KÜHEYLAN HUKUK
Vize veya İkamet Süresini Aşan Yabancı Türkiye'den Nasıl Çıkış Yapar? Sınır Dışı ve Giriş Yasağı Riskini Azaltan Yollar 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.9, m.11, m.54, m.56, m.102 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ve Ekim 2026 tarihli resmî kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır.
Vize veya vize muafiyeti süresi, her yüz seksen günlük dönemde doksan günü geçemez. Süre aşımı, idari para cezasına, sınır dışı kararına ve giriş yasağına yol açabilir. Kanun, vize veya ikamet süresi sona erdikten sonra, ihlal tespit edilmeden önce çıkmak için valiliğe başvuran, idari para cezalarını ödeyen ve Bakanlıkça belirlenen ihlal sürelerini aşmayan yabancılar hakkında giriş yasağı kararı alınmayabileceğini düzenler (m.9/4). Bu imkân, süre aşımında ülkeden doğru usulle çıkışın neden önemli olduğunu gösterir. Ancak sonuç dosyaya göre değişir ve idarenin takdirine bağlı yönleri vardır.
Vize ve Vize Muafiyeti Süresi Nasıl Hesaplanır?
6458 sayılı Kanunun 11. maddesine göre doksan güne kadar kalacak yabancılar için vize veya vize muafiyeti yeterlidir. Vize veya vize muafiyeti kapsamında kalış süresi, her yüz seksen günlük süre içinde doksan günü geçemez. Bu hesap, giriş ve çıkış tarihlerinin toplamıyla yapılır. Birden çok kısa ziyaret yapan bir yabancı, farkında olmadan toplam kalış süresini aşabilir. Bu nedenle yüz seksen günlük dönemdeki toplam gün sayısı önceden hesaplanmalıdır.
Doksan günden fazla kalmak isteyen yabancı, ikamet izni almak zorundadır (m.19). İkamet izni süresi dolmuş ve uzatma başvurusu yapılmamışsa, kişi izinsiz kalmış olur. Uzatma başvurusunun süre dolmasına altmış gün kala başladığı ve her hâlde süre dolmadan yapılması gerektiği 6458 sayılı Kanun m.24'te düzenlenmiştir.
Süre Aşımı Hangi Sonuçları Doğurur?
Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşan yabancılar hakkında sınır dışı kararı alınır (m.54/1-e).
İkamet izni süresi bittikten sonra kabul edilebilir bir gerekçe olmaksızın on günden fazla ülkede kalanlar hakkında sınır dışı kararı alınır (m.54/1-g).
Sınır dışı edilenlerin Türkiye'ye girişi yasaklanır. Yasak süresi en fazla beş yıldır. Kamu düzeni veya güvenliği bakımından ciddi tehdit hâlinde, Genel Müdürlükçe on yıl daha artırılabilir (m.9/2, m.9/3).
Ayrıca idari para cezası uygulanabilir. Para cezaları valilik, Genel Müdürlük veya kolluk birimlerince uygulanır ve tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ödenir (m.102/5). Cezaların tutarları ilgili mevzuata ve her yıl uygulanan yeniden değerleme oranına göre belirlenir. Bu nedenle güncel tutar yetkili makamdan öğrenilmelidir.
Bu sonuçlardan hangisinin uygulanacağı, ihlal süresine, yabancının aile bağlarına, Türkiye'deki ikamet süresine ve çıkış şekline göre değişir. Tutarlar ve yaptırımın ayrıntıları dosyaya göre kontrol edilmelidir.
Süre Aşımı Tespit Edilmeden Önce Gönüllü Çıkış Yapılırsa Ne Olur?
6458 sayılı Kanunun 9. maddesinin dördüncü fıkrası önemli bir kolaylık getirir. Vize veya ikamet izni süresi sona erdikten sonra, tespit edilmeden önce Türkiye'den çıkmak için valiliğe başvuran, idari para cezalarını ödemiş ve Bakanlıkça belirlenen ihlal sürelerini aşmamış olanlar hakkında giriş yasağı kararı alınmayabilir. Kanundaki ifade, idareye takdir yetkisi tanır; kararın alınmayacağı garanti edilmez. Ayrıca belirli süreler Bakanlıkça belirlendiğinden, yabancının başvuru sırasında güncel uygulamayı öğrenmesi gerekir.
Başvuru sırasında kimlik ve pasaport bilgileri, giriş tarihi, ikamet adresi, çıkış biletinin gösterilmesi ve para cezalarının ödenmesi gibi belgeler gündeme gelebilir. İl göç idaresi müdürlüğünün güncel talepleri öğrenilmelidir.
Terke Davet Nedir?
Sınır dışı kararı alınan yabancıya, kanunun 56. maddesi uyarınca on beş günden az olmamak üzere otuz güne kadar süre verilerek Türkiye'den ayrılması istenebilir. Bu süre içinde çıkış yapan yabancı hakkında giriş yasağı kararı alınmayabilir (m.9/5). Ancak kaçma ve kaybolma riski, yasa dışı giriş veya çıkış, sahte belge kullanımı ve kamu düzeni tehdidi gibi hâllerde süre verilmeyebilir. Verilen süre içinde ayrılmayanlar hakkında idari para cezası ve gözetim işlemleri uygulanabilir (m.102/1- c).
Sınır Dışı Kararı Alınırsa Hangi Yollar Vardır?
Süre aşımı nedeniyle sınır dışı kararı verilen yabancı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Başvuru yapılırsa yargılama sonuçlanıncaya kadar, yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, sınır dışı edilmez. Ağır hastalık, yaş veya hamilelik gibi sağlık durumları ile geri gönderme yasağı gibi durumlar ise 6458 sayılı Kanunun 4. ve 55. maddelerinde ayrıca düzenlenmiştir. Giriş yasağının kaldırılması ve sınır dışı karşısındaki yollar için ilgili rehberlere bakılabilir.
İkamet izni eşiği Süre bittikten sonra, gerekçe olmaksızın 10 günden fazla kalmak (m.54/1-g)
Olay Özet Formu: Kurgusal örnek: Türkiye'ye vizesiz giriş yapan bir yabancı, doksan günlük kalış süresini birkaç hafta aşıyor. Süre aşımının farkına vardığında ülkeden çıkmak istiyor, ancak sınır kapısında işlem sırasında sorunla karşılaşacağından endişe ediyor. Süreç: Avukat, ihlal süresini, giriş ve çıkış kayıtlarını ve yabancının daha önceki ihlallerini inceliyor. Süre aşımı tespit edilmeden önce, valiliğe başvurularak, idari para cezalarının ödenmesi ve çıkış planının yapılması gündeme alınıyor. Sonuç: Başvuru ve ödeme belgeleri düzenli tutuluyor. İhlal süresi kısa ve başvuru gönüllü yapılmışsa, giriş yasağı alınmama ihtimali artar. Yine de bu sonuç kanunda garanti edilmemiştir. Yabancı ileride Türkiye'ye dönmeyi planlıyorsa, bu başvurunun hukuki sonuçları baştan değerlendirilmelidir.
Vize süresini kaç gün aşmak sınır dışı sebebi olur?
Kanun, vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşan yabancı hakkında sınır dışı kararı alınacağını düzenler. İkamet izni süresi bitince hemen ülkeden çıkmak gerekir mi? İkamet izni bittikten sonra kabul edilebilir bir gerekçe olmaksızın on günden fazla kalanlar hakkında sınır dışı kararı alınabilir. Uzatma başvurusu süre dolmadan yapılmalıdır.
Süre aşımı yapan yabancı Türkiye'ye tekrar girebilir mi?
Sınır dışı edilirse giriş yasağı konabilir. Süre aşımı tespit edilmeden önce valiliğe başvurup idari para cezasını ödeyen ve Bakanlıkça belirlenen süreleri aşmayan yabancılar hakkında giriş yasağı alınmayabilir. Karar idarenin takdirindedir.
İdari para cezası ne kadardır?
Para cezaları yeniden değerleme oranıyla güncellendiğinden, tutar yetkili makamdan öğrenilmelidir. Kanun, cezanın tebliğden itibaren otuz gün içinde ödenmesini öngörür.
Sınır dışı kararına karşı itiraz süresi nedir?
Tebliğden itibaren yedi gündür. Başvuru yapılırsa, yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilmez.
Vizesiz kalış süresi nasıl hesaplanır?
Her yüz seksen günlük süre içinde en çok doksan gün kalınabilir. Önceki giriş ve çıkış kayıtları birlikte değerlendirilir.
Vize muafiyeti süresinin yüz seksen günlük dönem esasına göre hesaplanmaması.
İkamet izni uzatma başvurusunun süre dolmadan yapılmaması.
Süre aşımı tespit edilmeden önce valiliğe başvurmak yerine sınır kapısında işlem yaptırmaya çalışmak.
İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ödenmemesi.
Sınır dışı kararına karşı yedi günlük başvuru süresinin kaçırılması.
Süre aşımı, zamanında ve doğru usulle yönetildiğinde çoğu durumda daha hafif sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle ihlal tespit edilmeden önce hukuki değerlendirme yapmak, ileride Türkiye'ye dönmeyi planlayan yabancılar için de önemlidir. Küheylan Hukuk Bürosu, süre aşımı yapan yabancılar için gönüllü çıkış başvurularının planlanmasında, idari para cezası ve sınır dışı kararlarına itirazda ve giriş yasağı süreçlerinde hukuki destek sunmaktadır.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları, sonucu değiştirebilir. Başvuru, itiraz ve dava sürelerinin kaçırılmaması için süreç başlamadan önce bir avukattan hukuki destek alınması tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK