KÜHEYLAN HUKUK
Haczin Düşmesi ve Satış İsteme Süresi: Haciz Ne Zaman Kendiliğinden Kalkar? İİK m.106 ve m.110 kapsamında 1 yıllık süre, haczin düşme halleri ve alacaklının yeniden haciz hakkı 2026 itibarıyla güncellenmiştir
Haciz konulması, alacağın tahsil edildiği anlamına gelmez. Alacaklı kanunda öngörülen süre içinde satış istemezse haciz kendiliğinden düşer. Bu süre, haciz tarihinden itibaren 1 yıldır; satış istenip sonuç alınamazsa 1 yıl daha uzar. Rehberde satış isteme süresinin nasıl işlediği, haczin hangi hallerde düştüğü, düşen haczin sicilden nasıl kaldırılacağı ve alacaklının bu durumda hangi imkânlara sahip olduğu anlatılmaktadır. Konu hem alacaklı hem borçlu için hayati önemdedir.
1. Satış İsteme Süresi Nedir?
Haciz, borçlunun malı üzerinde alacaklı lehine geçici bir bağlayıcılık doğurur. Ancak bu bağ süresizdir diye düşünmek hatalıdır. İcra ve İflas Kanunu, alacaklıdan haczin ardından malın paraya çevrilmesi için satış talebinde bulunmasını bekler. Bu talebe "satış isteme" denir; talebin yapılabileceği süre ise İİK m.106'da düzenlenmiştir.
Süre, haciz işleminin fiilen veya kayden uygulandığı tarihten başlar. Haciz kararı verilmesi veya talep tarihi değil, mal üzerindeki hacizin uygulandığı an esas alınır. Banka hesabı gibi üçüncü kişideki alacaklarda da aynı yıllık süre işler; bankaya gönderilen haciz ihbarnamesi, Yargıtay uygulamasında satış talebi niteliğinde sayılmaktadır.
7343 sayılı Kanun, taşınır ve taşınmaz ayrımını kaldırarak süreyi 1 yılda birleştirmiştir. Değişiklik, yürürlük tarihinden sonraki hacizlere uygulanır; önceki hacizlerde eski süreler geçerlidir. Satış istenmiş ancak artırma sonuç vermemişse, satışı isteyen alacaklı bakımından süre 1 yıl daha uzar ve toplamda 2 yıla çıkar. Bu uzatma yalnızca satış isteyen alacaklı için geçerlidir.
Satış istenmezse: Yıllık süre içinde satış talebi yapılmazsa haciz kendiliğinden kalkar.
Masraf yatırılmazsa: Satış talebinden sonra icra müdürünün belirlediği giderin 15 gün içinde yatırılmaması halinde haciz düşer.
Talep geri alınırsa: Satış talebi geri çekilir ve süre içinde yenilenmezse haciz düşer.
Haczin düşmesi alacağı sona erdirmez. Alacak devam eder; yalnızca o mala yönelik bağlayıcılık ortadan kalkar. Alacaklı yeniden haciz talep edebilir, ancak yeni haciz kendi tarihine göre sıra alır. Bu durum, aynı mal üzerinde başka alacaklıların hacizleri varsa, alacaklı için sırada geriye düşmek anlamına gelebilir.
4. Düşen Haciz Sicilden Nasıl Kaldırılır?
Haciz düştüğünde, tapu, trafik ve banka kayıtları kendiliğinden temizlenmez. Borçlunun, icra müdürlüğüne haczin kaldırılması talebiyle başvurması gerekir. Talep reddedilirse, 7 gün içinde icra mahkemesine şikayet (İİK m.16) yoluna gidilebilir.
1. Haciz tarihi ve satış talebi yapılıp yapılmadığı dosyadan kontrol edilir.
2. Süre geçmişse icra müdürlüğüne yazılı veya UYAP üzerinden fek (haczin kaldırılması) talebi sunulur.
3. Talep reddedilirse red kararının tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikayet edilir.
4. Mahkeme kararı ilgili sicile (tapu, trafik, banka) bildirilir.
5. Satış İstenmesi Alacaklı İçin Neden Kritiktir?
Alacaklı açısından en büyük risk, birden fazla dosyada ve birden fazla hacizde takip edilmesi gereken sürelerin gözden kaçmasıdır. Büyük portföylerde ya da uzun süren dosyalarda her haciz için farklı bir tarih işler. Süre kaçırıldığında, haciz kalkar ve borçlu malı üçüncü kişiye devredebilir. Alacaklı bu durumda tasarrufun iptali yoluna gitmek zorunda kalabilir.
Rızaen satış imkânı da (İİK m.111/a) süre bakımından dikkat ister. Borçlu, kıymet takdirinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde yetki isteyebilir. Satış işlemlerinin başlatılması, alacaklının talebi ve masrafın zamanında yatırılması ile mümkün olur.
Bir alacaklı, borçlunun aracına 15 Mart 2025 tarihinde haciz koydurmuştur. Araç satış için talep edilmemiş, dosya bir süre işlemsiz kalmıştır. Borçlu, Mart 2026'dan sonra aracı satmak istemiş ancak trafik sicilindeki haciz şerhi nedeniyle işlem yapamamıştır.
Haciz, 1 yıllık süre içinde satış talep edilmediği için düşmüştür. Ancak sicil kaydı kendiliğinden silinmediğinden borçlu, icra müdürlüğüne fek talebinde bulunmalıdır. Alacaklı ise yeniden haciz koydurabilir; fakat bu hacizde sıra yeni tarihe göre belirlenir ve başka alacaklıların hacizleri öne geçebilir.
Haciz düştükten sonra borç da düşer mi?
Hayır. Haciz düşse bile alacak devam eder. Alacaklı yeni bir haciz talep edebilir veya başka mal ve haklara başvurabilir.
Satış talep ettim ama artırma sonuçsuz kaldı. Ne olur?
Satışı isteyen alacaklı için süre 1 yıl uzar, böylece toplam süre 2 yıla çıkar. Bu süre içinde yeniden satış talebinde bulunulması gerekir.
Birden fazla alacaklı varsa süre herkes için aynı mı işler?
Süre her alacaklı için ayrı değerlendirilir. Satış isteyen alacaklı için uzatma, diğerleri için geçerli olmayabilir.
Haciz düşmüş ama sicilde duruyorsa ne yapmalıyım?
Hacizli mal sahibi, icra müdürlüğüne fek talebiyle başvurabilir. Talep reddedilirse icra mahkemesine şikayet yoluna gidilir.
Satış isteme süresi, icra takibinin sessiz ama en etkili süresidir. Alacaklı için süre kaçırmak, mal üzerindeki önceliğini kaybetmek demektir; borçlu için ise haczin süresinde düşmesi, malı üzerindeki bağın çözülmesi anlamına gelir. Küheylan Hukuk Bürosu, icra dosyalarında haciz, satış talebi ve masraf sürelerini düzenli biçimde takip ederek alacaklıların haklarını korumakta, borçlular için de düşen hacizlerin sicilden kaldırılmasını sağlamaktadır; dosya incelemesi için info@kuheylanhukuk.com adresi üzerinden randevu talep edilebilir.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. İcra ve iflas hukukunda süreler kısa, sonuçlar ağırdır; her dosya kendine özgü koşullar taşıdığından, işlem yapmadan önce bir avukattan destek alınması tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK