KÜHEYLAN HUKUK
Borç Varlık Yönetim Şirketine Satıldıysa Ne Olur? Temlik, Tahsilat Kuralları ve Borçlunun Hakları Türk Borçlar Kanunu m.183-189 ve Varlık Yönetim Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları ile Devralınacak Alacaklara İlişkin İşlemler Hakkında Yönetmelik (Ağustos 2025 değişiklikleriyle) çerçevesinde 2026 itibarıyla güncellenmiştir
Bankaya olan eski bir kredi veya kredi kartı borcu için bir gün tanınmayan bir şirketten arama ya da mesaj gelmesi, çoğu zaman borcun bir varlık yönetim şirketine devredildiği anlamına gelir. Devir borçlunun onayına bağlı değildir; ancak borcu büyütmez, borçlunun bankaya karşı sahip olduğu savunmaları ortadan kaldırmaz ve tahsilat sürecini BDDK düzenlemeleriyle sıkı kurallara bağlar. 2025 yılında yapılan değişikliklerle arama saatleri ve sıklığı daha da sınırlandırılmıştır. Rehberde devrin hukuki niteliği, borçluya yapılması gereken bildirimler, varlık yönetim şirketlerinin uymak zorunda olduğu iletişim kuralları, uzlaşma ve ödeme sırasında alınması gereken belgeler ile zamanaşımı ve eski icra dosyaları açıklanmaktadır.
1. Borç Neden ve Nasıl Devredilir?
Varlık yönetim şirketleri, bankalar ve diğer finansal kuruluşların tahsilinde güçlük çektiği alacakları satın alarak bunları tahsil etmek üzere kurulan ve BDDK'nın denetimine tabi şirketlerdir. Bankalar, donuk alacaklarının yanı sıra anapara veya faiz ödemesi altmış günden fazla geciken alacaklarını da bu şirketlere devredebilir (Yönetmelik m.19/3). Devir kural olarak ihale usulüyle ve portföyler hâlinde yapılır (m.18/2).
Alacağın devri için borçlunun rızası gerekmez; kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir (TBK m.183). Yargıtay, banka alacaklarının varlık yönetim şirketlerine temlikini bu çerçevede geçerli kabul etmekte ve borçlunun yalnızca temliknameye dayanarak borçtan kurtulamayacağını belirtmektedir (11. HD, 11.09.2024, E.2023/4301, K.2024/6284).
2. Devirle Borç Değişir mi?
Hayır. Devralınan alacak, devreden bankada ne durumdaysa o durumuyla, üstünlük ve sakatlıklarıyla birlikte yeni alacaklıya geçer (HGK, 09.12.2021, E.2017/3099, K.2021/1647). Borçlu, devri öğrendiği sırada bankaya karşı sahip olduğu tüm savunmaları varlık yönetim şirketine karşı da ileri sürebilir (TBK m.188). Faizin sözleşmeye veya yasal sınıra aykırı hesaplanması, haksız aidat ve ücretler, zamanaşımı ya da muacceliyet şartlarının gerçekleşmemiş olması gibi itirazlar devirden sonra da geçerliliğini korur.
Rehin, ipotek ve kefalet gibi teminatlar ile işlemiş faizler alacakla birlikte devralana geçer (TBK m.189). Varlık yönetim şirketinin alacağı bankadan düşük bir bedelle satın almış olması, borçlunun borcunu kendiliğinden azaltmaz; ancak uygulamada uzlaşma görüşmelerinde önemli bir pazarlık alanı yaratır. Tüketici kredisinden doğan bir alacak devredildiğinde de uyuşmazlığın tüketici işlemi niteliği değişmez.
1. Devirden önce banka bildirimi: BDDK denetimindeki banka, devirden önce borçluya borcun aslı ve ferileriyle birlikte alacağın hangi varlık yönetim şirketine devredileceğini bildirmek zorundadır (Yönetmelik m.19/1-a).
2. Tahsilattan önce şirket bildirimi: Varlık yönetim şirketi, takip ve tahsil işlemlerine başlamadan önce borçlunun adresine, borcun devredildiğini ve şirketin iletişim bilgilerini içeren yazılı bir bildirim gönderir. Bu bildirimde borcun ayrıntılarına yer verilmez (m.20/1-2).
3. İlk görüşmede tam bilgi: Borçlu şirketi aradığında veya şirkete yazılı olarak başvurduğunda borcun kaynağı, aslı, ferileri, takip hâlinde karşılaşılacak hukuki işlemler ve ödenecek harç ve masraflar sade biçimde açıklanır ve yazılı olarak da iletilir (m.20/3).
4. Belge talebi: Borçlunun şikâyete dayalı bilgi ve belge talepleri, banka tarafından talebin kendisine iletilmesinden itibaren on beş gün içinde karşılanmalıdır (m.19/1-ç).
Devir borçluya bildirilmeden önce bankaya iyiniyetle yapılan ödemeler geçerlidir ve borçluyu o ölçüde borçtan kurtarır (TBK m.186). Bu nedenle bildirim tarihinden önceki ödeme dekontları saklanmalıdır.
Yönetmelik, özellikle bireysel borçlularla iletişimi ayrıntılı kurallara bağlamıştır. 27 Ağustos 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişikliklerle arama saatleri 09.00-17.00 aralığına çekilmiş ve hafta sonları da arama yapılamayacak günler arasına alınmıştır.
Arama saatleri Yalnızca hafta içi, resmî tatiller hariç 09.00-17.00 arası Yönetmelik m.24/1-a
Aranmak istemeyen borçlu Borcu kabul etmeyen, uzlaşmayı reddeden ve aranmak istemediğini açıkça bildiren kişi, somut belge yoksa aranamaz m.24/1-c
Üçüncü kişiler Borcu üstlenmek veya ödemek isteyenler dışındaki kişilere borç hakkında bilgi verilemez, onlarla iletişim kurulamaz m.21/2
İtibar Borçlunun toplum içindeki itibarını zedeleyen iletişim ve tahsilat yöntemleri yasaktır m.21/3
Bu kurallara aykırı davranan şirket hakkında BDDK'ya şikâyette bulunulabilir. İşyeri, komşu veya akrabaların aranarak borçtan söz edilmesi ayrıca kişisel verilerin hukuka aykırı paylaşımı niteliği taşıyabileceğinden Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na başvuru ve kişilik haklarının ihlali nedeniyle tazminat yolları da gündeme gelebilir.
Varlık yönetim şirketleri çoğu zaman dosya borcunun altında bir kapama tutarı teklif eder. Teklif edilen her tutarın ve sonrasında uzlaşılan tutar ödendiğinde borcun sona erdiğinin borçluya yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirilmesi zorunludur (Yönetmelik m.21/1). Açık bir icra dosyası varsa, ödeme öncesinde takibin kapatılması için ödenmesi gereken harç, vergi ve karşı taraf vekâlet ücreti açıkça bildirilmeli ve toplam kapama bakiyesi bu masraflar dahil edilerek aktarılmalıdır (m.22/3). Takip ortadan kalktığında şirket, Risk Merkezi ve ilgili mercilere gerekli bildirimleri yapmakla yükümlüdür (m.22/4).
Varlık yönetim şirketlerine devredilen alacakların önemli bir kısmı yıllar önce doğmuş borçlardır. Kredi ve kredi kartı alacakları on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146); her takip işlemi, kısmi ödeme veya borcun yazılı kabulü süreyi keser (TBK m.154). Kesinleşmiş bir icra dosyasında alacaklı uzun süre hiçbir işlem yapmamışsa son işlemden itibaren zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı incelenmelidir; süre dolmuşsa borçlu icra mahkemesine başvurarak takibin iptalini isteyebilir (İİK m.71/2). Eski bir borç için "iyi niyet göstergesi" olarak yapılan küçük bir ödeme, dolmak üzere olan süreyi baştan başlatabilir.
E.Ç.'nin 2016 yılında ödeyemediği kredi kartı borcu için banka 2017'de icra takibi başlatmış, alacak 2022'de bir varlık yönetim şirketine devredilmiştir. 2026'da şirket, E.Ç.'yi hafta sonları dahil günde beş altı kez aramaya başlamış, bir çalışanı işyerini arayarak bir iş arkadaşına borçtan söz etmiş ve dosya borcunun yüzde altmışı karşılığında "son fırsat" teklifi yapmıştır.
İcra dosyası incelendiğinde takip talebinde kart iptal tarihinden sonraki döneme ait aidat ve bileşik faiz hesabı bulunduğu tespit edilmiştir. Bu itirazlar TBK m.188 uyarınca varlık yönetim şirketine karşı da ileri sürülmüş; arama sıklığı, saatleri ve işyerine yapılan bildirim nedeniyle BDDK'ya şikâyette bulunulmuştur. Yeniden yapılan görüşmede kapama tutarı düşürülmüş, ödeme öncesinde icra harçları ve vekâlet ücreti dahil toplam bakiye yazılı olarak alınmış, ödemenin ardından borcun sona erdiğine ilişkin bildirim, takibin kapatıldığına dair icra kaydı ve Risk Merkezi güncellemesi temin edilmiştir.
Varlık yönetim şirketi borcu ucuza aldıysa aynı tutarı ödemek yeterli olur mu?
Kanunen hayır; borçlu, devralınan borcun tamamından sorumludur. Ancak şirketin alacağı indirimli bedelle satın almış olması, uzlaşma görüşmelerinde makul bir kapama tutarına ulaşmayı kolaylaştırır.
Varlık yönetim şirketi kefile başvurabilir mi?
Evet. Kefalet ve diğer teminatlar alacakla birlikte devralana geçer. Kefil de kendi savunmalarını ve asıl borçlunun savunmalarını şirkete karşı ileri sürebilir.
Gelen mesajın gerçekten bir varlık yönetim şirketinden olduğu nasıl anlaşılır?
Faaliyet izni olan varlık yönetim şirketleri BDDK'nın internet sitesinde listelenir. Ödeme yalnızca şirketin resmî hesaplarına veya icra dosyasına yapılmalı, kişisel hesaplara ya da mesajla gönderilen bağlantılara para gönderilmemelidir.
Borç ödendikten sonra kredi notu düzelir mi?
Takip kapatıldığında şirketin Risk Merkezi'ne bildirim yapması zorunludur. Kayıt kapandı olarak güncellenir; ancak geçmiş gecikme bilgisi kredi değerlendirmelerinde bir süre daha dikkate alınabilir.
Ödemeyi sözlü teklife dayandırmak: Uzlaşılan tutar ve borcun sona ereceği yazılı olarak alınmadan ödeme yapılmamalıdır.
İcra masraflarını sormamak: Toplam kapama bakiyesine harç ve vekâlet ücreti dahil edilmezse ödeme sonrasında dosya açık kalabilir.
Eski savunmalardan vazgeçmek: Faiz, aidat ve zamanaşımı itirazları devirden sonra da ileri sürülebilir.
Küçük ödemelerle zamanaşımını kesmek: Hesap incelenmeden yapılan kısmi ödeme, süreyi yeniden başlatabilir.
Kural dışı aramalara katlanmak: Saat, sıklık ve üçüncü kişilerle iletişim kurallarının ihlali BDDK'ya bildirilmelidir.
Varlık yönetim şirketine devredilen bir borç, borçlu açısından yeni bir borç değildir; banka ile arasındaki ilişkinin tüm sakatlıklarını ve savunmalarını taşıyan eski borcun yeni bir alacaklı tarafından takibidir. Bu süreçte borcun gerçek tutarının tespit edilmesi, zamanaşımı ve faiz itirazlarının değerlendirilmesi, iletişim kurallarına aykırılıklara karşı yasal başvuruların yapılması ve uzlaşmanın borcu gerçekten sona erdirecek belgelerle tamamlanması belirleyicidir. Küheylan Hukuk Bürosu, devralınan alacağın ve icra dosyasının ayrıntılı incelemesinden varlık yönetim şirketiyle yürütülen uzlaşma müzakeresine, takibin kapatılması ve Risk Merkezi kayıtlarının düzeltilmesine kadar borçluların hukuki konumunu güvence altına alan bir süreç yönetimi sunmaktadır.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar, tablolar ve örnek olay Küheylan Hukuk Bürosu tarafından 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ve yargı kararları esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Bankacılık ve finans uyuşmazlıklarında sözleşme hükümleri, bildirim tarihleri ve süreler sonucu doğrudan belirlediğinden, her somut olayın bir avukat tarafından ayrıca değerlendirilmesi tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK