KÜHEYLAN HUKUK
İflas Nedir? İflas Yoluyla Takip, Doğrudan İflas ve Borca Batıklık İİK m.154-177 ve TTK m.376 kapsamında tacir borçlu aleyhine iflas süreci 2026 itibarıyla güncellenmiştir
İflas, borçlunun tüm malvarlığının tasfiye edilerek alacaklılar arasında paylaştırıldığı genel bir icra yoludur. Kural olarak tacirler ve ticaret şirketleri iflasa tabidir. İflas, alacaklının başlattığı iflas yoluyla takip ve borçlunun kendi talebiyle gerçekleşen doğrudan iflas olmak üzere iki ana yoldan açılır. Rehberde iflasa tabi kişiler, iflas yoluyla takip, ödeme emrine itiraz, iflas davası, doğrudan iflas, borca batık şirket, iflasın sonuçları ve konkordato ile farkı açıklanmaktadır.
1. İflas Kimlere Uygulanır?
İflas, her borçluya değil, kural olarak ticari faaliyette bulunan borçlulara uygulanır. Tacirler, ticaret şirketleri, kooperatifler ve bankalar iflasa tabidir. Esnaf ve çiftçiler genel olarak iflasa tabi değildir; bunlar hakkında genel haciz yolu uygulanır. Alacaklı iflas yolunu seçmeden önce, borçlunun gerçekten iflasa tabi olup olmadığını ticaret sicili kayıtlarından kontrol etmelidir.
İflas kararı, borçlunun tasarruf yetkisini kaldırır; malvarlığı iflas masasına geçer ve tasfiye edilir. Bu nedenle sonuçları genel haciz yolundan çok daha ağırdır.
İflas yoluyla adi takip (m.155 vd.) Alacaklı Ödeme emri gönderilir; borçlu itiraz edebilir; iflas davası açılır
Kambiyo senetlerine özgü iflas yolu (m.171 vd.) Kambiyo senedi alacaklısı Kambiyo senedine dayanır; ayrı şartlar ve süreler taşır
Doğrudan iflas (m.177 vd.) Borçlu veya yönetim organı Borçlunun kendi iflas talebi; borca batıklık veya ödemeyi tatil
Alacaklı, borçlunun ticaret siciline kayıtlı olduğu icra dairesine başvurarak iflas yoluyla takip başlatır. Borçluya iflas ödeme emri gönderilir. Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde borcu öder, itiraz eder veya hiçbir şey yapmaz.
Ödeme: Borç ve masraflar 7 gün içinde ödenirse takip sona erer. İtiraz (m.156): Borçlu, borca, iflasa tabi olmadığına veya icra dairesinin yetkisine itiraz edebilir. İtiraz dilekçeyle yapılır. Geçerli bir itiraz takibi durdurur.
Hareketsiz kalma: Borçlu bir şey yapmazsa alacaklı, iflas davası açabilir.
İtiraz halinde alacaklı, icra mahkemesine değil, doğrudan asliye ticaret mahkemesine başvurur. Hem itirazın kaldırılmasını hem de borçlunun iflasını aynı davada ister. İflas davası, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır (m.156/4) ve bu süre hak düşürücüdür. Takip geri çekilirse, alacaklı 1 ay beklemeden yeniden iflas takibi başlatamaz (m.157).
İflas davası, borçlunun işlem merkezindeki asliye ticaret mahkemesinde görülür. Basit yargılama usulü uygulanır ve duruşma yapılması zorunludur. Borçlu itiraz etmemişse mahkeme yalnızca şekli inceleme yapar. İflas kararı verilmeden önce mahkeme, borçlunun malvarlığını korumak üzere muhafaza tedbirleri alabilir (m.159, 161). Bu tedbirler borçlunun haczedilebilir tüm mallarını kapsar.
İflas masrafları, ilk alacaklılar toplantısına kadar iflas talebinde bulunan alacaklıya aittir (m.160). İflas kararı verildikten sonra davadan vazgeçme mümkün değildir (m.165/2).
Borçlu, kendi malvarlığının borçlarını karşılamadığını görüyorsa, alacaklı takibini beklemeden iflasını kendisi isteyebilir. Bu, doğrudan iflas (m.177) olarak adlandırılır. Ödemeyi tatil eden tacir de iflasını isteyebilir.
Sermaye şirketlerinde durum daha ciddidir. Şirketin aktifleri borçlarını karşılamıyorsa, yani şirket borca batıksa, yönetim kurulu bunu mahkemeye bildirmek zorundadır (TTK m.376). Bildirimde bulunmayan yönetim kurulu üyeleri, doğacak zarardan kişisel olarak sorumlu tutulabilir. Bu nedenle şirket yöneticileri, bilanço tablolarını düzenli izlemelidir.
Borçlunun malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisi kalkar ve malvarlığı iflas masasına geçer.
Haczedilmiş mallar dahil olmak üzere borçluya karşı yürütülen birçok takip düşer.
İflas masasına dahil alacaklarda faiz işlemez.
Alacaklılar, alacaklarını iflas idaresine kayıt ettirir ve sıra cetveline göre ödeme alır.
Rehinli alacaklar, rehin konusu malın bedelinden öncelikle karşılanır; adi alacaklar ise sıra cetvelinin sonunda yer alır.
İflas kararına karşı, kısa bir süre içinde kanun yoluna başvurulabilir. İflas kararının kaldırılması da kanunda belirli şartlara bağlanmıştır.
Konkordato, borçlunun alacaklılarıyla anlaşarak iflasa gitmeden borçlarını yapılandırdığı bir kurtarma yoludur. İflas ise tasfiye yoludur. Konkordato mümkünse iflasın önüne geçer. Ancak konkordato projesinin hazırlanması ve onaylanması ayrı şartlara bağlıdır; bu konu ayrı bir rehberde ele alınmıştır.
Bir limited şirket, bir tedarikçinin 1,2 milyon TL'lik alacağını ödememiştir. Tedarikçi iflas yoluyla takip başlatmış, şirket ise ödeme emrine itiraz etmiştir. Tedarikçi, 1 yıl içinde asliye ticaret mahkemesinde iflas davası açmıştır.
Alacaklı itirazın kaldırılması ve iflas kararı için tek dava açmıştır. Mahkeme, alacağın varlığını ve şirketin iflasa tabi olup olmadığını inceler. İtiraz yerinde bulunursa dava reddedilir; yerinde bulunmazsa iflas kararı verilir. Şirket borca batıksa, yönetim kurulu bunu mahkemeye bildirmeyerek sorumluluk riskini artırmış olabilir.
Şahıs borçları için iflas istenebilir mi?
Kural olarak hayır. İflas, tacir ve ticaret şirketleri için öngörülmüştür. Tacir olmayan borçlulara karşı genel haciz yolu uygulanır.
İflas ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?
İflas ödeme emrine itiraz için 7 gün tanınır ve itiraz dilekçeyle yapılır.
İflas kararı verilirse haczedilen mallar ne olur?
Borçlunun malvarlığı iflas masasına geçer; haciz, iflas idaresi tarafından yürütülen paylaşıma dahil olur ve sıra cetveline göre dağıtılır.
Şirket borca batıksa ne yapmalı?
Yönetim kurulu durumu mahkemeye bildirmeli veya konkordato gibi kurtarma yollarını değerlendirmelidir. Bildirimin ihmal edilmesi kişisel sorumluluk doğurabilir.
İflas, hem alacaklı hem borçlu bakımından geri dönüşü zor bir süreçtir. Alacaklı için kolektif tahsil imkânı sunarken, borçlu için malvarlığının tasfiyesi anlamına gelir. Küheylan Hukuk Bürosu, ticari alacak dosyalarında iflas yoluyla takipten iflas davasına, şirketler açısından ise borca batıklık değerlendirmesinden kurtarma yollarına kadar hukuki süreci yürütmektedir; ayrıntılı değerlendirme için info@kuheylanhukuk.com adresi üzerinden randevu talep edilebilir.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. İcra ve iflas hukukunda süreler kısa, sonuçlar ağırdır; her dosya kendine özgü koşullar taşıdığından, işlem yapmadan önce bir avukattan destek alınması tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK