KÜHEYLAN HUKUK
İstihkak Davası: Evdeki Eşyaya veya Araca Başkasının Borcu İçin Haciz Konulursa İİK m.96-99 kapsamında üçüncü kişinin istihkak iddiası, 7 günlük süreler ve ispat 2026 itibarıyla güncellenmiştir
İcra memuru haciz için eve geldiğinde, bulunan eşyaların hepsi borçluya ait olmayabilir. Eşin, çocuğun, kiracının veya arkadaşın malı da haczedilebilir. Bu durumda mal sahibi, malın kendisine ait olduğunu istihkak iddiasıyla ileri sürebilir. Rehberde istihkak iddiasının nasıl yapılacağı, 7 günlük süreler, borçlunun elindeki ve üçüncü kişinin elindeki mallar arasındaki fark, ispat yükü, harç ve kötü niyet tazminatı anlatılmaktadır.
1. İstihkak Davası Nedir?
İstihkak, bir malın haczedilmesi üzerine, malın borçluya değil üçüncü bir kişiye ait olduğunun ileri sürülmesidir. Bu iddia, icra dairesinde yapılan bir beyanla başlar ve gerekirse icra mahkemesinde açılan istihkak davasıyla sonuçlanır. Amaç, alacaklının borç için yanlışlıkla başkasının malına yönelmesini önlemektir.
Uygulamada istihkak, genellikle eşlerin ortak yaşadığı evlerde, borçlunun akrabalarıyla paylaştığı işyerlerinde veya kiralanan eşyaların bulunduğu yerlerde ortaya çıkar. Haciz sırasında malın borçluya mı yoksa başkasına mı ait olduğunu belirleyen unsur, çoğu zaman zilyetlik yani malın fiilen kimin elinde bulunduğudur.
1. İddianın ileri sürülmesi: Haczi öğrenen borçlu veya üçüncü kişi, öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde istihkak iddiasında bulunmalıdır. Aksi halde aynı takipte bu iddiayı ileri sürme hakkını kaybeder.
2. İtiraz süresi: İcra dairesi, iddiayı alacaklıya ve borçluya bildirir. Alacaklı ve borçlu 3 gün içinde itiraz edebilir. Süre içinde itiraz edilmezse iddia kabul edilmiş sayılır.
3. İcra mahkemesine gönderme: İtiraz varsa dosya icra mahkemesine gönderilir. Mahkeme, takibin devamına veya ertelenmesine karar verir.
4. Dava açma süresi: Takibin devamına karar verilirse, üçüncü kişi kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde istihkak davası açmalıdır. Açmazsa iddiasından vazgeçmiş sayılır.
İstihkak iddiası ileri sürüldüğünde mal satışı kendiliğinden durmaz. Satışın durdurulması için ayrıca icranın geri bırakılması (talik) kararı verilmesi gerekir. Bu karar için mahkeme, davacıdan teminat isteyebilir.
Mal borçlunun elinde haczedilmişse Malın kendisine ait olduğunu iddia eden üçüncü kişi Zilyetlik karinesi alacaklı lehinedir; dava açma yükü üçüncü kişidedir (m.97)
Mal üçüncü kişinin elinde bulunuyorsa Malın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklı Karine üçüncü kişi lehinedir; alacaklı 7 gün içinde dava açar (m.99)
Üçüncü kişinin elinde bulunan mallarda, mülkiyet karinesi o kişi lehine işler. Alacaklı malın aslında borçluya ait olduğunu, örneğin muvazaalı bir devirle üçüncü kişiye geçirildiğini ispat etmek zorundadır. Haciz adresinin ve malların borçluya ait olmadığını ileri süren üçüncü kişi bakımından da, adresin ve malların borçluya ait olduğunu kanıtlama yükü alacaklıdadır.
4. Hangi Belgelerle İspat Edilir?
Banka dekontları ve ödeme kayıtları Kira sözleşmesi, mülkiyeti saklı satış sözleşmesi veya leasing belgeleri Sevk irsaliyesi, garanti belgesi ve sigorta kayıtları Tanık beyanları ve bilirkişi incelemesi (özellikle ev eşyasında)
Borçlunun üçüncü kişinin mülkiyet iddiasını kabul etmesi, alacaklıyı bağlamaz; ancak borçlu aleyhine delil olarak değerlendirilir. Eşler arasındaki ilişkilerde ise mal rejimi ve eşyanın kimin için, kimin parasıyla alındığı önem kazanır.
İstihkak davası icra hukuk mahkemesinde, basit yargılama usulüyle ve öncelikle görülür. Haciz davalarında harç, takip alacağı ile malın değerinden küçük olan tutar üzerinden alınır. Peşin harç, bu değerin dörtte biri oranındadır. Dava değeri belirlenirken haciz tutanağındaki ve piyasa değeri birlikte dikkate alınmalıdır.
Davacı üçüncü kişi haklı çıkar ve alacaklı kötü niyetle itiraz etmişse, malın değerinin en az yüzde 15'i oranında tazminata hükmedilebilir. Buna karşılık dava reddedilir ve ertelemeden doğan gecikme alacaklıya zarar verdiyse, alacaklının zararının en az yüzde 20'si oranında tazminat istenebilir. Bu iki tazminat, tarafları haksız yere süreci uzatmaktan caydırır.
Bir borçlunun evinde yapılan hacizde, oturma odasındaki televizyon ve çalışma odasındaki bilgisayar haczedilmiştir. Evde borçlunun eşi de yaşamaktadır. Eş, bilgisayarın kendi adına faturayla alındığını, televizyonun ise ailenin ortak kullanımında olduğunu belirtmiştir.
Eş, haczi öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde istihkak iddiasında bulunmalı ve bilgisayar faturasını sunmalıdır. Televizyon gibi ortak kullanılan eşyada ise ispat güçleşir; çünkü mal borçlunun elinde bulunduğundan karine alacaklı lehine işler. Bu nedenle eş, ödeme belgeleri ve tanık delilleriyle mülkiyetini kanıtlamaya çalışmalıdır.
Eşin borcundan dolayı diğer eşin eşyaları haczedilebilir mi?
Eşlerin her biri kendi malvarlığından sorumludur. Eşyanın diğer eş adına fatura ile alındığı veya ona ait olduğu belgelenebilirse, haczi öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde istihkak iddiasında bulunulabilir.
7 günlük süre kaçırılırsa ne olur?
Aynı takipte istihkak iddiasını ileri sürme hakkı kaybedilir. Ancak mülkiyet hakkı sona ermez; genel hükümlere göre ayrı bir dava açılabilir.
İstihkak davası açıldığında satış durur mu?
Hayır. Satışın durması için icranın geri bırakılması kararı gerekir. Bu karar için teminat istenebilir.
Kiralanan veya leasing ile kullanılan eşya haczedilirse ne yapılır?
Kira veya leasing sözleşmesi ile mülkiyetin kiraya verende olduğunu gösteren belgeler sunularak, 7 gün içinde istihkak iddiasında bulunulabilir.
İstihkak, başkasının borcu nedeniyle malını kaybetme riski altındaki kişinin tek koruma aracıdır; süreler kısa, ispat yükü ise ağırdır. Alacaklı açısından da yanlış mala haciz, masraf ve tazminat riski demektir. Küheylan Hukuk Bürosu, hem malı haczedilen üçüncü kişi hem de alacaklı adına istihkak iddiasını süresinde yöneterek mülkiyet haklarının ve alacağın korunmasını sağlamaktadır; değerlendirme için info@kuheylanhukuk.com adresi üzerinden randevu talep edilebilir.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. İcra ve iflas hukukunda süreler kısa, sonuçlar ağırdır; her dosya kendine özgü koşullar taşıdığından, işlem yapmadan önce bir avukattan destek alınması tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK