KÜHEYLAN HUKUK
Yabancı Unsurlu Miras: Hangi Ülkenin Hukuku Uygulanır? Türkiye'deki Taşınmaz, Mirasçılık Belgesi ve Yabancı Mahkeme Kararları Yurt dışında ölen Türk vatandaşının veya Türkiye'de ölen yabancının mirasında uygulanacak hukuk ve izlenecek yol Mevzuat ve içtihat bilgileri Ekim 2026 itibarıyla derlenmiştir. 5718 sayılı MÖHUK m.20, m.43, m.50-59; 2644 sayılı Tapu Kanunu m.35 ve Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 2024-2026 tarihli kararları esas alınmıştır.
Mirasbırakan, mirasçılardan biri veya terekedeki mallardan biri yabancı bir ülkeyle bağlantılıysa miras yabancı unsurlu sayılır. Bu durumda 5718 sayılı MÖHUK m.20 devreye girer: miras kural olarak ölenin millî hukukuna tabidir, ancak Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Sonuç olarak aynı terekede taşınırlar bakımından yabancı hukuk, Türkiye'deki taşınmazlar bakımından Türk hukuku geçerli olabilir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 12.01.2026 tarihli kararında taşınır ve taşınmazlar için ayrı ayrı mirasçılık belgesi düzenlenmesi gerektiğini belirterek ayrım yapmayan hükmü bozmuştur. Yabancı mahkemelerce verilen mirasçılık belgeleri Türkiye'de kendiliğinden geçerli olmaz; tanıma veya tenfiz kararı gerekir. Mirasın reddi için de Türk hukukundaki 3 aylık süre, mirasa uygulanan hukuka göre değerlendirilmelidir.
1. Hangi Miras Yabancı Unsurlu Sayılır?
Yabancı unsur üç şekilde ortaya çıkar. Mirasbırakan yabancı uyruklu olabilir ya da Türk vatandaşı olup yurt dışında yaşıyor ve ölmüş olabilir. Mirasçılardan biri veya birkaçı yabancı uyruklu olabilir. Terekede yurt dışındaki bir banka hesabı, taşınmaz veya şirket payı bulunabilir. Bu unsurlardan yalnızca biri bile mirası milletlerarası özel hukukun alanına taşır ve olaya MÖHUK uygulanır. Hâkim, Türk kanunlar ihtilafı kurallarını ve bunların yetkili kıldığı yabancı hukuku resen uygular, gerekirse tarafların yardımını ister (MÖHUK m.2/1).
MÖHUK m.20/1 iki kural koyar. Miras, ölenin millî hukukuna tabidir. Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında ise Türk hukuku uygulanır. Madde ayrıca mirasın açılması sebeplerinin, iktisabının ve taksiminin terekenin bulunduğu ülke hukukuna tabi olduğunu belirtir (m.20/2). Ölüme bağlı tasarrufun şekli için MÖHUK m.7 geçerlidir; ölenin millî hukukuna uygun şekilde yapılan tasarruflar da geçerlidir (m.20/4). Tasarruf ehliyeti ise tasarrufta bulunanın, tasarrufun yapıldığı andaki millî hukukuna bağlıdır (m.20/5).
Taşınırlar (para, hesap, araç, hisse, eşya) Mirasbırakanın ölüm anındaki millî hukuku MÖHUK m.20/1
Yurt dışındaki taşınmazlar Çoğunlukla taşınmazın bulunduğu ülkenin kuralları (o ülkenin hukuku ayrıca incelenir) MÖHUK m.20/2
Birden fazla vatandaşlığı olan mirasbırakan bakımından, vatandaşlıklardan biri Türk vatandaşlığıysa Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.4/1-b). Vatansız veya mülteci mirasbırakanda yerleşim yeri hukuku esas alınır (m.4/1-a). Yetkili yabancı hukukun kendi atıf kuralları miras bakımından dikkate alınmaz; geriye veya başka hukuka gönderme yalnızca kişinin hukuku ve aile hukuku uyuşmazlıklarında gözetilir (MÖHUK m.2/3). Yabancı hukukun hükümleri tüm araştırmalara rağmen tespit edilemezse Türk hukuku uygulanır (m.2/2). Uygulanacak yabancı hukuk Türk kamu düzenine açıkça aykırıysa o hüküm uygulanmaz (m.5).
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 12.01.2026 tarihli ve E.2025/3452 K.2026/153 sayılı kararında, miras ilişkisinin milletlerarası unsur taşıdığını belirtmiş; MÖHUK m.20 uyarınca taşınır mallar bakımından murisin millî hukuku, Türkiye'deki taşınmazlar bakımından Türk hukuku uygulanacağından her biri için ayrı ayrı mirasçılık belgesi düzenlenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Mahkeme, murisin ölüm tarihindeki vatandaşlığını belirlemeden ve bu ayrımı yapmadan belge veren yerel mahkeme hükmünü bozmuştur. Uygulamada bu, yabancı unsurlu mirasta tek bir veraset ilamıyla yetinilmemesi, mal türüne göre ayrı belgelerin istenmesi anlamına gelir.
Yabancı uyruklu kişinin Türkiye'de miras yoluyla taşınmaz edinebilmesi Tapu Kanunu m.35'teki sınırlamalara bağlıdır. Madde, yabancı gerçek kişilerin edindikleri taşınmaz ve sınırlı ayni hakların toplam alanının ilçe yüz ölçümünün yüzde onunu ve kişi başına otuz hektarı aşamayacağını düzenler. Maddenin son fıkrasına göre kanundaki sınırlamalar dışında miras yoluyla edinilen taşınmazlar, Maliye Bakanlığınca verilecek bir yılı geçmeyen süre içinde malik tarafından tasfiye edilmezse tasfiye edilerek bedele çevrilir ve bedel hak sahibine ödenir.
Eski tarihli mirasları ilgilendiren dosyalarda karşılıklılık (mütekabiliyet) araştırması da önem taşır. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 18.11.2025 tarihli ve E.2025/3813 K.2025/4834 sayılı kararında, 1982'de açılan mirasta Türkiye ile Bulgaristan arasında taşınmazlar bakımından karşılıklılık bulunmadığı Adalet Bakanlığı yazısından anlaşıldığından, mirasçılık belgesinin Tapu Kanunu m.35 sınırlamaları gözetilerek verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Aynı kararda taşınmaz sınırlamasının taşınırlar bakımından mirasçılığı etkilemediği, yabancı mirasçının terekedeki taşınırlar yönünden mirasçı olmaya devam ettiği vurgulanmıştır. Yargıtay'ın 2025-2026 tarihli çeşitli kararlarında da karşılıklılığın mirasın açıldığı tarih esas alınarak, Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak araştırıldığı görülür. Güncel açılan mirasların değerlendirmesi ise mirasın açıldığı tarihteki Tapu Kanunu m.35 düzenlemesine göre ayrıca yapılmalıdır.
5. Yabancı Mahkeme ve Makam Kararları Türkiye'de Nasıl Kullanılır?
Yabancı bir mahkemenin verdiği mirasçılık belgesi, ortak miras belgesi veya miras reddi kararı Türkiye'de otomatik olarak sonuç doğurmaz. MÖHUK m.50 ve devamı uyarınca tenfiz, m.58 uyarınca tanıma kararı gerekir. Tanıma, kararın cebri icra olmaksızın kesin hüküm veya kesin delil olarak kabul edilmesidir. Karar kesinleşmiş olmalı, tenfiz dilekçesine kararın onanmış örneği, onanmış tercümesi ve kesinleştiğini gösteren belge eklenmelidir (MÖHUK m.53). Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2025 tarihli kararlarında, kesinleşme şerhi ve belgesi sunulmadan tanıma kararı verilemeyeceğini, ayrıca tanımanın yalnızca kesin hüküm veya kesin delil olarak ileri sürülecekse ya da idari işlem için gerekliyse hukuki yarar taşıdığını belirtmiştir.
Mirasçılık belgeleri bakımından Yargıtay'ın tutumu sınırlayıcıdır. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 17.10.2025 tarihli ve E.2025/599 K.2025/4398 sayılı kararında, Almanya'da düzenlenen ortak miras belgesinin tenfizi istemini reddeden yerel mahkeme ve istinaf kararları onanmıştır. İlk derece mahkemesinin gerekçesine göre Türk hukukunda mirasçılık belgesi aksi ispat edilinceye kadar geçerli olduğundan, yabancı mahkemeden alınmış mirasçılık belgesine Türk hukukunun tanıdığından fazla bir güç yüklenemez. Bu nedenle uygulamada Türkiye'deki işlemler için, ilgili mal grubuna uygun şekilde Türk sulh hukuk mahkemesinden veya noterden mirasçılık belgesi alınması daha güvenli yoldur. Kesinleşmiş bir miras reddi kararının tanınması ise ayrıca değerlendirilir; Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin E.2023/1147 K.2024/1233 sayılı dosyasında, yabancı mahkemeler tarafından verilen miras reddi kararının tanınması istemi uyuşmazlık konusu olmuştur.
Mirasa ilişkin davalar, ölenin Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde, son yerleşim yerinin Türkiye'de olmaması hâlinde terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesinde görülür (MÖHUK m.43). Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 02.03.2026 tarihli ve E.2025/13170 K.2026/3621 sayılı yargı yeri belirleme kararında, mirasbırakanın terekesine dâhil malları Mersin'de bulunduğundan uyuşmazlığın Mersin 1. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini belirtmiştir.
Mirasın reddi için Türk hukukunda öngörülen 3 aylık süre (TMK m.606) mirasçının mirasbırakanın ölümünü öğrendiği tarihten işler. Yurt dışındaki işlemlerde bu sürenin hangi hukukun kurallarına göre hesaplanacağı mirasa uygulanan hukuka göre belirlenir. Yabancı hukukun uygulanması gereken durumlarda süre ve şekil kuralları ayrıca araştırılmalıdır. Veraset ve intikal vergisi beyannamesi süresi de yabancı unsura göre değişir: ölüm yurt dışında olmuşsa ve mükellefler Türkiye'deyse 6 ay, mükellefler ölenin bulunduğu ülkedeyse 4 ay, başka bir yabancı ülkedeyse 8 aydır (VİVK m.9/1-b).
Almanya'da yerleşik, yalnızca Alman vatandaşlığı bulunan Hans, 2026 yılında Almanya'da ölür. Geride eşi ile Türk vatandaşı bir kızı kalır. Terekede Almanya'da banka hesabı ile İstanbul'da bir daire bulunmaktadır.
Banka hesabı gibi taşınırlar bakımından miras Hans'ın millî hukukuna, yani Alman hukukuna tabidir (MÖHUK m.20/1). İstanbul'daki daire bakımından Türk hukuku uygulanır. Dairenin intikali için Türkiye'de, bu taşınmaza ilişkin olarak Türk sulh hukuk mahkemesinden veya noterden mirasçılık belgesi alınması gerekir. Almanya'da düzenlenen belge, Türk mahkemesinde tanıma kararı alınmadan tapuda doğrudan kullanılamaz. Eş ve kızın payları ise taşınmaz yönünden TMK m.499 hükümlerine göre belirlenir.
Mirasçılar, Almanya'daki mal varlığı için Alman makamlarına, İstanbul'daki daire için Türk makamlarına başvurur. İki işlemin koordinasyonu, belgelerin apostille ve yeminli tercümesi ile veraset vergisi beyan süreleri ayrı bir takvimle takip edilir.
Yurt dışında ölen Türk vatandaşının Türkiye'deki mirası hangi hukuka göre paylaşılır?
Türk vatandaşı ölenin millî hukuku Türk hukukudur. Türkiye'deki taşınmazlar da Türk hukukuna tabidir. Yurt dışındaki malların intikalinde o ülkenin kuralları ayrıca araştırılır.
Yabancı uyruklu mirasçı Türkiye'deki taşınmazı alabilir mi?
Tapu Kanunu m.35'teki sınırlamalara uyulması gerekir. Sınırlamaların aşılması hâlinde taşınmaz Maliye Bakanlığınca verilen süre içinde satılmazsa tasfiye edilerek bedeli mirasçıya ödenir.
Almanya'dan alınan veraset belgesiyle Türkiye'de tapu işlemi yapılır mı?
Genellikle hayır. Yabancı belgenin Türkiye'de kullanılması için tanıma veya tenfiz kararı gerekir. Yargıtay yabancı mirasçılık belgelerine sınırlı bir güç tanımaktadır; Türkiye'de yeni mirasçılık belgesi alınması daha güvenlidir.
Yabancı belgeler için apostille ve tercüme şart mı?
Evet. Yabancı resmî belgelerin apostille veya konsolosluk onayı ile yeminli tercümesi genellikle istenir. Tenfiz davasında MÖHUK m.53 uyarınca onanmış tercüme ve kesinleşme belgesi sunulmalıdır.
Mirasbırakan hem Türk hem yabancı vatandaşsa hangi hukuk uygulanır?
Türk vatandaşlığı da bulunan çifte vatandaşlarda Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.4/1-b).
Yabancı mahkeme belgesini tanıma veya tenfiz kararı almadan Türkiye'de kullanmaya çalışmak
Yabancı ülkelerdeki miras reddi ve vergi sürelerini Türk hukukundaki sürelerle aynı varsaymak
Yabancı unsurlu miras, uygulanacak hukukun mal türüne ve ülkeye göre ayrıştığı, belgelerin iki hukuk düzeninde ayrı geçerlilik koşullarına tabi olduğu bir alandır. Küheylan Hukuk Bürosu, mirasbırakanın ölüm anındaki vatandaşlığının tespitinden Türkiye'deki taşınmazlar için mirasçılık belgesi alınmasına, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizinden yurt dışı mirasçılarla koordinasyona kadar tüm süreci tek bir hukuki strateji içinde yürütür. Yurt dışında yaşayan mirasçıların işlemleri vekaletname ve apostille belgeleriyle Türkiye'den takip edilebilir.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Her somut olayın kendine özgü koşulları, dosyadaki belgelerin niteliği ve ilgili tarihteki mevzuat hükümlerine göre sonuç değişebilir. Sürecin bir avukat desteğiyle yürütülmesi, hak düşürücü sürelerin kaçırılmaması ve usul hatalarının önlenmesi açısından önerilir.
KÜHEYLAN HUKUK