Uçuş İptali, Rötar ve Yolcu Hakları Tazminat Rehberi

12 Ekim 2026

Tüketici Hukuku

Uçuş İptali, Rötar ve Bilete Kabul Edilmeme: Yolcu Hakları ve Tazminat Tutarları SHY-Yolcu Hakları Yönetmeliği kapsamında bilet iadesi, bakım hizmetleri, 250 / 400 / 600 Euro tazminat, olağanüstü durum istisnası ve başvuru yolları 2026 itibarıyla güncellenmiştir

Özet

Türkiye'den kalkan veya Türk havayolu şirketlerince Türkiye'ye yapılan uçuşlarda gecikme, iptal ve uçağa kabul edilmeme hâlleri, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün yolcu hakları yönetmeliğiyle düzenlenir. Yolcuya hâle göre bilet bedelinin iadesi, alternatif uçuş, yeme-içme ve konaklama gibi bakım hizmetleri sağlanır. Aralık 2024 değişikliğiyle, teknik veya operasyonel nedenlerle nihai varış noktasına 3 saat veya daha geç ulaşılması hâlinde de tazminat hakkı doğmuştur. Tazminat uçuş mesafesine göre 100 Euro (iç hat), 250, 400 veya 600 Euro olarak belirlenir ve ödeme günündeki Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden Türk lirası olarak yapılır. Havayolu, olağanüstü bir durumun varlığını ve alınabilecek tüm önlemleri aldığını ispat ederek tazminattan kurtulabilir.

1. Yönetmeliğin Kapsamı

Havayolu ile seyahat eden yolcuların haklarına ilişkin yönetmelik; Türkiye'de yerleşik havayollarının Türkiye'ye gelen ve Türkiye'den giden uçuşlarını ve yabancı havayollarının Türkiye'deki havalimanlarından hareket eden uçuşlarını kapsar. Onaylanmış geçerli biletin bulunması ve belirlenen sürede check-in yapılması, haklardan yararlanmanın temel şartlarıdır.

Yabancı bir havayolunun Türkiye dışından kalkan uçuşlarında ise kalkış ülkesinin ve varsa Avrupa Birliği'nin yolcu hakları düzenlemeleri gündeme gelebilir. Bu rehber Türkiye'deki düzenlemeyi esas alır.

2. Gecikme Hâlinde Haklar

Uçuş Mesafesi Bakım Hizmeti Başlangıcı Not

1.500 km ve altı 2 saat gecikmeden itibaren Yeme-içme, iletişim imkânı

1.500 - 3.500 km 3 saat gecikmeden itibaren Gece kalınacaksa konaklama ve transfer

3.500 km üzeri 4 saat gecikmeden itibaren Gece kalınacaksa konaklama ve transfer

5 saat ve üzeri gecikme İptal gibi değerlendirilir Bilet iadesi, dönüş uçuşu veya alternatif uçuş hakkı

Aralık 2024'te yürürlüğe giren değişiklikle, teknik veya operasyonel nedenlerle nihai varış noktasına üç saat veya daha geç ulaşılması durumunda yolcunun tazminat hakkı doğmuştur. Olağanüstü durumdan kaynaklanan gecikmelerde tazminat doğmaz, ancak bakım hizmetleri sağlanmaya devam eder.

3. İptal ve Uçağa Kabul Edilmeme

Uçuşun iptal edilmesi hâlinde yolcu; bilet bedelinin iadesi, ilk fırsatta alternatif uçuş veya sonraki bir tarihte uçuş seçeneklerinden birini kullanabilir. Havayolu, iptali yolcuya uçuştan en az iki hafta önce bildirmişse tazminat yükümlülüğü doğmaz. Bildirimin iki hafta ile yedi gün arasında yapıldığı hâllerde ise tazminattan kurtulmak için yolcuya makul saatlerde kalkış ve varış sunan bir alternatif uçuş önerilmelidir.

Fazla bilet satışı gibi nedenlerle yolcunun uçağa kabul edilmemesi hâlinde önce gönüllü yolcu aranır. Gönüllü çıkmazsa havayolu, geçerli bir nedeni bulunmayan yolcuyu uçağa almamışsa tazminat öder. Pasaport veya vize eksikliği, hamilelikte uçuşa elverişlilik belgesinin bulunmaması gibi nedenler tazminat hakkını ortadan kaldırır.

4. Tazminat Tutarları ve Ödeme Biçimi

Uçuş Türü Tazminat (Yolcu Başına)

İç hat uçuşları 100 Euro

Dış hat, 1.500 km ve altı 250 Euro

Dış hat, 1.500 - 3.500 km arası 400 Euro

Dış hat, 3.500 km üzeri 600 Euro

Tazminat, ödeme gününde geçerli Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden Türk lirası olarak ödenir. Alternatif uçuşla varış süresi belirli aralıklarda kalıyorsa tazminat yarı yarıya azaltılabilir. Yönetmelikteki tazminat, yolcunun daha fazla zarar gördüğü hâllerde genel hükümlere göre ek tazminat talebini engellemez.

5. Havayolunun Savunmaları: Olağanüstü Durum

Havayolu, uçuş iptali veya gecikmesinin, alınabilecek tüm makul önlemler alınmasına rağmen kaçınılamayan olağanüstü bir durumdan kaynaklandığını ispat ederse tazminat ödemekten kurtulur. Olumsuz hava koşulları, hava trafik kontrolü kararları, güvenlik riskleri, grev gibi olaylar bu kapsamda ileri sürülür. Yalnızca teknik arızanın varlığı ise çoğu olayda tek başına olağanüstü durum sayılmaz; arızanın uçağın olağan bakımının parçası olup olmadığı ve önlenebilir olup olmadığı incelenir. İspat yükü havayolundadır.

6. Başvuru Süreci

Belge toplama: Bilet, biniş kartı, rezervasyon onayı, gecikme veya iptal bildirimi ve yapılan masraf fişleri saklanır.

Havayoluna yazılı başvuru: Tazminat ve iade talebi yazılı olarak yapılır ve cevap beklenir.

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü şikâyeti: Havayolu yanıt vermezse veya talebi reddederse SHGM'ye şikâyet başvurusu yapılır.

Hakem Heyeti veya dava: Uyuşmazlık değeri 186.000 TL (2026) altındaysa Tüketici Hakem Heyeti, üzerindeyse arabuluculuk sonrası Tüketici Mahkemesi yetkilidir.

Tazminat ve masraf taleplerinde zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin kaçırılmaması için başvurunun geciktirilmemesi önemlidir.

7. Örnek Olay: Dört Saat Rötarlı Dış Hat Uçuşu

Olay Özeti

Yolcu, İstanbul'dan 2.100 km uzaklıktaki bir şehre seyahat etmek için bilet almıştır. Uçak teknik bir arıza sebebiyle kalkış saatinden dört saat sonra havalanmış ve yolcu nihai varış noktasına dört saat gecikmeyle ulaşmıştır. Havayolu, yalnızca içecek ikramı yapmış ve tazminat ödemeyi reddetmiştir.

Hukuki Değerlendirme

Uçuş mesafesi 1.500 ile 3.500 km arasında olduğu için tazminat tutarı 400 Euro'dur. Gecikme teknik nedenlidir ve nihai varışta 3 saati aşmıştır; havayolu olağanüstü durumu ispat edemezse tazminat doğar. Yolcu belgelerini saklayarak yazılı talepte bulunmalı, yanıt alamazsa SHGM'ye şikâyet etmeli ve gerekirse Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurmalıdır.

8. Sıkça Sorulan Sorular

Uçuş saatinden kaç saat önce check-in yapmak gerekir?

Haklardan yararlanmak için yolcunun havayolunun belirlediği süre içinde check-in yapması gerekir. Havayolunun bildirdiği saatlere uyulmalıdır.

Rötar nedeniyle bağlantı uçuşunu kaçırdım, hakkım var mı?

Tek biletle alınan bağlantılı uçuşlarda nihai varış noktasındaki gecikme esas alınır. Ayrı biletlerde ise hakların kapsamı bilet yapısına göre değerlendirilir.

Tazminatı Euro olarak mı alırım?

Yönetmelik tutarları Euro olarak belirler, ödeme ise ödeme günündeki Merkez Bankası döviz satış kuruyla Türk lirası olarak yapılır.

Havayolu kupon veya mil teklif ederse kabul etmek zorunda mıyım?

Zorunlu değildir. Yolcu nakit ödeme hakkını saklı tutar; kupon veya mil ancak yolcunun açık onayıyla kabul edilebilir.

Bilet bedelini iade almak için uçuşa gitmeli miyim?

İptal veya beş saati aşan gecikmede yolcu uçuştan vazgeçip bilet bedelinin iadesini isteyebilir. Bu hâlde alternatif uçuş hakkı kullanılmaz.

Dikkat: Süreçte Sık Yapılan Hatalar

Gecikme ve iptal belgelerini, biniş kartını ve masraf fişlerini saklamamak.

Havayoluna yalnızca telefonla başvurup yazılı kayıt oluşturmamak.

Tazminat yerine kupon veya mil teklifini düşünmeden kabul etmek.

Olağanüstü durum savunmasını ispat edilmeden doğru kabul etmek.

Başvuru yollarını sırayla izlemeyip süreleri geçirmek.

9. Sonuç

Uçuş gecikmeleri ve iptalleri çoğu yolcu tarafından kaçınılmaz bir sıkıntı olarak görülür. Oysa mevzuat bu durumlarda bakım hizmetleri, bilet iadesi ve belirli koşullarda tazminat güvencesi sağlar. 2024 değişikliğiyle 3 saatlik gecikme eşiği, yolcu lehine önemli bir genişleme getirmiştir. Hakkın kullanılması, belgelerin zamanında toplanmasına ve doğru muhataba yazılı talep iletilmesine bağlıdır.

Küheylan Hukuk Bürosu, yolcu hakları uyuşmazlıklarında gecikme ve iptal belgelerinin incelenmesi, havayolu ile yazışmaların yürütülmesi, SHGM şikâyeti, Tüketici Hakem Heyeti ve mahkeme süreçleri konusunda tüketiciye hukuki destek sunar. Olağanüstü durum savunmasının doğru değerlendirilmesi, sonucu çoğu zaman belirler.

Önemli Yasal Uyarı: Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebilir; her olayın somut koşulları farklıdır. Hak kaybı yaşanmaması için dava, başvuru ve itiraz süreleri bakımından olaya özgü hukuki değerlendirme yapılmalıdır.