KÜHEYLAN HUKUK
Kredi Kartı Aidatı ve Banka Ücretleri Nasıl Geri Alınır? Tüketici Hakem Heyeti Süreci Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (2020/7) ve 6502 sayılı Kanun m.31 çerçevesinde yasal ve yasa dışı banka ücretleri 2026 itibarıyla güncellenmiştir
Kredi kartı yıllık üyelik ücreti, hesap işletim ücreti ve nakit avans komisyonu gibi kalemler, bankalarla ilgili tüketici başvurularının en sık konusudur; Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025'in ilk yarısında tüketici hakem heyetlerine yapılan başvuruların yaklaşık yüzde dördü yalnızca kredi kartı aidatına ilişkindir. 2020 yılında yürürlüğe giren Merkez Bankası Tebliği hangi ücretin alınabileceğini tek tek sayar, her ücret için tüketicinin onayını şart koşar ve onayın ispatını bankaya yükler. Rehberde aidatın hangi hâllerde hiç alınamayacağı, alınan ücretlerin nasıl geri isteneceği, hesap işletim ücreti ve nakit avans gibi diğer kalemlerdeki sınırlar ile tüketici hakem heyeti başvurusunun adımları açıklanmaktadır.
1. Banka Hangi Ücretleri Alabilir?
Bankalar ve kart çıkaran kuruluşlar, faiz dışında yalnızca Merkez Bankası'nın 2020/7 sayılı Tebliği ve ekindeki listede sayılan ürün ve hizmetler için ücret alabilir; listede bulunmayan bir kalem için ücret alınamaz (Tebliğ m.6/1). Sözleşmede yer alan her ücretli ürün veya hizmet için tüketicinin ayrıca onayı alınmalıdır. Bankanın bu onayı aldığını ispat edememesi hâlinde onay hiç alınmamış sayılır (m.5/3). Bu kural, ücret iadesi uyuşmazlıklarında ispat yükünü baştan bankaya yüklediği için tüketici lehine belirleyicidir.
Sözleşmede belirlenmiş bir ücretin artırılması için banka, artıştan en az otuz gün önce tüketiciye bildirim yapmak zorundadır. Tüketici bildirimden itibaren on beş gün içinde ürünü kullanmaktan vazgeçebilir ve bu durumda artırılmış ücret alınamaz (m.7).
2. Kredi Kartı Aidatı Hangi Hâllerde Alınamaz?
Kart çıkaran kuruluşlar, yıllık üyelik ücreti alınmayan bir kredi kartı türünü sunmak zorundadır (6502 s.K. m.31/3; Tebliğ m.11/1). Bu temel kurala ek olarak Tebliğ, aidatın alınamayacağı hâlleri ayrıntılı biçimde düzenler:
Aidatsız karta geçiş talebi: Tüketicinin aidatlı kartını aynı limitle aidatsız kartla değiştirme talebini banka yerine getirmek zorundadır. Aidatsız kart başvurusu reddedilen kişiye bu başvuruya dayanarak aidatlı kart verilemez.
Borcu olan kartın iptali: Kart iptal talebi, kartta borç bulunduğu gerekçesiyle reddedilemez; bu şekilde iptal edilen kartın borç ödeme döneminde aidat tahsil edilemez (m.11/2).
Banka kartı ve sanal kart: Banka kartlarından ve sanal kredi kartlarından yıllık üyelik ücreti alınamaz (m.11/3).
İlk kullanımdan önce: Aidat ancak kartın tüketiciyi borçlandıran ilk kullanımından sonra tahakkuk ettirilebilir (m.11/5).
Hareketsiz kart: En az 180 gün kesintisiz hareket görmeyen karta, hareketsiz kaldığı sürece aidat yansıtılamaz. Bu dönemde bekletilen aidatlar için icra takibi yapılamaz, faiz işletilemez ve Risk Merkezi bildirimi yapılamaz; on iki ay içinde tahsil edilemeyen aidat iptal edilir (m.11/6-7).
Ek kart: Her ek kartın aidatı, asıl kartın aidatının yüzde ellisini geçemez (m.11/4).
Bu hâllerin dışında aidat, kartın özelliklerine göre yıllık olarak belirlenen tutarda alınabilir. Dolayısıyla aidat iadesi talebinin başarısı, kartın türüne, tüketicinin aidatsız kart talebinde bulunup bulunmadığına ve bankanın aidata ilişkin onayı ispat edip edemediğine bağlıdır. Yargıtay'ın 2020 öncesi dönemle ilgili kararlarında da aidat ve benzeri ücretlerin iadesi talepleri, bilgilendirme ve onayın varlığına göre farklı sonuçlanmıştır.
Mevduat hesabı işletim ücreti Hesap açılışı, işletimi ve hazır bulundurulması için ücret alınamaz Tebliğ m.13
Kredi tahsis ücreti (dosya masrafı) Kullandırılan anaparanın binde beşini geçemez; başka ad altında ücret alınamaz Tebliğ m.10/1
Nakit avans Ücret avans tutarının yüzde birini geçemez; taksitli nakit avans ve KMH kredisi için ücret alınamaz Tebliğ m.10/6
Hesap özeti ve sanal kart Ücret alınamaz; yılda iki kart yenilemesi ücretsizdir Tebliğ m.11/8
Kendi bankasının ATM'si Para yatırma, bakiye sorgulama ve limit içi para çekme ücretsizdir Tebliğ m.14/1
Krediye ilişkin hesap Yalnızca kredi işlemlerinin yapıldığı hesaptan ücret alınamaz Tebliğ m.10/7
Dosya masrafı ve kredi tahsis ücreti iadesi, Küheylan Hukuk Bürosu'nun Tüketici Hukuku serisinde ayrı bir rehberde ele alındığından burada yalnızca sınırına değinilmiştir. EFT ve havale ücretleri için Tebliğ'de belirlenen azami tutarlar ise her yıl enflasyon oranında güncellendiğinden, güncel sınırın işlem tarihine göre kontrol edilmesi gerekir (m.7/1).
4. Ücret İadesi Nasıl Talep Edilir?
1. Belgelerin toplanması: Kart veya hesap sözleşmesi, ücret bilgilendirme formu ve ilgili dönemlerin hesap özetleri bankadan istenir. Belgenin düzenlenmesinden sonraki ilk yıl için kopya ücreti alınamaz (Tebliğ m.9/4).
2. Bankaya yazılı başvuru: İade talebi, tutar ve tarihler belirtilerek kalıcı veri saklayıcısı yoluyla bankaya iletilir. Banka iadeyi kabul ederse tutarı tüketicinin bildirdiği hesaba ücretsiz göndermekle yükümlüdür (m.8).
3. Tüketici hakem heyeti: Uyuşmazlık değeri 2026 yılı için 186.000 TL'nin altındaysa tüketicinin yerleşim yerindeki veya işlemin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine başvurulması zorunludur. Başvuru e-Devlet üzerinden harçsız yapılabilir.
4. Tüketici mahkemesi: Değer sınırın üzerindeyse önce arabulucuya başvurulur; anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesinde dava açılır (6502 s.K. m.73/A).
Yargıtay, kredi sözleşmesinden kaynaklanan ücret iadesi taleplerinde on yıllık sözleşme zamanaşımının uygulanacağını kabul etmektedir (3. HD, 22.11.2021, E.2021/6558, K.2021/11813). Bu nedenle son on yıl içinde tahsil edilen ücretler, hesap özetleriyle belgelendiği ölçüde geri istenebilir.
N.A., 2019'da aldığı kredi kartını 2023 yılından itibaren hiç kullanmamış; banka ise her yıl yaklaşık 1.900 TL aidat tahakkuk ettirmiş, ödenmeyen aidatları Risk Merkezi'ne gecikme olarak bildirmiştir. N.A.'nın 2024'te aidatsız karta geçiş talebi ise "kampanya şartları" gerekçesiyle sözlü olarak geri çevrilmiştir.
Kart 180 günü aşan süre hareketsiz kaldığından bu dönemde aidat yansıtılamaz; bekletilen aidat için faiz işletilmesi ve Risk Merkezi bildirimi de yasaktır (Tebliğ m.11/6-7). Aidatsız karta geçiş talebinin reddi ayrıca m.11/1'e aykırıdır. Tüketici hakem heyetine yapılan başvuruda tahakkuk ettirilen aidatların ve gecikme faizinin iptaline, kaydın düzeltilmesine karar verilmiş; banka aidatsız karta geçişi aynı limitle gerçekleştirmiştir.
Kredi kartı aidatı yasal mı?
Aidat, kanunda sayılan istisnalar dışında yasal olarak alınabilen bir ücrettir; ancak banka aidatsız bir kart türü sunmak, aidat için onay almak ve bunu ispat etmek zorundadır. Hareketsiz kartlardan, banka kartlarından ve sanal kartlardan aidat alınamaz.
Kartımı kapatmak istiyorum ama borcum var, banka reddedebilir mi?
Hayır. İptal talebi kartta borç bulunduğu gerekçesiyle reddedilemez ve borcun ödendiği dönem boyunca aidat alınamaz. Borç, sözleşmedeki ödeme planına göre ödenmeye devam eder.
Hesap işletim ücreti geri alınabilir mi?
Mevduat hesaplarının açılması, işletilmesi ve hazır bulundurulması için ücret alınması Tebliğ m.13 ile yasaklanmıştır. Bu kapsamda tahsil edilen ücretler, hesap özetleriyle belgelenerek geri istenebilir.
Hakem heyeti kararına banka uymazsa ne olur?
Tüketici hakem heyeti kararları ilam niteliğindedir ve icra dairesi aracılığıyla takip edilebilir. Bankanın karara karşı on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz hakkı vardır.
Talebi sözlü yapmak: Çağrı merkezine iletilen talepler ispat edilemeyebilir; aidatsız kart ve iade talepleri yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla yapılmalıdır.
Hesap özetlerini istememek: İade edilecek tutar ancak dönem dönem hesap özetleriyle belgelenebilir.
Kampanya taahhüdünü gözden kaçırmak: Harcama taahhüdüne bağlı kampanyalarda yalnızca karşılanamayan fayda geri istenebilir; ayrıca ceza bedeli alınamaz (Tebliğ m.15/2).
Görevli merciyi yanlış seçmek: Sınırın altındaki taleplerde doğrudan mahkemeye gidilmesi, davanın usulden reddine yol açar.
Risk Merkezi kaydını takip etmemek: Haksız aidattan kaynaklanan gecikme kaydı, iade talebiyle birlikte düzeltilmesi istenmezse kredi notunu etkilemeye devam eder.
Banka ücretleri tek tek küçük görünse de yıllar içinde birikerek önemli tutarlara ulaşır ve haksız aidat kayıtları kredi notunu doğrudan etkiler. 2020/7 sayılı Tebliğ, ücretlerin listeyle sınırlandırılması, onayın ispat yükünün bankaya verilmesi ve kart aidatına ilişkin ayrıntılı yasaklarla tüketicinin elini güçlendirmiştir; ancak bu hakların sonuç doğurması, belgelerin doğru toplanmasına ve başvurunun görevli mercie zamanında yapılmasına bağlıdır. Küheylan Hukuk Bürosu, ücret ve aidat iadesi taleplerinin hesap özetleri üzerinden hesaplanmasından tüketici hakem heyeti başvurusuna, bankanın itirazı üzerine yürütülen tüketici mahkemesi sürecine ve Risk Merkezi kayıtlarının düzeltilmesine kadar bankacılık işlemlerinden doğan tüketici uyuşmazlıklarında etkin hukuki destek sunmaktadır.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar, tablolar ve örnek olay Küheylan Hukuk Bürosu tarafından 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ve yargı kararları esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Bankacılık ve finans uyuşmazlıklarında sözleşme hükümleri, bildirim tarihleri ve süreler sonucu doğrudan belirlediğinden, her somut olayın bir avukat tarafından ayrıca değerlendirilmesi tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK