KÜHEYLAN HUKUK
Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı: Sabit Sermaye, İstihdam, Mevduat, Devlet Tahvili ve Fon Yatırımı Şartları 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.12; Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.20; 6458 sayılı Kanun m.31/1-j 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ve Ekim 2026 tarihli resmî kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır.
Gayrimenkul dışındaki yatırım türleri, Türk Vatandaşlığı Kanununun 12. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı kararıyla vatandaşlık kazanmanın yollarından biridir. Yönetmeliğin 20. maddesine göre en az 500.000 ABD Doları tutarında sabit sermaye yatırımı, bankalarda mevduat, devlet borçlanma araçları, gayrimenkul veya girişim sermayesi yatırım fonu payı, bireysel emeklilik sistemi katkı payı ya da en az 50 kişilik istihdam sağlanması bu kapsamdadır. Her yatırım türünün tespitini ayrı bir kurum yapar ve yatırımın büyük bölümünde üç yıl boyunca elde tutma yükümlülüğü bulunur. Bu rehber, gayrimenkul dışındaki yatırım türlerini ve başvuruda sık yapılan hataları açıklar.
Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Hangi Yatırım Türlerini Kapsar?
Yönetmeliğin 20. maddesinin ikinci fıkrası, Türk Vatandaşlığı Kanununun 12. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında vatandaşlık kazanılabilecek yatırım türlerini sayar. Bu rehber, gayrimenkul alımı dışındaki türleri ele alır. Gayrimenkul yatırımı ayrı bir rehberde anlatıldığından burada yalnızca tabloda gösterilmiştir.
Gayrimenkul veya girişim sermayesi yatırım fonu payı 500.000 ABD Doları, 3 yıl Sermaye Piyasası Kurulu
Bireysel emeklilik sistemi katkı payı 500.000 ABD Doları, 3 yıl Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu
Gayrimenkul alımı için aranan tutar ve şartlar ise gayrimenkul yoluyla vatandaşlık rehberinin konusudur.
Sabit Sermaye ve İstihdam Yatırımı Nasıl Tespit Edilir?
Sabit sermaye yatırımında yönetmelik, en az 500.000 ABD Doları tutarında sabit sermaye yatırımı yapıldığına dair Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının tespitini arar. İstihdam yolunda ise en az 50 kişilik istihdam sağlandığına ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tespiti gerekir. Bu iki türde, yatırımın gerçek ve sürdürülebilir olduğu ilgili bakanlıkça değerlendirilir. Yatırımcı şirketin muhasebe, vergi ve sigorta kayıtlarının düzenli olması bu süreçte önemlidir.
Mevduat, Devlet Borçlanma Araçları ve Fon Payı Yatırımında Üç Yıl Kuralı Nedir?
Mevduat, devlet borçlanma araçları, yatırım fonu payı ve bireysel emeklilik katkı payı yatırımlarında yatırımın asgari tutarı en az 500.000 ABD Dolarıdır. Bu tutarın üç yıl boyunca tutulması gerekir. Bu yatırımlara ilişkin dövizin işlem öncesinde bankaya satılması ve bankanın da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına satması şartı vardır (m.20/10). Türk Lirası olarak tutulan tutarlar da üç yıl boyunca tutulur.
Sermaye Piyasası Kurulu, gayrimenkul ve girişim sermayesi yatırım fonlarına ilişkin sürecini kendi internet sitesinde açıklamıştır. Buna göre fon payları, vatandaşlık amacıyla açılan ayrı bir alt hesapta bloke edilir ve yatırımın şartlara uygunluğu Kurulca "uygunluk belgesi" ile teyit edilir. Kurul, belgeyi tam başvurudan sonra birkaç iş günü içinde düzenler. Yatırım tutarının dolar karşılığı, tespit tarihindeki Merkez Bankası kuruna göre belirlenir (m.20/6). Kurul, kur dalgalanmalarının sonradan vatandaşlık hakkını etkilemediğini de açıklamaktadır.
Bir Yatırım Türünden Diğerine Geçilebilir mi?
Yönetmeliğin 20. maddesinin sekizinci fıkrası, yatırım türleri arasında geçişkenliğe izin verir. Yani yatırımcı, belirli koşullarla yatırımını başka bir yatırım türüne dönüştürebilir. Dönüşümün usulü ve ilgili kurumların uygulaması dosyaya göre değiştiğinden, işlem yapılmadan önce bu hususun incelenmesi gerekir.
Eş ve Çocuklar Da Vatandaşlıktan Yararlanır mı?
Türk Vatandaşlığı Kanununun 12. maddesinin (b) bendi, kapsama giren kişilerin yabancı eşi ile ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuklarının da bu yoldan yararlanabilmesine imkân tanır. Her başvuruda aile bireylerinin nüfus kayıtları ve evlilik belgeleri tam olmalıdır. Başvuruda eksik veya çelişkili evrak, dosyanın uzamasına yol açar.
Yatırımcı İkamet İzni ile Vatandaşlık Arasındaki Fark Nedir?
6458 sayılı Kanunun 31. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi, Cumhurbaşkanınca belirlenecek kapsam ve tutarda yatırım yapanlara Türkiye'de çalışmamak kaydıyla kısa dönem ikamet izni verilmesini düzenler. Bu izin vatandaşlık değil, ikamet hakkı sağlar. Türk Vatandaşlığı Kanununun 12. maddesinin (b) bendi ise, bu izinden yararlananları da istisnai vatandaşlık yolunun kapsamına alır. İkamet izni ve vatandaşlık başvurusunun kriterleri farklı olduğundan iki süreç birbirine karıştırılmamalıdır.
Başvuru Nasıl Yapılır, Reddedilirse Ne Olur?
Yönetmelik, yatırımın tespit belgesinin yanı sıra başvuru dilekçesi, pasaport, nüfus ve medeni hal belgeleri ile hizmet bedeli makbuzunu başvuru dosyasında arar (m.20/3). Vatandaşlık, Cumhurbaşkanı kararıyla kazanılır. Milli güvenlik veya kamu düzeni açısından engel bulunan kişilerin talepleri Bakanlıkça reddedilir (TVK m.12/2). Red işlemine karşı, tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir (İYUK m.7).
Asgari yatırım tutarı Sabit sermaye, mevduat, devlet borçlanma araçları, fon ve BES için 500.000 ABD Doları
Olay Özet Formu: Kurgusal örnek: Bir iş insanı, Türkiye'de vatandaşlık amacıyla bankalarda mevduat tutmak istiyor. Bir banka şubesi, işlemi vatandaşlık amacıyla yaptığını belirtmeden hesabı açıyor ve döviz Merkez Bankasına satılmadan bir süre bekletiliyor. Süreç: Mevduat yatırımında tespit yetkisi Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundadır. Dövizin işlem öncesinde bankaya satılması gerektiğinden, bu usule uyulmaması yatırımın şartlara uygunluğunu tartışmalı hâle getirebilir. Sonuç: Yatırım türü ve tespit kurumuna göre işlem sırasının baştan planlanması, belge eksikliği ve usul hatası riskini azaltır. Süreç yatırımdan önce hukuki olarak yapılandırıldığında başvuru dosyası da daha sağlıklı hazırlanır.
Yatırım yoluyla vatandaşlık için kaç dolar gerekir?
Gayrimenkul dışındaki yatırım türlerinin çoğunda en az 500.000 ABD Doları aranır. İstihdam yolunda ise tutar değil, en az 50 kişilik istihdam ölçüsü vardır. Yatırımı üç yıl sonra çekebilir miyim? Mevduat, devlet borçlanma araçları, fon payı ve BES yatırımlarında üç yıl elde tutma yükümlülüğü vardır. Sürenin hangi tarihten başlayacağı ve sonrasındaki işlemler ilgili kurumun düzenlemelerine bağlıdır.
Yatırım türü değiştirilebilir mi?
Yönetmelik yatırım türleri arasında geçişkenliği düzenler. Hangi aşamada ve nasıl geçiş yapılacağı dosyaya özgü olarak incelenmelidir.
Eş ve çocuklara da vatandaşlık verilir mi?
İstisnai vatandaşlık, yabancı eşi ve ergin olmayan veya bağımlı çocukları da kapsayabilir.
Vatandaşlık başvurusu reddedilirse ne yapılır?
Tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Yatırım yoluyla vatandaşlık ile yatırımcı ikamet izni aynı şey midir?
Hayır. Yatırımcı ikamet izni çalışmamak kaydıyla ikamet hakkı verir; vatandaşlık ise Cumhurbaşkanı kararıyla kazanılan ayrı bir statüdür.
Yatırımın tespitini yapacak kurumun belirlenmeden işleme başlanması.
Dövizin yönetmeliğe uygun biçimde bankaya satılmadan işlem yapılması.
Üç yıllık elde tutma yükümlülüğünün bozulması.
Aile bireylerinin nüfus ve evlilik belgelerinin eksik hazırlanması.
Yatırım türleri arasındaki geçiş işlemlerinin kurum uygulaması araştırılmadan yapılması.
Gayrimenkul dışındaki yatırım türleri, farklı kurumların tespitine ve farklı usullere tabidir. Tutarın doğru kurulması, dövizin yönetmeliğe uygun işlenmesi ve üç yıllık sürenin korunması başvurunun temelini oluşturur. Küheylan Hukuk Bürosu, yatırım türünün seçilmesinden başvuru dosyasının hazırlanmasına ve ret hâlinde idare mahkemesindeki dava sürecine kadar yabancı yatırımcılara hukuki destek sunmaktadır.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları, sonucu değiştirebilir. Başvuru, itiraz ve dava sürelerinin kaçırılmaması için süreç başlamadan önce bir avukattan hukuki destek alınması tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK