarısından iki katına kadar idari para cezası verilir. Teşebbüs hâlinde ceza yarı oranında indirilir.
Önceki düzenleme, rayiç bedel kadar sabit bir ceza öngörüyordu. Yeni düzenleme cezanın alt sınırını düşürmüş, üst sınırını ise iki katına çıkarmıştır. Beş yıl içinde tekrar hâlinde cezalar iki kat uygulanır. Beyan eksikliğinin "izinsiz çıkarma" mı yoksa yalnızca "yükümlülüğe aykırılık" mı sayılacağı, uygulanacak fıkrayı ve dolayısıyla ceza tutarını doğrudan belirler. Bu ayrım, savunmanın temel konusunu oluşturur.
İzinsiz çıkarma veya sokma Rayiç bedelin yarısından iki katına kadar (m.3/2); teşebbüste yarı indirim
Anayasa Mahkemesi Orantısız Cezalar Hakkında Ne Dedi?
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, 20.06.2019 tarihli Mohamed Kashet ve Diğerleri (B. No: 2015/17659) kararında, izin alınmaksızın yurda nakit döviz sokmaya teşebbüs nedeniyle döviz tutarı kadar verilen idari para cezasını incelemiştir. Mahkeme, kamu yararı amacı ile bireye yüklenen külfet arasında makul denge kurulmadığı gerekçesiyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.
Genel Kurul, 29.02.2024 tarihli Mohammad Atamleh (B. No: 2020/9691) kararında da bildirim ve izin şartına uyulmadan yurt dışına altın çıkarılması nedeniyle verilen idari para cezasını orantısız bulmuş ve ihlal kararı vermiştir. Buna karşılık İkinci Bölüm, 24.05.2018 tarihli Orhan Gürel (B. No: 2015/15358) kararında somut olayın koşullarında ihlal bulunmadığına hükmetmiştir. Bu kararlar, cezanın miktarının kişinin kusuru, paranın kaynağı ve suçla bağlantının bulunup bulunmadığı gözetilerek belirlenmesi gerektiğini ortaya koyar. 7555 sayılı Kanun'daki kademeli ceza aralığı da bu içtihadın bir yansıması olarak değerlendirilebilir.
Altın ve Ziynet Eşyası Yurt Dışına Çıkarılabilir mi?
32 Sayılı Karar'a göre yolcular, beraberlerindeki kendilerine ait, değeri 15.000 ABD dolarını aşmayan ve ticari amaç taşımayan ziynet eşyasını yurda getirebilir ve yurt dışına çıkarabilir. Daha yüksek değerdeki ziynet eşyasının çıkarılması, girişte beyan edilmiş olmasına veya Türkiye'de satın alındığının belgelenmesine bağlıdır. Bu nedenle değerli ziynet eşyasıyla yurt dışına çıkacak kişilerin fatura veya girişte alınan beyan belgesini yanında bulundurması gerekir.
Külçe, bar ve granül gibi işlenmemiş kıymetli madenler ziynet eşyası sayılmaz ve ayrı bir ithalat düzenine tabidir. Yatırım amaçlı altının beyan edilmeden yurt dışına çıkarılması veya yurda sokulması, hem 1567 sayılı Kanun hem de 5607 sayılı Kanun yönünden risk taşır.
Olay Özet Formu: Kurgusal örnek: Bir iş insanı, yurt dışında yapacağı makine alımının peşinatı için yanına 40.000 avro almış ve beyan sınırını bilmediği için nakit beyan formu doldurmadan çıkış yapmak istemiştir. Havalimanında yapılan kontrolde paranın tamamı muhafaza altına alınmıştır. Süreç: Avukat aracılığıyla yapılan başvuruda paranın bankadan çekildiğini gösteren dekontlar, yurt dışındaki satıcıyla yapılan sözleşme ve proforma fatura sunulmuştur. Savunmada, döviz çıkışının serbest olduğu, eylemin yalnızca beyan yükümlülüğüne aykırılık niteliği taşıdığı ve suç geliri şüphesi bulunmadığı ileri sürülmüştür. Sonuç: Paranın yasal kaynağı belgelendiğinde muhafaza altına alınan değerlerin iadesi talep edilebilir. Ceza bakımından ise eylemin hangi fıkra kapsamında değerlendirileceği ve Anayasa Mahkemesinin orantılılık içtihadı belirleyicidir. Savcılık kararına karşı süresi içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulmalıdır.
Yurt dışına çıkarken ne kadar döviz taşıyabilirim?
Taşıma miktarında bir üst sınır yoktur. Ancak 10.000 avroyu veya eşitini aşan döviz çıkışında nakit beyan formuyla gümrük idaresine beyanda bulunmak zorunludur.
Türk lirası için beyan sınırı nedir?
28 Mart 2025'ten itibaren 185.000 TL'yi aşan Türk parası çıkışında beyan zorunludur. Daha önce bu sınır 25.000 TL idi.
Beyan etmeden yakalanan paraya el konulur mu?
Değerler gümrük idaresince muhafaza altına alınır ve durum MASAK ile Cumhuriyet savcılığına bildirilir. Paranın yasal kaynağı belgelendiğinde iade talep edilebilir.
Beyansız döviz çıkarmanın cezası ne kadardır?
Eylem yükümlülük ihlali sayılırsa 3.000 TL ile 25.000 TL arasında, izinsiz çıkarma sayılırsa rayiç bedelin yarısından iki katına kadar idari para cezası söz konusu olabilir. Eylemin hangi fıkra kapsamında değerlendirileceği somut olaya göre belirlenir.
Ziynet altınlarımla yurt dışına çıkabilir miyim?
Değeri 15.000 ABD dolarını aşmayan ve ticari amaç taşımayan ziynet eşyası serbestçe çıkarılabilir. Üzerindeki değerler için girişte yapılmış beyan veya Türkiye'de alındığını gösteren fatura gerekir.
Savcılığın verdiği idari para cezasına itiraz edilebilir mi?
Evet. Kabahatler Kanunu uyarınca idari yaptırım kararının tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.
Döviz için 10.000 avro, Türk parası için 185.000 TL beyan sınırının bilinmemesi. Paranın yasal kaynağını gösteren belgelerin yolculuk sırasında bulundurulmaması. Aile bireyleri arasında bölüştürülen paranın kime ait olduğunun ispat edilememesi. Değerli ziynet eşyası için girişte beyan yapılmaması veya faturanın saklanmaması. İdari para cezasına karşı 15 günlük başvuru süresinin kaçırılması.
Nakit ve kıymetli maden çıkışında beyan yükümlülüğü, basit görünmesine karşın ağır mali sonuçlar doğurabilen bir alandır. 7555 sayılı Kanunla değişen ceza rejimi ve Anayasa Mahkemesinin orantılılık içtihadı, her dosyanın ayrıca değerlendirilmesini gerektirir. Küheylan Hukuk Bürosu, muhafaza altına alınan döviz ve altının iadesi, 1567 sayılı Kanun kapsamındaki idari para cezalarına itiraz ve MASAK bildirimlerine dayalı soruşturmalarda hukuki destek sunmaktadır.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları, sonucu değiştirebilir. Başvuru, itiraz ve dava sürelerinin kaçırılmaması için süreç başlamadan önce bir avukattan hukuki destek alınması tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK