KÜHEYLAN HUKUK
Pazaryeri ve Sosyal Medya Alışverişlerinde Satıcıya Ulaşılamıyorsa: Platformun Sorumluluğu ve Sahte Site Dolandırıcılığı Aracı hizmet sağlayıcının yükümlülükleri, Anayasa Mahkemesi'nin 2026 tarihli kararı, banka itirazı ve dolandırıcılık şüphesinde izlenecek yol 2026 itibarıyla güncellenmiştir
Pazaryeri veya sosyal medya üzerinden satın alınan üründe sorun çıktığında tüketicinin ilk karşılaştığı güçlük, satıcıya ulaşamamak ve platformun sorumluluğu reddetmesidir. 6502 sayılı Kanun ve 6563 sayılı Elektronik Ticaret Kanunu, aracı hizmet sağlayıcıya bilgi verme, satıcıyı tanıtma ve belirli durumlarda sorumluluk yükümlülükleri getirir. Anayasa Mahkemesi, 12 Şubat 2026 tarihli ve E.2024/187, K.2026/42 sayılı kararıyla (RG 02.06.2026, 33268), aracı hizmet sağlayıcıların tüketici sözleşmelerinde sorumluluktan muaf tutulmasına ilişkin bazı düzenlemeleri iptal etmiştir. İptal hükümleri kararın yayımından dokuz ay sonra yürürlüğe girecektir. Sahte alışveriş sitelerinde ise sorun, sözleşme uyuşmazlığından çok dolandırıcılıktır ve hızlı banka itirazı ile suç duyurusu gerektirir.
1. Aracı Hizmet Sağlayıcı Kimdir?
Aracı hizmet sağlayıcı, kendisi mal veya hizmet sunmaksızın başkalarının ekonomik ve ticari faaliyetlerinin gerçekleştirilmesine elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek veya tüzel kişidir. Büyük pazaryerleri, ilan siteleri ve satıcıların mağaza açtığı platformlar bu kapsamdadır. Platformun ürünü kendisinin sattığı veya satıcı gibi göründüğü hâllerde ise platform doğrudan satıcı sorumluluğu taşıyabilir.
Tüketici bakımından bu ayrım önemlidir; çünkü hak talebinin kime yöneltileceği, platformun sorumluluğunun kapsamı ve ödeme akışının nerede olduğu buna göre belirlenir.
6502 sayılı Kanun'un mesafeli sözleşmelere ilişkin 48. maddesi, aracı hizmet sağlayıcıya bazı bilgilendirme ve yardım yükümlülükleri yükler. 6563 sayılı Kanun'un 9. maddesi ise aracı hizmet sağlayıcıların, elektronik ortamda satılan ürün veya sunulan hizmetin hukuka aykırılığından sorumlu tutulamayacağı yönünde bir ilke içeriyordu. Bu çerçeve, tüketicinin satıcıya ulaşamadığı olaylarda platformun sorumluluğu reddetmesine zemin hazırlıyordu.
6502 s. Kanun m.48/6-d 11. maddeye (ayıplı mal) yapılan atfı içeren ibare iptal edildi; 15. maddeye (ayıplı hizmet) yapılan atıf bakımından yetkisizlik nedeniyle başvuru reddedildi
Mahkeme gerekçesinde, aracı hizmet sağlayıcıların tüketici sözleşmelerinde ayıplı mal bakımından sorumluluk dışında bırakılmasının, tüketicinin satıcıya ulaşamadığı hâllerde etkili korumadan yoksun kalmasına yol açabileceğini belirtmiştir. Kararda mülkiyet hakkı ve tüketicinin korunmasına ilişkin anayasal ilkelere dayanılmıştır. Bir üyenin karşıoyunda, aracı hizmet sağlayıcıların mevcut yükümlülüklerinin tüketici korumasını yeterli kıldığı ve kusursuz sorumluluğun maliyetleri artırabileceği ileri sürülmüştür. Yürürlük tarihi yayımdan dokuz ay sonra olduğundan, 2026 Haziran'ı esas alındığında Mart 2027 civarında başlayacağı hesaplanmaktadır; kesin tarih mevzuat metninden kontrol edilmelidir.
3. Bugün Platformdan Neler İstenebilir?
Satıcının ticaret unvanı, adresi, MERSİS ve vergi bilgileri gibi kimlik ve iletişim bilgileri.
Sipariş, ödeme ve teslim kayıtlarının dökümü.
Satıcıya iletilen şikâyetin takibi ve platform üzerindeki uyuşmazlık sürecinin başlatılması.
Satıcıya ulaşılamadığı hâllerde ödeme bloke tutuluyorsa bedelin iadesi.
Platformun, tüketiciyi yanıltan veya satıcı gibi hareket ettiği hâllerde doğrudan sorumluluğunun ileri sürülmesi.
Anayasa Mahkemesi kararının yürürlüğe girmesinden sonra tüketici, ayıplı mal talepleri bakımından aracı hizmet sağlayıcıya da başvurabilecek ve platformun sorumluluğunu daha güçlü biçimde ileri sürebilecektir. Bu nedenle, kararın uygulanma biçimi ve yeni düzenlemeler takip edilmelidir.
Gösterge Neden Risklidir?
Piyasa fiyatının çok altında fiyat Ödeme alındıktan sonra ürünün gönderilmeme ihtimalini artırır
Yalnızca havale veya EFT ile ödeme kabul edilmesi Banka itirazı ve platform güvencesi olmadan ödeme yapılır
İletişim bilgisi, adres, ticaret sicil bilgisi eksik olması Satıcıya ulaşma ve hukuki yola gitme imkânı zayıflar
Hızlı karar baskısı ve özel ödeme linki gönderilmesi Kart bilgilerinin çalınma riski artar
Sahte site veya sosyal medya hesabı üzerinden bilerek ürün gönderilmemesi, çoğu olayda nitelikli dolandırıcılık veya kart bilgilerinin kötüye kullanımı suçlarını gündeme getirir. Bu olaylarda tüketici hukuku başvurusu ile ceza soruşturması birlikte yürütülmelidir.
Delillerin saklanması: Sipariş sayfası, ekran görüntüleri, mesajlar ve dekontlar delil olarak alınır.
Banka itirazı: Kartla ödemede hizmetin verilmemesi veya yetkisiz işlem gerekçesiyle gecikmeden bankaya itiraz edilir.
Platform başvurusu: Pazaryerinde uyuşmazlık kaydı açılır ve satıcının kimlik bilgileri talep edilir.
Suç duyurusu: Dolandırıcılık şüphesi varsa Cumhuriyet başsavcılığına başvurulur.
Hakem Heyeti veya dava: Uyuşmazlık değeri 186.000 TL (2026) altındaysa Tüketici Hakem Heyeti, üzerindeyse arabuluculuk sonrası Tüketici Mahkemesi yetkilidir.
Tüketici, bir pazaryerinde mağaza açmış satıcıdan ürün satın almış ve bedeli platform üzerinden ödemiştir. Satıcı ürünü göndermemiş ve mesajlara cevap vermemiştir. Platform ise sorumluluğun satıcıya ait olduğunu bildirmiştir.
Mevcut düzenlemede platform, satıcının bilgilerini paylaşmak ve uyuşmazlık sürecini yürütmekle yükümlüdür. Ödeme platform tarafından tutuluyorsa iade, platform kayıtları üzerinden istenebilir. Anayasa Mahkemesi'nin yaklaşımı, aracı hizmet sağlayıcıların tüketici ile ilişkisinde daha fazla sorumluluk taşıması yönündedir. Tüketici, delillerle birlikte yazılı başvuru yapmalı, yanıt alamazsa Hakem Heyeti'ne gitmelidir.
Platformdan alınan ürün için kimi dava edebilirim?
Kural olarak satıcı sorumludur. Platformun sorumluluğu ise sözleşmenin yapısına, platformun rolüne ve Anayasa Mahkemesi kararı sonrası yürürlüğe girecek yeni düzenlemelere göre değerlendirilir.
Anayasa Mahkemesi kararı hemen mi uygulanıyor?
İptal hükümleri kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı 2 Haziran 2026 tarihinden dokuz ay sonra yürürlüğe girer. O tarihe kadar mevcut düzenlemeler uygulanmaya devam eder.
Sosyal medya satıcısı ürünü göndermiyorsa şikâyet nereye yapılır?
Ödeme yöntemine göre banka itirazı, platforma şikâyet ve Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu birlikte yapılmalıdır.
Kapıda ödeme dolandırıcılığı önler mi?
Ürünün açılmadan ödenmesi hâlinde yine risk vardır; paket içeriği kontrol edilmeden ödeme yapılmamalı, kargo tutanağı tutulmalıdır.
Banka itirazının süresi var mıdır?
Banka sözleşmeleri ve kart kuralları itiraz süresi öngörür. Fark edildiği anda gecikmeden başvurmak gerekir.
Fiyatı piyasanın çok altında olan ürün için havale ile ödeme yapmak.
Satıcının kimlik ve ticaret bilgilerini kontrol etmeden alışveriş yapmak.
Platform dışında anlaşıp ödeme yapmak ve platform güvencesinden vazgeçmek.
Mesajlaşma ve ödeme kayıtlarını silmek.
Banka itirazını ve suç duyurusunu ertelemek.
Elektronik ticarette tüketicinin muhatabı çoğu zaman tek bir kişi değil, satıcı, platform ve ödeme kuruluşundan oluşan bir zincirdir. Anayasa Mahkemesi'nin 2026 tarihli kararı, bu zincirde aracı hizmet sağlayıcının sorumluluğunun yeniden tartışılmasına yol açmıştır. Yeni düzenleme yürürlüğe girene kadar delillerin zamanında toplanması, banka ve platform süreçlerinin eş zamanlı yürütülmesi büyük önem taşır.
Küheylan Hukuk Bürosu, pazaryeri ve sosyal medya alışverişlerinden doğan uyuşmazlıklarda ödeme ve sipariş kayıtlarının incelenmesi, platform ve satıcıya karşı taleplerin kurgulanması, banka itirazı ile suç duyurusunun birlikte yürütülmesi konularında hukuki destek sağlar. Mevzuattaki yeni gelişmelerin izlenmesi, tüketicinin lehine yeni imkânların kaçırılmamasına yardımcı olur.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebilir; her olayın somut koşulları farklıdır. Hak kaybı yaşanmaması için dava, başvuru ve itiraz süreleri bakımından olaya özgü hukuki değerlendirme yapılmalıdır.
KÜHEYLAN HUKUK