KÜHEYLAN HUKUK
İcra Takibi Nasıl Başlatılır? Takip Yolları, Ödeme Emri ve Masraflar İİK m.58 ve devamı kapsamında alacaklı için başlangıçtan haciz talebine kadar adım adım yol haritası 2026 itibarıyla güncellenmiştir
Alacağın tahsilinde ilk resmî adım, yetkili icra dairesine verilen takip talebidir. Bu talep doğru yolda ve eksiksiz hazırlanırsa borçluya ödeme emri gönderilir, zamanaşımı kesilir ve haciz aşamasına geçilir. Yanlış takip yolu veya yetkisiz icra dairesi seçimi ise haftalarca zaman kaybettirir. Rehberde genel haciz yoluyla ilamsız takibin aşamaları, diğer takip yollarıyla farkı, takip talebinin içeriği, yetki kuralları, masraflar ve borçlunun itirazı halinde yapılacaklar anlatılmaktadır.
1. İcra Takibi Neden Mahkemeden Önce Gündeme Gelir?
Türk hukukunda alacaklı, her zaman önce dava açmak zorunda değildir. Alacağı belgeye bağlanmış, hesaplanabilir bir para alacağıysa, mahkeme kararı beklemeden doğrudan icra dairesine başvurabilir. Fatura, sözleşme, cari hesap ekstresi, kira bedeli, kredi borcu ya da ödenmemiş senet bu yola elverişli örneklerdir. Takip başlatıldığında dosyayı icra müdürlüğü yürütür; mahkeme ancak itiraz veya şikayet gibi uyuşmazlık çıktığında devreye girer.
Bu yolun iki pratik avantajı vardır. Birincisi hız: ödeme emri çoğu dosyada birkaç gün içinde tebliğe çıkar. İkincisi etkisi: icra takibi başlatmak, alacağın zamanaşımını keser (TBK m.154). Süre dolmak üzere olan bir alacakta bu nokta çoğu zaman belirleyici olur.
2. Hangi Takip Yolu Seçilmeli?
İcra ve İflas Kanunu birden çok takip yolu öngörür. Doğru yolu seçmek, alacağın dayandığı belgeye bağlıdır.
Genel haciz yoluyla ilamsız takip (m.58 vd.) Belgeye dayanan veya dayanmayan her para alacağı: fatura, sözleşme, cari hesap, tazminat Ödeme ve itiraz için 7 gün
Kambiyo senetlerine özgü takip (m.167 vd.) Bono, poliçe ve çek Ödeme için 10 gün, şikayet ve itiraz için 5 gün
İlamlı takip (m.32 vd.) Kesinleşmiş veya icra edilebilir mahkeme kararı İcra emrinde 7 gün
Kira alacağı ve tahliye takibi (m.269 vd.) Yazılı kira sözleşmesine dayanan kira ve tahliye talebi Ödeme için 30 gün (konut ve çatılı işyeri)
Rehnin paraya çevrilmesi (m.148 vd.) İpotek veya rehinle güvence altına alınmış alacak İpotekte 30, taşınır rehninde 15 gün
Elinde kambiyo vasfı taşıyan bir senet bulunan alacaklı genel haciz yolunu da seçebilir. Ancak kambiyo takibinde borçlunun itiraz imkânı daraldığı için çoğu zaman daha güçlü bir konum doğar. Her yolun ayrı kuralları olduğundan, ilamlı ve kambiyo takipleri ayrı rehberlerde ele alınmıştır.
3. Takip Talebinde Neler Yer Almalıdır?
Takip talebi, İİK m.58 uyarınca yazılı veya UYAP üzerinden elektronik olarak yapılır. Avukat aracılığıyla yapılan başvurularda talep doğrudan sisteme yüklenir. Talepte şu bilgilerin bulunması gerekir:
Alacaklının, borçlunun ve varsa vekilin adı soyadı, T.C. kimlik veya vergi kimlik numarası ile adresleri
Alacağın sebebi (fatura, sözleşme, hizmet bedeli gibi) ve dayanak belgenin tarihi ile numarası
Alacak kalemleri ayrı ayrı gösterilmelidir. Asıl alacak, işlemiş faiz ve varsa diğer fer'î alacaklar tek bir toplam rakama sıkıştırıldığında, itiraz halinde hangi kalemin tartışıldığını belirlemek zorlaşır.
4. Yetkili İcra Dairesi Hangisidir?
Genel kural, borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinin yetkili olmasıdır (İİK m.50). Sözleşmede ödeme yeri belirlenmişse veya borç belirli bir yerde ifa edilecekse, alacaklı o yerdeki icra dairesini de seçebilir (m.51). Borçlu hakkında birden fazla yetkili daire varsa seçim hakkı alacaklıdadır.
Yetki itirazı borçluya aittir ve ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde, icra dairesine bildirilmelidir. Süresinde yetki itirazında bulunmayan borçlu için daire yetkili sayılır. Bu yüzden yetkisiz bir daire seçmek ancak itirazla sonuç doğurur; yine de doğru adresi baştan belirlemek dosyanın yön değiştirmesini önler.
Takip talebi alındıktan sonra icra dairesi, borçluya bir örneği takip talebine, bir örneği alacak belgesine uygun olarak hazırlanan ödeme emrini tebliğ eder. Borçlu ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde şunlardan birini yapabilir:
Borçlu süresinde itiraz etmezse takip kesinleşir. Alacaklı, kesinleşmeden itibaren haciz talep eder (m.79). Haciz banka hesaplarına, araçlara, taşınmazlara, üçüncü kişilerdeki alacaklara ve ücrete uygulanabilir. Hangi mal ve haklara dokunulamayacağı ayrı bir konu olup, bu rehberin kapsamına girmez.
İtiraz gelirse ne olur?
İtiraz takibi durdurur. Alacaklı yeni bir yol seçmek zorundadır: alacak belgeye ve imzaya dayanıyorsa icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını (m.68 ve 68/a), aksi halde genel mahkemede itirazın iptalini (m.67) isteyebilir. İtirazın kaldırılması için 6 ay, iptali için 1 yıl süre vardır. İtirazın haksız çıkması halinde borçlu aleyhine, takibin haksız ve kötü niyetli olması halinde ise alacaklı aleyhine alacağın yüzde 20'sine kadar tazminat gündeme gelebilir. İtirazın nasıl yapılacağı ayrı bir rehberde anlatılmıştır.
İcra takibinin başlangıcında alacaklı, takip harcı, vekâlet harcı ve tebligat giderleri gibi kalemleri yatırır. Bu giderlerin tutarı her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellendiği için rakam vermek yerine, başvuru anında UYAP veya icra müdürlüğü üzerinden güncel tarifeyi kontrol etmek gerekir. Tahsil harcı ise borçludan alınır; borç icra dairesine ödendiğinde alacaklıdan bir kesinti yapılmaz. Avukatlık ücreti de takip sonunda borçluya yüklenebilir.
Takip talebi verilmeden önce yapılacak kısa bir kontrol, sonradan çıkabilecek itirazların büyük bölümünü önler.
1. Alacağın dayanak belgeleri (fatura, sözleşme, teslim tutanağı, yazışmalar) bir arada toplanır.
2. Borçlunun güncel adresi, vergi veya kimlik numarası ve varsa e-tebligat adresi doğrulanır.
3. Alacağın muaccel olup olmadığı, yani vadesinin gelip gelmediği kontrol edilir.
4. Temerrüt tarihi ve faiz oranı sözleşmeye veya kanuna göre hesaplanır.
5. Zamanaşımı süresinin dolmasına kalan zaman not edilir.
6. Varsa borçlunun bilinen banka, araç ve taşınmaz bilgileri, haciz talebinde kullanılmak üzere ayrıca kaydedilir.
Alacağın henüz muaccel olmadığı bir tarihte yapılan takip, borçlunun itirazına ve alacaklının tazminat riskine yol açabilir. Bu nedenle vade kontrolü, listenin en kritik maddesidir.
İstanbul'da faaliyet gösteren bir tedarikçi şirket, ürün teslimi karşılığında kestiği üç faturanın bedelini on ay boyunca tahsil edememiştir. Cari hesap ekstresi vardır; ancak karşı tarafın imzaladığı bir senet yoktur. Borçlu şirketin merkezi Ankara'dadır, sözleşmede ise ödeme yeri olarak İstanbul gösterilmiştir.
Alacak, belgeye dayansa da kambiyo vasfında olmadığı için genel haciz yoluyla ilamsız takip uygundur. Sözleşmedeki ödeme yeri nedeniyle İstanbul icra daireleri de yetkilidir; seçim alacaklıya aittir. Takip talebinde asıl alacak, işlemiş faiz ve fatura numaraları ayrı kalemler halinde gösterilmelidir. Takibin açılması ayrıca, zamanaşımının kesilmesi bakımından da güvence sağlar.
Takip başlatmak için avukat zorunlu mudur?
Zorunlu değildir. Alacaklı kendisi başvurabilir. Ancak talebin yanlış kurulması durumunda sonradan düzeltmek güçtür; özellikle faiz hesabı ve takip yolu seçimi uzmanlık gerektirir.
Borçlunun adresini bilmiyorsam takip yapılabilir mi?
Evet. Adres tespiti için icra dairesinden MERNİS ve ilgili kayıtlar üzerinden sorgulama istenebilir. Tebligatın yapılamadığı hallerde Tebligat Kanunu'nun ilgili hükümleri işler.
Faiz her zaman istenebilir mi?
Faiz, sözleşmede veya kanunda dayanağı olan alacaklarda istenir. Dayanak yoksa yasal faiz esastır. Faizin başlangıç tarihi, temerrüt anına göre belirlenmelidir.
Takip talebini geri çekmek mümkün müdür?
Mümkündür; ancak geri çekilen takibe ilişkin süreler ve masraflar bakımından sonuçlar doğabilir. Geri çekmeden önce dosyanın durumu değerlendirilmelidir.
İcra takibi, alacağın en hızlı ve en az maliyetle tahsil edilebildiği yoldur; fakat bu avantaj, takibin doğru kurulmasına bağlıdır. Yanlış takip yolu, eksik talep veya hatalı yetki seçimi, tahsil süresini uzatır. Küheylan Hukuk Bürosu, icra ve iflas dosyalarında takibin başlangıcından haciz ve satış aşamalarına kadar tüm süreci süre takibiyle birlikte yürütmekte; alacak dosyalarının değerlendirilmesi için info@kuheylanhukuk.com adresi üzerinden randevu talep edilebilmektedir.
Önemli Yasal Uyarı: Bu rehberde yer alan hukuki açıklamalar Küheylan Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. İcra ve iflas hukukunda süreler kısa, sonuçlar ağırdır; her dosya kendine özgü koşullar taşıdığından, işlem yapmadan önce bir avukattan destek alınması tavsiye olunur. © 2026 Küheylan Hukuk Bürosu. Tüm Hakları Saklıdır.
KÜHEYLAN HUKUK